Rasacandrika p145
Rasacandrikā p145
- Language
- Sanskrit
p145
evaṃ cittavṛttiviśeṣarūpān rasaviśeṣavyavasthitān vyabhicāriṇo nirūpya śārīrāḥ sarvasādhāraṇāḥ sāttvikā nirūpyante | ye tvime sāttvikā bhāvā nānābhāvasamāśrayāḥ | raseṣu teṣu sarve te vijñeyā nāṭyayoktṛbhiḥ | iti muninoktatvāt | te cāṣṭabhedāḥ | taduktamstambhaḥ svedo'tha romāñcaḥ svarabhaṅgo'tha vepathuḥ | vaivarṇyamaśrupralaya ityaṣṭau sāttvikā matāḥ || evaṃ ca jṛmbhitasya navamabhedatvamanupādeyam | maharṣikṛtavibhāgavirodhāt | anyathā kaṭākṣādīnāmapi tadāpatteḥ | yattu jṛmbhāyāḥ puruṣecchānadhīnatvādvaiṣamyamiti, taccintyam| rasabhāvādidṛṣṭīnāmapi manovikāramātrasādhyatvāt | tatraharṣabhayarogavismayaviṣādamadaruṣasambhavaḥ stambhaḥ| niśceṣṭo niṣprakampaśca sthitaśūnyajaḍākṛtiḥ | niḥsaṃjñaḥ stabdhagātraśca stambhaṃ tvabhinayedbudhaḥ || yathāstambhastathā lambhitamāṃ nalena bhaimīkarasparśamudaḥ prasādaḥ | kandarpalakṣīkaraṇārpitasya stambhasya dampaṃ sa ciraṃ yathā''pat || śramādinā dṛśyakatāmāpannaṃ gātrajalaṃ svedaḥ | : vyajanagrahaṇairvāpi svedāpanayanena ca | svedasyābhinayo yojyastathā vātābhilāṣataḥ || yathāprārabdhanidhruvanaiva svedajalaṃ komalāṅgi ! kiṃ vahasi | jyāmarpayituṃ namitā kusumāstradhanurlateva madhu || sparśabhayagītaharṣakrodhādrogācca romāñcaḥ | muhuḥ kaṇṭakitatvena tathāṅgākuñcanena ca | romāñcastvabhineyo'sau gātrasaṃsparśanena ca
Linked texts (3)
- Nāṭyaśāstra — Bharata, Sanskrit
- Naiṣadhīyacarita — Śrīharṣa, Sanskrit
- Kāvyasaṃgraha (Jīvānanda) — Sanskrit