Pramāṇa · Search · About · API

Vishvalocana 3: atha kāntavargaḥ

Viśvalocana 3

Language
Sanskrit

Contents

atha kāntavargaḥ

3.3

kaikam
ko brahmānilasūryāgniryamātmadyotavarhiṣu
kaṃ sukhe vāri śīrṣe ca kuḥ śabde nā bhuvi striyām

3.4

kadvitīyam
akaṃ duḥkhāghayoraṅko rekhāyāṃ cihnakṣmaṇoḥ
nāṭakādiparicchedotsaṅgayorapi rūpake

3.5

citrayuddhe'ntike mantau sthānabhūṣaṇayorapi
arkaḥ sūrye'rkaparṇe'pi śake sphaṭikatāmrayoḥ

3.6

ekastu syāttriṣu śreṣṭhe kevaletarayorapi
kaṃkaḥ khage lohapṛṣṭhe kṛtānte kapaṭadvije

3.7

karkaḥ karketane vahnau śvetāśve mukure ghaṭe
kalko'strī pāpaviṭkiṭṭadoṣadambhavibhītake

3.8

pāpāśraye'pi kākastu vāyase pīṭhasarpiṇi
śirovakṣālane dhṛṣṭe mānadvīpadrumāntare

3.9

kākā syātkākajaṃghāyāṃ kākolīkākanāsayoḥ
kākamācīkākatuṇḍīmalapūraktikāsu ca

3.10

kākaṃ kākasamūhe syātstrīṇāṃ ca ratabandhane
kiṣkurbitastau haste ca prakoṣṭhe kutsite pumān

3.11

kokaścake vṛke jyeṣṭhayāṃ kharjūrībhekaviṣṇuṣu
chekastu gṛhasaṃsaktaviśvastamṛgapakṣiṇoḥ

3.12

nāgare triṣu vakre ca ṭaṅko'strī grāvadāraṇe
ṭaṅkarṇe grāvabhittau ca mānabhedā'bhidhānayoḥ

3.13

kapitthāntarajaṅghā'sikopakopakhanitrake
tarkaḥ kāṅkṣāvitarkeohe karmaśāstraprabhedayoḥ

3.14

tokaṃ tvapatye putre ca tokā duhitari striyām
trikā kūpasya nemau syāttrikaṃ pṛṣṭhaghare traye

3.15

dvikaḥ syāccakravāke'pi nāṅke kāke'pi saṃmataḥ
nākuḥ puṃsi munerbhede nārkukurvalmīkaśailayoḥ

3.16

nākaḥ svarge'ntarikṣe ca niṣko'strī hemakarṣayoḥ
aṣṭādhikasvarṇaśate vakṣo'laṅkaraṇe pale

3.17

hemnaḥ pale'pi dīnāre nyaṅkūrjhaṣe munau mṛge
paṅko'strī kardame pāpe pākastu pavane śiśau

3.18

pāko jarāparīpāke sthālyādau kledaniṣṭhayoḥ
bakaḥ kaṅke śivamahyāṃ rakṣobhedakuberayoḥ

3.19

vaṅkastu puṃsi nadyādibhaṅgeparyāṇabhāgayoḥ
bhaṅgura vālyavadvaṅge valkaṃ valkalakhaṇḍayoḥ

3.20

bhūkarśachadre'vakāśe ca bheko maṇḍūkameghayoḥ
muṣko'ṇḍakośe vṛnde ca muṣko mokṣakaśākhini

3.21

mūkastvavākto dīne raṅkaḥ kṛpaṇamandayoḥ
atha rākā dṛṣṭarajaḥkanyāyāṃ saridantare

3.22

pūrṇendupūrṇimāyāṃ ca kacchrūroge'pi dṛśyate
reko vireke śaṅkāyāmadhame tvabhidheyavat

3.23

rokaṃ dattvā kraye randhre nāvi rokastu rociṣi
laṅkā rakṣaḥpure śākhākulaṭāśākinīṣvapi

3.24

loko jane'pi bhuvane syādvāttu vilokane
śaṅkuḥ kīle śive saṅkhyāyādo'strabhidi kilbiṣe

3.25

śaṅkā trāse vitarke ca śalkaṃ śakalavalkayoḥ
cūrṇe śākastu śaktau syādvṛkṣadvīpannṛpāntare

