[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Science, technology and education](https://indike.org/pramana/ins.science) › [History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956) › c59 # History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c59: अथ सप्तमोऽध्याय । History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c59 - **Language:** English ## Contents - [c59.s1 अथ रसशाला ।](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c59.s1) — 3 parts ### अथ सप्तमोऽध्याय । ### अथ रसशाला । ### [c59.s1.1](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c59.s1.1) रसशालां प्रकुर्व्वीत सर्व्वबाधाविवर्जिताम् । सर्व्वौषधमये देशे रम्यकूपसमन्विते ॥ नानोपकरणोपेतां प्राकारेण सुशोभिताम् ॥ शालायाः पूर्व्वदिग्भागे स्थापयेद्रसभाैरवम् । वह्निकर्म्माणि चाग्निये याम्ये पाषाणकर्म्म च ॥ नैर्ऋत्ये शस्त्रकर्म्माणि वारुणे क्षालनादिकम् । शोषणं वायुकोणे च वेधकर्म्मोत्तरे तथा ॥ स्थापनं सिद्धवस्तूनां प्रकुर्य्यादीशकोणके । पदार्थसङ्ग्रहः कार्य्यो रससाधनहेतुकः ॥ सत्त्वपातनकोष्ठोञ्च सुराकोष्ठौं सुशोभनाम् । भूमिकोष्ठौञ्चलत्कोष्ठौ जलद्रोणौरनेकशः ॥ भस्त्रिकायुगलं तद्वन्नलिके वज्रलोहयोः । \\* \\* \\* \\* \\* करणानि विचित्राणि द्रव्याण्यपि समाहरेत् । कण्डनौ पेषणीं खल्लान् द्रोणौरूपांश्च वर्त्तु लान् । सूक्ष्मच्छिद्रसहस्त्राढ्यां द्रव्यगालनहेतवे । चालनीञ्च कटत्राणि \\* \\* \\* ॥ ### [c59.s1.2](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c59.s1.2) ¹ १, रसङ्ग्रहः a variant in the Poona ed., which we have adopted. ### [c59.s1.3](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c59.s1.3) मूषामृत्तुषकार्पासवनोपलकपिष्टकम् । काचायोमृद्वराटानां कूपिकाचषकानि च । 1-18. निर्लोभाः सत्यवक्तारो देवब्राह्मणपूजकाः । यमिनः पथ्यभोक्तारो योजनीया रसायने ॥ 30. तत्तदौषधनामज्ञाः शुचयो वञ्चनोज्झिताः । नानाविषयभाषाज्ञास्ते मता भेषजाहृतौ ॥ 32. ## Linked texts (1) - [Rasaratnasamuccaya](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasaratnasamuccaya) — Vāgbhaṭa (alchemist), Sanskrit --- Source: [https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c59](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c59) · Pramāṇa