[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Science, technology and education](https://indike.org/pramana/ins.science) › [History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956) › c64 # History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c64: अथैकादशोऽध्यायः। History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c64 - **Language:** English ## Contents - [c64.s1 अथ रसशोधनादिकथनम् ।](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c64.s1) — 2 parts ### अथैकादशोऽध्यायः। ### अथ रसशोधनादिकथनम् । ### [c64.s1.1](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c64.s1.1) रसार्णवादिशास्त्राणि विलोक्य कथितं मया। रसोपयोगि यत्किञ्चिद्दिव्यरत्नं तत्प्रदर्शितम्। अधुना रसराजस्य संस्कारान् सम्यग्वक्ष्य ॥ 10. विषं वह्निर्मलश्चेति दोषा नैसर्गिकाम्रयः। यौगिकौ नागवङ्गौ द्वौ \* \* \* ॥ 14-15. तस्मात् सूतविधानार्थं सहायैर्निपुणैर्युतः। सर्व्वोपस्कारमादाय रसकर्म समाचरेत् ॥ 20. द्वे सहस्रे पलानां तु सहस्रं शतमिव वा। अष्टाविंशत् पलान्येव दश पञ्चैकमेव वा॥ पलार्द्धेनैव कर्त्तव्यः संस्कारः सूतकस्य च। सुदिने शुभनक्षत्रे रसशोधनमाचरेत् ॥ 21-22. ### [c64.s1.2](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c64.s1.2) रसस्तु पादांशसुवर्णजीर्णः पिष्टीकृतो गन्धकयोगतश्च । - तुल्यांशगन्धैः पुटितः क्रमेण निर्बीजनामा सकलामयघ्नः ॥ 72. पिष्टीकृतैरभ्रकसत्त्वहेम- तारार्ककान्तैः परिजारितो यः । हतस्वतः षड्गुणगन्धकेन स वीजबद्धो विपुलप्रभावः ॥ 73 काकोदुम्बरिकाया दुग्धेन सुभावितो हिङ्गः । मर्द्दनपुटेन विधिना सूतं भस्मीकरोत्येव ॥ 111. देवदालीं हरिक्रान्तामारनालेन पेषयेत् । तद्द्रवैः सप्तधा सूतं कुर्यान्मर्दितमूर्च्छितम् ॥ तत्सूतं खर्परे दद्याद्दृष्ट्वा दृष्ट्वा तु तद्द्रवम् । चुल्ल्युपरि पचेच्चाग्ना भस्म स्याल्लवणोपमम् ॥ 112-113. अपामार्गस्य बीजानि तथैरण्डस्य चूर्णयेत् । तच्चूर्णं पारदे देयं मूषायामधरोत्तरम् ॥ रुद्ध्वा लघुपूटैः पञ्चाच्चतुर्भिर्भस्मसां नयेत् । 114-115. ## Linked texts (1) - [Rasārṇava](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.rasarnava) — Sanskrit --- Source: [https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c64](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c64) · Pramāṇa