3.26

śākaṃ haritake klīve patrapuṣpaphalādike
śukaḥ kīre vyāsaputre rāvaṇasya ca mantriṇi

3.27

śuktaṃ tu granthiparṇe syācchirīṣe śoṇake'pi ca
śulkaṃ ghaṭādideye'strī jāmāturapi bandhake

3.28

śūkaḥ syādanukampāyāṃ śūkaḥ śuṅge'pi puṃsyayam
śokaḥ syācchuma saṅghāte strīṇā ca karaṇāntare

3.29

śloko yaśasi padye syādupahāsya upātparaḥ
sṛko vātotpalaśare stokaḥ syāccātakālpayo.

3.30

aṇuko nipuṇe'lpe'strī tvanīkaṃ raṇasainyayoḥ
anūkaṃ śīlakulayoranūkaṃ gatajanmani

3.31

antikaṃ nikaṭe culhyāmantikā śātalauṣadhau
nāṭyoktau cāṃtikā jyeṣṭhabhaginyāṃ parikīrtitā

3.32

andhikā kaitave siddhe śarvaryāmanyayoṣitti
abhīko nirbhayakrūrakavikāmiṣu vācyavat

3.33

ambikā pārvatī pāṇḍujananījananīṣvapi
tintiḍīkācukrikayoramlodvārepi cā'mlikā

3.34

arbhakastu mato ḍimbhe mūrkhe ṛṇe kṛśepi ca
kuberasyālakā puryāmalakaścūrṇakuntale

3.35

alarko dhavalārke syādyogonmattakakukkure
alīkaṃ tridive klīvaṃ mithyāyāmāpriye tripu

3.36

aśoko vañjule māne drume'śokaṃ tu pārade
aśokā kaṭurohiṇyāṃ śokaśanye tu vācyavat

3.37

āḍhako mānabhede'strī tuvaryāmāḍhakī smṛtā
ātaṅko rogasantāpaśaṅkāsu murajadhvanau

3.38

ānakaḥ paṭahe bheryā mṛdaṅge dhvanadambude
āloko darśane'pi syādudyote baṃdibhāṣaṇe

3.39

āhnikaṃ dinanirvartye bhojane nityakarmaṇi
ikṣvākuḥ kaṭutumbyā strī sūryyānvayanṛpe pumān

3.40

udarka epyatkālīyaphale madanakaṇṭake
ulūkaḥ pecake śake kuruyodhe'pi sammataḥ

3.41

uṣṇakastvāture tapte kṣiprakārinidāghayoḥ
uṣṭrikā mṛttikābhāṇḍabhede karabhayoṣiti

3.42

ūrmikā tvaṅgulīye syāttaraṅge madhupadhvanau
ūrmikā vastrabhaṅge'pi tathodvāhulake'pi ca

3.43

aṃśukaṃ sūkṣmavasane vastramātrottarīyayoḥ
kañcukaḥ kavace vāṇavāre nirmokacolake

3.44

harṣādāttāṅgavastre ca kañcukī tvauṣadhāntare
kaṭako'strī rājadhānyāṃ sānau senānitambayoḥ

3.45

valaye sindhulavaṇe dantidantavibhūṣaṇe
kaṭukaṃ kaṭurohiṇyāṃ vyoṣe'pi kaṭumātrake

3.46

kaṭākustu durādharṣe duḥśīle nā vileśaye
godhūmacūrṇe kaṇikaḥ striyāṃ sūkṣmā'gnimanthayoḥ

3.47

kaṇṭako'strī drumāṅge'tha dūṣake karṇadūṣake
romāñce kṣudraśatrau ca mārau mīnāsthikīkase

3.48

kanakaṃ hemni dhattūre campake nāgakesare
kiṃśuke kāñcanāre ca kālīye'pi kvacinmata

3.49

karako'strī karaṅke syātkuṇḍyā cātha pumānkhage
kusumbhe dāḍime haste karakā tu ghanopale

3.50

karaṅkaḥ sasyasantyaktanālikerā'sthimastake
karṇikā karṇabhūṣāyāṃ guvākādicchaṭāṃśake

3.51

karihastāgrabhāge ca karamadhyāṅgulāvapi
nalinībījakośe ca kuṭṭinyāmapi kutracit

3.52

kalaṅko'ṅke kālāyasamale doṣā'pavādayoḥ
kāvṛkaḥ kṛkavākau syātpītamastakakokayoḥ

3.53

kāmukaḥ kāmini khyāto'śokavṛkṣā'timuktayoḥ
kārakaḥ kartari jñeyaḥ karmādau kārakaṃ matam

3.54

kārikā vivṛttiśloke yātanāyāṃ kṛtāvapi
naṭastriyāṃ nāpitādiśilpe karyā ca kārikā

3.56

vaṃśe nā kārmukaṃ cāpe karmaśakte ca vācyavat
kālikā caṇḍikāyāṃ syādyoginībhedakāṇyayoḥ
paścāddātavyamūlye ca paṭolakalatāntare
romālīdhūmarīmāṃsīkākīvṛścikapatrake

3.57

ghanāvalāvalaṃ dhūmaprabhede navanīrade
kimpākastu mahākālaphale mūrkhe ca kīcakaḥ

3.58

daityevātadhvanidhvaṃse śuṣkavaṃśe drumāntare
kīṭakaḥ kṛmijātau syānniṣṭhure'pi ca kīṭakaḥ

3.59

kulakastu kulaśreṣṭhe valmīke kākatinduke
kulakaṃ ślokasambaddhagucchake'pi paṭolake

3.60

kuliko nāgabhede syātkulaśreṣṭhe drumāntare
kuśikastu munau tailaśeṣe sarje kalidrume

3.61

kuśāku markaṭe bhānau bṛhadbhānau pumāṃstriṣu
parottāpinyapi mataṃ kūrcikā sūcikāntare

3.62

tūlikā kṣīravikṛtikuñcikākujhaleṣu ca
kūpako guṇavṛkṣe syāttailapātre kukundare

3.63

kūpe jalaśyāvādau syācca turyā tu kūpikā
kūlakaḥ puṃsi valmīke stūpe'strī kūlakaṃ taṭe

3.64

kṛṣakaḥ karṣake puṃsi phāle'pi kṛṣake pumān
pāradārakarakte'pi niḥsve'pi triṣu kañcukaḥ

3.65

korakaḥ kujhale na strī kkolakamṛṇālayoḥ
kośāṅkastu karīre syādikṣau kīṭāntare'pi ca

3.66

kautukaṃ tvabhilāṣe'pi kusume narmaharṣayoḥ
paramparāsamāyāte maṅgale cātiśāyini

3.67

vivāhasūtre viṣayābhogakāle samutsave
kauśiko guggulūllūkanakuleṣvahituṇḍike

3.68

indre ca viśvāmitre ca kośajñe cātha kauśikī
caṇḍikāyāṃ nadībhede kramuko bhadramustake

3.69

guvākapaṭṭikālodhrakūrpāsabrahmadāruṣu
khaṭṭikaḥ saunike'pi syānmāhiṣakṣīraphenake

3.70

khanakaścittatattvajñe sandhicaure'vadārake
mūṣake kṣullakastu syātsvalpe nīce kanīyasi

3.71

kholakaḥ pākavalmīkapūm̐gakośe śirastrake
gaṇikā yūthikāveśyātkārkārīkariṇīṣvapi

3.72

agnimanthe'pi gaṇikā daivajñe gaṇakaḥ pumān
gaṇḍakaḥ khaḍgini khyātaḥ saṅkhyāvidyāprabhedayoḥ

3.73

guhyako gopite yakṣe gṛhyakaśchekanimnayoḥ
gairikaṃ dhātubhede syāddhātumātre ca kāñcane

3.74

goraṅkaḥ pakṣijālatau ca namneke śrutipāṭhake
golako maṇike jārādvidhavāta naye guḍe

3.75

granthikastu karīre syāddaivajñe gugguludrume
mādreyepyadvayorgranthiparṇīpippalimūlayoḥ

3.76

grāhako ghātivihage grahīturi tu vācyavat
caṭakaḥ kalaviṃkaḥ syāttatputrīyoṣitoḥ striyām

3.77

catuṣkī maśakaharyāṃ yaṣṭikāveśmabhedayoḥ
culukaḥ prasṛtau ca syācculukā bhājanāntare

