Rasasudhakara 5.57
Rasasudhākara 5.57
- Language
- Sanskrit
5.57
yathā tatraiva ṣaṣṭhāṅke - 'māyāmayaḥ - athaikadā dayitasnehamayyā kaikeyyā samamasurānīkavijayāya' ityupakramya 'kimasādhyaṃ vaidagdhyasya' ityantena māyāmayaśūrpaṇakhābhyāṃ kapaṭaveṣadhāraṇena rāmavāmadevavañcanādatibalam
athodvegaḥ -
śatrucorādisambhūtaṃ bhayamudvega ucyate
yathā tatraiva - '(tataḥ praviśati gaganāvataraṇanāṭitakena ratnaśikhaṇḍaḥ|) svasti mahārājadaśarathāya| daśarathaḥ - api kuśalaṃ
vayasyasya jaṭāyoḥ' ityupakramya 'sumitrā - ṇaṃ kevaḷaṃ vaṇagaaṃ'
ityantena śatrukṛtabhīterupanyāsādudvegaḥ
atha saṃbhramaḥ -
śatruvyāghrādisambhūtā śaṅkā syāt saiva sambhramaḥ
yathā tatraiva - 'vāmadevaḥ - (sāsraṃ svagatam) 'he maddhāṇi!
nijāṃ vimuñca vasatim' ityupakramya 'malayācalanivāsinaḥ
priyavayasyasya jaṭāyorapi' ityantena kausalyādaśarathādīnām
ṛkṣatarakṣuha(rihiya? ryakṣa)prabhṛtisañcaraṇād dāruṇāraṇyādiṣu
rāmapravāsaśaṅkātrāsānuvṛttikathanāt sambhramaḥ
athākṣepaḥ -
garbhabījasamutkṣepamākṣepaṃ paricakṣate
yathā tatraiva pañcamāṅke - '(praviśyāpaṭākṣepeṇa chinnanāsā kṛtāvakuṇṭhanā) śūrpaṇakhā - (sākrandaṃ pādayornipatya)' ityupakramya 'rāvaṇaḥ -
(prakāśam) śūrpaṇakhā' ityantena sakaladevatātejastiraskaraṇarāvaṇātiśayavarṇanāgarbhīkṛtasya rāmotsāhasya śūrpaṇakhākarṇanāsānikṛntanarūpeṇa samulledādākṣepaḥ
atha vimarśasandhiḥ -
yatra pralobhanakrodhavyasanādyairvimṛśyate
Linked texts (2)
- Rasārṇavasudhākara — Siṃhabhūpāla, Sanskrit
- Nāṭakacandrikā — Rūpa Gosvāmin 1540, Sanskrit