Rasasudhakara 4.166

4.166

so'yamānandasambhedo bhāvakairanubhūyate
cetasi viparivartamānānāmālambanatvāyavirodhādanaucityādiviplavarahitaḥ sthāyī nirbharānandaviśrāntisvabhāvena bhogena
bhāvakairbhujyata iti
anye tvanyathā samādhānamāhuḥ - loke pramadādikāraṇādibhiḥ sthāyyanumāne'bhyāsapāṭavāt sahṛdayānāṃ kāvye
nāṭye ca vibhāvādipadavyapadeśyairasvasambandhitvena ca sādhāra(ṇā?ṇyā)t pratītairabhivyaktībhūto vāsanātmakatayā
sthitaḥ sthāyī ratyādiḥ pānakarasanyāyena carvyamāṇo lokottaracamatkārakāriparamānandamiva kandalayan rasarūpatāmāpnoti | evañca bhuktivyaktipakṣayorubhayorapi sāmājikānāṃ
rasāśrayatvopapatteranyatarapakṣaparigrahāgrahādudāsmahe | prāyeṇa bhāratīyamatānusāriṇāṃ prakriyā tu loke kāraṇakāryasahakārirūpatāmupagataiḥ kāvye nāṭye vā rasasūktisudhāmādhurīdhurīṇairyathoktābhinayasametairrvā padārthatvena vibhāvānubhāvasañcārivyapadeśaṃ ca prāpitairnāyikānāyakacandracandrikāmalayāniilādibhrūvikṣepakaṭākṣapātasvedaromāñcādinirvedviṣādādirūpairvāsanātmakerātmasambandhitvenābhimatairbhāvairdharmakīrttiratānāṃ ṣaḍaṅganāṭyasamayajñānāṃ nānādeśaveṣabhāṣāvicakṣaṇānāṃ nikhilakalākalāpakovidānāṃ santyaktamatsarāṇāṃ sakalasiddhāntavedināṃ
rasabhāvavivecakānāṃ kāvyārthanihitacetasāṃ sāmājikānāṃ manasi mudrāmudritanyāyena viparivartitā vāsitāścābhivardhitāḥ
sthāyino bhāvāḥ kāvyārthatvenābhimatāḥ bāhyārthāvalambanāaṣṭadhā sa ca śṛṅgārahāsyavīrādbhutā api