3.78

caṣako'strī pānapātre madhumadyaprabhedayoḥ
cārakaḥ pālake'śvādeḥ syātsañcārakavandhyayoḥ

3.79

citrakaṃ tilake klīvaṃ vahnisaṃjñetu citrakaḥ
eraṇḍe cālavāle ca citrakaḥ śvāpadāntare

3.80

cīrako vikriyālekhe jhillikāyāṃ tu cīrikā
cumbakaḥ kāmuke dhūrte bahuvidyopajīvane

3.81

mataḥ puṃsyeva culukaḥ prasṛte bhājanāntare
culakī śiśumāre syātkuṇḍībhede kulāntare

3.82

cūtako'ndhau rasāle ca kapipūrvaḥ kapītane
cūlikā nāṭakāṅge syātkarṇamūle ca hastinām

3.83

jatukā'jinapatrāyāṃ jatukaṃ hiṅgulākṣayoḥ
janakaḥ sātarājarṣau janakaḥ karaṇāntare

3.84

jambukaḥ pherave'pi syānnīce paścimadikpatau
jālakaḥ korake dambhaprabhede jālinīphale

3.85

girisāre jalaukāyāṃ jālikā vidhivatstriyām
bhaṭānāmaśmaracitāṅgarakṣiṇyāṃ ca jālikā

3.86

jāhako ghoḍḍamārjārakhajākrāttuṇḍikāsu ca
jīvako vṛkṣabhede syātprāṇake'pyahituṇḍike

3.87

pītaśāle kṣapaṇake vṛddhajīvini sevake
jīvikāmāhurājīve jīvantyāmapi jīvikā

3.88

jhillīkā jhillikā'pyeva vilepanamale smṛtaḥ
cīrikāyāmapi bhavedātapasya ca rociṣi

3.89

ducchako gandhakuṭyāṃ syādvyavahārā'myavakāśake
duṇḍukaḥ śoṇake'lpe ca krūrake tvabhidheyavat

3.90

ḍiṇḍiko namrake dārye strīcore tu ratātpara.
ḍimbikā jalavimbe syātkoṇeke kāmukastriyām

3.91

taṇḍako'strī taruskandhe samāsaprāyavācike
gṛhadārau pumāstu syā tphenakhaṃjanamāyiṣu

3.92

tarkakaḥ kāṅgiṇi khyātastarke'rke gṛdhrapakṣiṇi
takṣako nāgabhede syādvarddhakidrumabhedayoḥ

3.93

tārako daityabhitkarṇadhārayorhaśi tārakam
ṛkṣe kanīnikāyāṃ ca tārakaṃ tārikā'pi ca

3.94

tilakaṃ drumabhede ca roge ca tilakālake
klīvaṃ sauvarcale klomni lalāme'strī tu citrake

3.95

tulakaḥ tulakāyāṃ syāttathā dadhikapakṣiṇi
turuṣkaḥ sihake mlecchabhedastrīvāsayorapi

3.96

tūlikā citravinyāsalekhanyāṃ tūlatalpayoḥ
triśaṃkurnṛpabhede'pi śalabhe vṛṣadaṃśake

3.97

darśakastu pratīhāre darśayitṛpravīṇayoḥ
dārako bhedake'patye kūpake tu vipūrvakaḥ

3.98

dīpako vāgalaṅkāre pradīpe dīptikārake
dīpyakaṃ tvajamode syādyavānībarhicūḍayoḥ

3.99

dūṣikā locanamale tūlikāyāṃ ca dūṣikā
drāvakastu śilābhede vidagdhe ghoṣake'pi ca

3.100

dhanikaḥ sādhudhānyākadhaneṣu dhanikā striyām
dhāvako jabake rājagatikarmaṇi yogini

3.101

dhenukā tu bhaveddhenau karipratīprasūtayoḥ
dhenukaṃ karaṇe strīṇāṃ dhenuvṛnde'pi dhenukam

3.102

nagnako vandini granthe nagne gauryāṃ tu nagnikā
nandako harikhaṅge'pi harṣake kulapālake

3.103

narako niraye'pi syānnarako dānavāntare
nartakaḥ poṭagalake cāraṇe kelake naṭe

3.104

nartakī lāsikāyāṃ syātkariṇyāmapi nartakī
nāyako netari śreṣṭhe hāramadhyamaṇāvapi

3.105

nālīkaḥ piṇḍaje'pyajñe nālīkaḥ śaraśalyayoḥ
nālīkaṃ padmakhaṇḍe'pi nāḍīkaṃ sarasīruhe

3.106

nipākaḥ pavane khede'pyasatkarmaphale'pi ca
nirmoko vyomni sannāhe mocane sarpakañcuke

3.107

vārako'śve mahāmātye hastisaṅkace'pi nīṭakaḥ
nīlikā nīlikīkṣudrarogasephālikāsu ca

3.108

patākā syādvaijayantyāṃ saubhāgye'ṅgadhvaje'pi ca
padmakaṃ padmakośe'pi karivindupu paṅkaje

3.109

parāko vratamātre'pi parākaḥ śayake'pi ca
ubhau paryyaṅkapalyāṅkau vṛpyāṃ paryyastikakhaṇḍayoḥ

3.110

pārśvadvāri sapakṣe ca pakṣe pārśve ca pakṣakaḥ
pāṭakastu mahākiṣkau vādye'pi kaṭakāntare

3.111

akṣādicālane mūladravyāpacayakūlayoḥ
pātukaḥ patyālau syātprapāte jalahastini

3.112

pālaṃkaḥ śākabhede'pi śallakīvājipakṣiṇi
pāvako'gnau sadācāre bhallātakavitaṅkayoḥ

3.113

citrake'pyagnimanthe'pi triṣu pācanakāriṇi
piṇyākaḥ śihnake hiṅgau tilakalke'pi kuṅkume

3.114

pināko harakodaṇḍe śūne'strī pāsuvarṣaṇe
piṣṭako yavadhānyādicamase cakṣuṣo ruji

3.115

putrakaḥ śarabhe putre dhūrte vṛksanagāntare
putrikā puttalīputryostathā yāvakatūlike

3.116

pulakaḥ kṛmibhede syānmaṇidoṣe śilāntare
gajānnapiṇḍe romāñce galvarkaharitālayoḥ

3.117

pulākastucchadhānye syātsaṃkṣepe bhaktaśikthake
puṣpakaṃ tu kuberasya vimāne ratnakaṅkaṇe

3.118

netraroge ca kāsīse cīrikāyā rasāñjane
mṛdaṅgāraśakaṭyā ca lohakāsye ca puṣpakam

3.119

pūrṇakaḥ svarṇacūḍe syānnāsacchidryā ca pūrṇikā
pṛthukaścipiṭe bāle pṛdākustu sarīsṛpe

3.120

pṛdākurvṛścike'pi syādvyāghracitrakayorapi
ulūke gajalāṅgūlamūlaprānte'pi pecakaḥ

3.121

peṭako'strī pustakādermañjūṣāyāṃ kadambake
pratīkaḥ pratikūle triṣvekadeśavilomayoḥ

3.122

pramāde'vayave cātha prasekaḥ secane cyutau
prāṇakaḥ sattvajātīye bolake jīvakadrume

3.123

priyakastu kadambe syādalicitrakuraṅgayoḥ
priyaṅgau pītaśāle ca kuṅkumapriyayorapi

3.124

phalakaṃ citravinyāse paṭṭikāvraṇabhedayoḥ
varāko vācyavacchocye'nukampye saṅgare pumān

3.125

vasukaḥ śivamalhyāṃ syādarkaparṇe'pi rauruke
vahuko'rke karkaṭake dātyūhe jalakhādake

3.126

vārako'śvaviśeṣe ca gatāvapi niṣedhake
vārddhakaṃ vṛddhasaṃghāte vṛddhatve vṛddhakarmaṇi

3.127

vālakognau śiśau keśe vājivāraṇavāladhau
syādvālakaṃ tu hrīvere parihāryāṅgulīyake

3.128

vālikā vālukā bālā piṃcholākarṇabhūṣaṇe
vālukā sikatā'pi syādvālukaṃ tvelavāluke

3.129

vṛścikaḥ śūkakīṭe'pi druṇe rāśyoṣadhībhidoḥ
bhasmakaṃ bhasroge syādviḍaṅgakaladhautayoḥ

