Rasasudhakara 4.14

4.14

ādhinā yathā —
'kisalayamiva mugdhaṃ bandhanād vipralūnaṃ
hṛdayakusumaśoṣī dāruṇo dīrghaśokaḥ
glapayati paripāṇḍu kṣāmamasyāḥ śarīraṃ
śaradija iva gharmaḥ ketakīpatragarbham ||'
vyādhinā yathā -‘tasya pāṇḍuvadanālpabhūṣaṇā sāvalambagamanā mṛdusvanā
rājayakṣmaparihāṇirāyayau kāmayānasamavasthayā tulām ||’
jarayā yathā -
‘vivṛddhiṃ kampasya prathayatitarāṃ sādhvasavaśādabhispṛṣṭāṃ dṛṣṭiṃ tirayatitarāṃ bāṣpasalilaiḥ
skhaladderṇāṃ vāṇīṃ janayatitarāṃ gadgadikayā
jarāyāḥ sāhāyyaṃ mama hi paritoṣo'dya kurute ||’
atra harṣasya jarāsahakāritvakathanādubhayānubhāvaiḥ kampādibhirjarāglānireva prādhānyaṃ gamyate
tṛṣṇayā yathā -
‘vindhyādhvāno viralasalilāstarṣiṇī tatra sītā
yāvanmūrcchāṃ kalayati kila vyākule rāmabhadre
drāk saumitriḥ puṭajakalaśairmādhudhānīdalānāṃ
tāvat prāpto dadhadanibhṛtāṃ vāridhānīṃ kareṇa ||’
vyāyāmena yathā -
‘atanukucabharānatena bhūyaḥ klamajanitānatinā śarīrakeṇa
anucitagatisādanissahatvaṃ kalabhakarorubhirūrubhirdadhānaiḥ||’
suratena yathā‘atiprayatnena nitāntatāntā
kāntena talpādavaropitā sā
ālambya tasyaiva karaṃ kareṇa
jyotsnākṛtānandamalindamāpa ||'
atha śramaḥ -
śramo mānasakhedaḥ syādadhvanṛttaratādibhiḥ
aṅgamardananiḥśvāsau pādasaṃvāhanaṃ tathā