<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Science, technology and education](https://indike.org/pramana/ins.science) › [History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956) › c65

# History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c65: Extracts from RASARAJALAKSHMI.

History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c65

- **Language:** English

### Extracts from RASARAJALAKSHMI.

### [c65.1](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.1)

विष्णुदेवविरचितायाः रसराजलक्ष्म्याः

### [c65.2](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.2)

प्रारम्भः —

### [c65.3](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.3)

यस्येच्छाङ्कुरमञ्जरी मुकुलिता नानाकलाकौतुकैः  
चातुर्थ्यैकविलोल्पल्लववतो कीर्त्तिप्रसूनप्रसूः ।  
संनिर्वापयति ज्वरत्रयमहो छायाकलापैर्नृणां  
सोऽयं पातु विचारमूर्त्तिरखिलं कालापलौढं जगत् ॥ 1  
जयति दुरितसर्पस्तंडमंत्रोद्यदर्पः  
प्रबलघटविनाशः सेविबिध्वस्तनाशः ।  
शिव इव विज्ञ(वोज ?)मंत्रः संहितातयोगमंत्रः  
त्रिपुरहरतनूजस्तेजमः कायपुंजः ॥ 2.

### [c65.4](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.4)

इति श्रीपण्डितमहादेवतनुयश्रीविष्णुदेवविरचितायां रसराजलक्ष्म्यामुल्लासः प्रथमः ॥

### [c65.5](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.5)

दृष्ट्वैमं रससागरं शिवकतं श्रोकाकचण्डेश्वरो-  
तन्त्रं सूतमहोदधिं रससुधाम्भोधिं भवानोमतम् ।  
व्याड़िं सुश्रुतसूत्रमौशहृदयं स्वच्छंदशक्त्यागमं  
श्रीदामोदरवासुदेवभगवद् गोविन्दनागार्जुनन् ॥

### [c65.6](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.6)

प्रथमः उल्लासः ।

### [c65.7](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.7)

स्वच्छंदशक्त्यागमसारभूतः  
समुहृतो विष्णुभिषग्वरेण ॥ 110.

### [c65.8](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.8)

दितीयः उल्लासः ।

### [c65.9](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.9)

आलोक्य सुश्रुतं वृन्दहारौतचरकादिकान् ।  
आत्रेयं वाग्भटं सिद्धसारं दामोदरं गुरुम् ॥  
हतीयः उल्लासः । \*

### [c65.10](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.10)

Colophon at the end of the Rasarájılakshmı́—

### [c65.11](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.11)

राजन् (सप्त) शर्वरिवत्सरराद्यदिवसे वारे हिमांशोरिदं  
चंचद्भूतलपत्तने विजयिनि श्रोबुकपृच्छोपतेः ।  
शास्त्रं वैद्यकसाररूपमकरोत् श्रोविष्णुदेवः कविः  
वाग्देवौचरणारविंदमकरंदामोदस्रौख्यवाक् ॥

### [c65.12](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.12)

महारसाः स्युश्चमादावटौ पारदरिंगुलौ ।  
वैश्येष ससकं शैलं चपलं रसकोमलम् ॥ ५ ॥  
शसकं सुश्वक (tutthakam) कातं राजावत्तंमथाजनं ।  
बय्यकैकौतक (o vaikrántakam) चैति टंकणं च रसाम्विदः ॥६॥  
तालकं गंधकमिति चितिक्षेत्ररुदोरिकाः ।  
इत्याश्यथोपरसाः पूवाचार्येरूदीरिताः ॥ ७ ॥

### [c65.13](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65.13)

Aufrecht's "Catalogus," p. 321, No. 761

## Linked texts (3)

- [Carakasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka) — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit
- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit
- [Siddhasāra](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara) — Ravigupta, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c65) · Pramāṇa