3.130

bhālāṅko rohite śākaprabhede kacchape hare
mahālakṣaṇasampūrṇapuruṣe karapatrake

3.131

syādbhūtīkaṃ tu bhūnimbamālātṛṇakakattṛṇe
yavānyāmapi karpūre bhūtīkaṃ kaṭphale'dvayoḥ

3.132

bhūmikā racanāyāṃ syānmūrttyantaraparigrahe
bhrāmakaḥ pherave dhūrte sūryāvartaśilāntare

3.133

maṇḍūko dardure bandhaprabhede śoṇake'pyatha
maṇḍūkaparṇī maṇḍūkī madhuko yaṣṭikāhvaye

3.134

vandipakṣiprabhede ca madhuparṇī striyāmapi
mallikā mallikā caiva rājahaṃsāntare dvayam

3.135

mallikā tṛṇaśūnye'pi mīnammṛtpātrabhedayoḥ
maśakaḥ kṣudrajantūnāṃ prabhede'pi gadāntare

3.136

mātṛkā dhātrikāyāṃ syātkaraṇe mātari khare
māmakaṃ mamatāyuktaṃ mātṛbhrātari māmakaḥ

3.137

mālikā puṣpamālāyā mālikā saridantare
māliko garuḍe'pi syānmālikā kaṇṭhabhūṣaṇe

3.138

mecakaḥ śyāmale barhicandre dhvānte'tha mecakam
vācyavatkṛṣṇavarṇe syānmocakaḥ kadalītarau

3.139

tatprasūne'pi śigrau ca nirmocakavirāgiṇoḥ
modako na striyā khādyaprabhede harṣake'nyavat

3.140

yamakaṃ saṃyame śabdā'laṅkāre yamaje triṣu
yājako yāgaśīle syātpūjake rājakuñjare

3.141

yājñiko yājake darbhe yajñakāryopajīvini
yutakaṃ yautake yugme calanāgre'pi saṃśaye

3.142

vastrāntare vadhūvastrāñcale yukte tu vācyavat
yūthikā tu matā yūthyāmamlānakusume kvacit

3.143

raktako'mlānabandhūkaraktavastre tu rāgiṇi
rajako dhāvake puṃsi kīre'pi rajakaḥ pumān

3.144

rasikā tu rasālāyāṃ kāñcīrasanayorapi
lekhākedārayo rājasarṣape'pi ca rājikā

3.145

rātrakastatra yo veśyāgṛhe gamitavatsaraḥ
rātrakaṃ pañcarātre'tha rucako mātuluṅgake

3.146

rucakaṃ mātuludravye dante sauvarcalasraji
utkaṭe cāśvabhūṣāyāṃ viḍaṅgekaṇṭhabhūṣaṇe

3.147

bījapūre'pi dīnāre rocanādevavṛkṣayoḥ
ruṇḍikā raṇamūrddhārapiṇḍikādūtikāthikā

3.148

jamadagnipriyāyāṃ ca hareṇvāmapi reṇukā
lampākaḥ puṃsi deśe syāllampako lampaṭe triṣu

3.149

lāsako lasake lāsyakārake'pi mayūrake
lūnakaḥ syātpaśau bhinne locako netratārake

3.150

māṃsapiṇḍe ca piṇḍe ca yoṣidbhālavibhūṣaṇe
kajjale nīlacole ca maurvyāṃ bhrūśūthacarmaṇi

3.151

kadalyāṃ karṇapūre ca nirbuddhinṛṣu locakaḥ
vañcakastu khale dhūrtte gṛhababhrau ca pherave

3.152

bandhakaḥ syādvinimaye vasāsatyostu bandhakī
bandhūkaṃ bandhujīve syādvandhūkaḥ pītaśālake

3.153

vartako vartikā pakṣiprabhede'śvakhure pumān
varṇako bandini kavau cāraṇe'strī tu varṇake

3.154

vilepanādau citrādau lipimasyāṃ ca candane
varṇikā kaṭhinomasyorlekhyāmapi varṇikā

3.155

valmīko vāmalūre syānmunirogaviśeṣayoḥ
vārṣikaṃ trāyamāṇāyāṃ varṣākālabhave'nyavat

