Pramāṇa · Search · About · API

Alankarakaustubha (Vishveshvarabhatta) 1.p14

Alaṅkārakaustubha (Viśveśvarabhaṭṭa) 1.p14

Language
Sanskrit

1.p14

athaivam ‘candrabimbādiva viṣaṃ candanādiva cānalaḥ | paruṣā vāgito vaktrādityasaṃbhāvitopamā ||’ ityuktopamāyāmavyāptiḥ, candraprabhavaviṣāderaprasiddhatvād—iti cet, na | tatra candraprabhavaviṣādervāgupamāyā avivakṣitatvāt | kiṃ tu ‘yathā candrabimbādviṣamasaṃbhāvitam, tathā tvanmukhātparuṣā vāg’ ityupamāsvīkārāditi nyāyapañcānanādayaḥ | evaṃ ca ‘asaṃbhāvitopamā’ ityasya—asaṃbhāvitopamānakatvaṃ nārthaḥ, kiṃ tu—asaṃbhāvitatvaṃ tadupamāyāṃ sādhāraṇadharma ityeva | tathā ca viṣaṃparuṣavacanayorupamāyāṃ candracandanādermukhasya ca bimbapratibimbabhāvaḥ | tena—‘candrādiniṣṭhakāraṇatāpratiyogikakāryatvābhāvaprakārakajñānaviśeṣyaviṣasadṛśī tvanmukhaniṣṭhakāraṇatāpratiyogikakāryatvābhāvaprakārakajñānaviśeṣyabhūtā paruṣoktiḥ’ iti paryavasitārthaḥ | yatra tūpamānatāvacchedakaviśiṣṭamupamānamaprasiddham, tatrotprekṣaiva | taduktaṃ cakravartinā— ‘yadāyamupamānāṃśo lokataḥ siddhimṛcchati | tadopamaiva yenevaśabdāḥ sādṛśyavācakaḥ || yadā punarayaṃ lokādasiddhaḥ kavikalpitaḥ | tadotprekṣaiva yenevaśabdāḥ saṃbhāvanāparaḥ ||’ iti

Linked texts (1)