Shringaraprakasha 9.p1.19
Śṛṅgāraprakāśa 9.p1.19
- Language
- Sanskrit
9.p1.19
prāptānāṃ yathā doṣāṇāṃ kriyate śamanaṃ punaḥ| jñeyā sābhyupapattistu lakṣaṇaṃ nāṭakāśrayam || 12.211 yathā ratnāvalyāṃ, dvitīye'ṅke, vāsavadattā --- kaṃcaṇamāḷe aaṃ ayyautto| iaṃ uṇa sāriā| ajjautta kiṃ edam| (kāñcanamāle, ayamāryaputraḥ| iyaṃ punaḥ sārikā| āryaputra, kimetat ?) rājā --- apavārya, vayasya, vayasya kiṃ bravīmi ? tvamevāsyā uttaraṃ prayaccha| 12.212 vidūṣakaḥ --- hodi, appā kila dukkaṃ ālihaduṃti mama vaaṇaṃ suṇia piavaassaeṇa edaṃ viṇṇāṇaṃ daṃsidam| (bhavati, ātmā kila duḥkhaṃ likhatīti mama vacanaṃ śrutvā priyavayasyenedaṃ vijñānaṃ darśitam|) rājā --- devi, yathāha vasantakaḥ| 12.213 vāsavadattā --- ajjautta, esāpi jā avarā tuha samīpe ālihidā tā kiṃ vasaṃdaassa viṇṇāṇaṃ| (āryaputra, eṣāpi yā'parā tava samīpe ālikhitā, tatkiṃ vasantakasya vijñānam ?) 12.214 rājā --- savailakṣasmitaṃ, devi, alamanyathā sambhāvitena| iyaṃ hi mayā kāpi kanyakā svacetasaiva parikalpyālikhitā| na tu dṛṣṭapūrveti| yatra saṅkīrtayandoṣaṃ guṇamarthena yojayet| .... kāryaṃ tadiha kīrtitam || yathā ratnāvalyāṃ, prathame'ṅke, yaugandharāyaṇaḥ --- prārambhe'smin svāmino vṛddhihetau daivenetthaṃ dattahastāvalambe| siddherbhrāntirnāsti satyaṃ tathāpi svecchācārī bhīta evāsmi bhartuḥ || kāryeṣu viparīteṣu yadi kaścitpravartate| nivāryate ca kāryajñaiḥ pratiṣedhassa kīrtitaḥ | yathā mahāvīracarite, daśarathaḥ -- virama narapate kathaṃ dvije'sminnaviratavitīrṇagosahasraḥ| tava palitanirantaraḥ pṛṣatkaṃ spṛśati purāṇadhanurdharasya bāhuḥ || prayuktārthavidhānāya mohātra pravartate|
When faults that have occurred are calmed again, that should be recognized as conciliation (abhyupapatti), a dramatic characteristic. / As in the second act of the Ratnāvalī: / Vāsavadattā: “Kāñcanamālā, here is the noble lord; and here is the starling. Noble lord, what is this?” / The king (aside): “Friend, friend, what shall I say? You give her the answer yourself.” / The Jester: “Lady, hearing my words that it is difficult to paint oneself, my dear friend demonstrated this skill.” / The king: “My queen, it is just as Vasantaka says.” / Vāsavadattā: “Noble lord, and this other [woman] painted near you—is that also Vasantaka’s skill?” / The king (with an embarrassed smile): “My queen, enough of suspecting otherwise! For I just imagined some girl in my own mind and painted her; she was not seen before.” / Where, mentioning a fault, one unites it with an advantage by means of meaning, that is described here as […] action. / As in the first act of the Ratnāvalī: / Yaugandharāyaṇa: “In this enterprise meant for the prosperity of my master, when fate has thus lent a helping hand, there is no doubt of success; yet, being an independent agent, I am truly fearful of my lord.” / If someone proceeds with perverse undertakings and is restrained by those who know what should be done, that is described as prohibition (pratiṣedha). / As in the Mahāvīracarita: / Daśaratha: “Desist, O lord of men! How does your arm, belonging to a veteran archer, covered with white hairs and accustomed to giving away thousands of cows incessantly, touch an arrow against this twice-born?” / When one sets out due to delusion to accomplish a proposed purpose,
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation