<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Studies](https://indike.org/pramana/ins) › [Science, technology and education](https://indike.org/pramana/ins.science) › [History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956) › c66

# History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c66: Extracts from RASANAKSHATRAMALIKA.

History of Chemistry in Ancient and Medieval India, Incorporating the History of Hindu Chemistry by Acharya Prafulla Chandra Ray c66

- **Language:** English

### Extracts from RASANAKSHATRAMALIKA.

### [c66.1](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66.1)

मथनसिंहविरचितायाः रसनक्षत्रमालिकायाः उद्धताः श्लोकाः ।

### [c66.2](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66.2)

चतुश्चतुःशंखकपर्द्दिकानां  
सतक्रजम्बीरविमर्द्दितानाम् ।  
अफिनमाक्षीकविषह्वयानां  
पलं पलं दन्तिफलान्वितानाम् ॥ 25

### [c66.3](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66.3)

मृतभस्मगन्धसूता दितयं वङ्गस्य शुद्धतीक्ष्णस्य ।  
दग्धा मृगस्य शृङ्गं त्रिगुणं दत्त्वा रसार्द्धविषम् ॥ 123.  
चित्रकशीतशिवाह्नषदशमूलटिवनटविल्वगिरैः ।  
कलहत्तारविद्धतकैः प्रत्येकं भावनत्रितयम् ॥ 124  
दत्त्वा सुसिद्धमात्रो मारिचधूपेन धूपितः सम्यक् ।  
स्वच्छन्दभैरवाख्यो रसः समस्तामयध्वंसी ॥ 125.  
त्रिकटुकारसेन युक्तो विशेषतः सन्निपातहरः ।  
ग्रहणिगदामयशूलव्रणविद्रधिवातगुल्मजयी ॥ 126.  
इति स्वच्छन्दभैरवो रसः ॥\[^asterisk\]

### [c66.4](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66.4)

\[^asterisk\]: \* The स्वच्छन्दभैरव रस mentioned in the रसनक्षत्रमालिका is quite distinct from that, which is stated in the रसेन्द्रचिन्तामणि । Neither has it any analogy with what is described in the रसरत्नसमुच्चय ।

### [c66.5](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66.5)

इयं मालविभूपालभिषजा भिषजां मता ।  
कृता मथनसिंहेन रसनक्षत्रमालिका ॥ 142.

### [c66.6](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66.6)

इति रसनक्षत्रमालिका समाप्ता ॥ स्वस्ति  
संवत् १५५७ आश्विन कृष्णा ५ सोमे ।

## Linked texts (2)

- [Rasaratnasamuccaya](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasaratnasamuccaya) — Vāgbhaṭa (alchemist), Sanskrit
- [Rasendracintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasendracintamani) — Ḍhuṇḍhukanātha, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66](https://indike.org/pramana/ins.science.ray-1956.c66) · Pramāṇa