3.156

govāhake tu vāhīko vāhīko mṛkadeśaje
vāhīko bāhiko'śve ca deśabhede haye pumān

3.157

vāhīkaṃ bāhikaṃ dve ca na dvayorhiṅgavīrayoḥ
vitarkaḥ saṃśaye'pyūhe vicāre ca kvacinmataḥ

3.158

vipākaḥ pariṇāme'pi khede khāduni durgatī
vivekastu vicāre syājjaladroṇyāṃ rahasyapi

3.159

vṛṣāṅkaḥ śaṅkare sādhau bhallātakamahokṣayoḥ
vaijikaṃ śigrutaile'pi hetau sadyo'ṅkure'pica

3.160

vyalīkaṃ vipriyākāryavailakṣyeṣvāpe pīḍane
klīvameva vyalīkastu nāgare vācyaliṅgakaḥ

3.161

śaṃkhakaṃ valaye kaṃbau śiroroge ca śaṅkakaḥ
śambuko gajakumbhānte śambūkaḥ śuktikāntare

3.162

daityabhede'pi śambūkaḥ śambūkā jalaśuktiṣu
śalākā tu śare śalye cātapatrāṇapañjare

3.163

tarkukāṣṭyāṃ ca madane śārikāśvāvidorāpa
śallakī śvāvidrumayoḥ śāyakaḥ śarakhaṅgayoḥ

3.164

śārkakaḥ śarkarāpiṇḍe dugdhaphene ca śārkakaḥ
śiśukaḥ śiśumāre ca śiśau paścādulupini

3.165

śītakaḥ susthite śītakāle'nāgatadarśini
śūkakaḥ prāvaṭaprahau śūkakaḥ pārade'pi ca

3.166

kṛtamālastu śamyākaḥ śamyākastarkudhṛṣṭayoḥ
samparkaḥ syānnidhuvane saṃsarge sparśane'pi ca

3.167

sarakaḥ syādavicchinnapānthapaṅktau śare pumān
astriyāṃ sīdhupāne ca sīdhupātre ca sīdhuni

3.168

sasyako nālikerādisāre khaṅge maṇāvapi
sūcakaḥ khalakākautusūcīṣu śuni bodhake

3.169

sūtakaṃ janmani klībaṃ sūtakaḥ pārade'striyām
sṛdākurdāvakuliśā'nileṣu pratisūryake

3.170

secakaḥ sektari bhave triṣu puṃsi tu vāride
sevako vallakīmāntavakrakāṣṭhe'nujīvini

3.171

syamīkā nīlikāyāṃ syātsyamīko nākuvṛkṣayoḥ
svastiko maṅgaladravye catuṣkagṛhamedayoḥ

3.172

svastikaḥ piṣṭakasyā'pi pramede ratatālike
sthāsako gandhavajrāyāṃ jalāderapi buhude

3.173

senāyāṃ samavete'pi senārakṣe'pi sainikaḥ
hārakastu śaṭhe caure gadyavijñānamedayoḥ

3.174

huḍuko vādyabhede syāddātyyūhe ca madotkaṭe
herako buddhabhede'pi mahākālagaṇe tathā

3.175

kṣārako jālake pakṣimatsyādipiṭake'pi ca
kṣurakaḥ kokilākṣe syādgokṣure tilakadrume

3.176

kacaturtham
astrī tvaṅgārakodvāre puṃsi bhaume kuraṇṭake
aṅgārikā tvikṣukāṇḍe tathā kiṃśukakorake

3.177

pumān(li)lamako bheke madhuke'mbujake khare
pike'pyalipakastu syātpikāliratahiṇḍake

3.178

athā'śmantakamuddhāne mallikācchādane'pi ca
ākālikaṃ kṣaṇadhvaṃsanyakālakṛtasambhave

3.179

ākalpakastamomohagranthāvutkalikāmudoḥ
viśeṣyākhanikastu syāccoramūṣakadaṃṣṭriṣu

3.180

ākṣepakastu pavanavyādhau vyāghe ca nindake
bhavedutkalikā helotkaṇṭhāsalilabīciṣu

3.181

eḍamūkastriṣu khyātaḥ śaṭhe vākśrutivarjite
punarnavākāravellaparṇīseṣu kaṭhillakaḥ

3.182

kaniṣṭhā'ṅgulikānetratārayostu kanīnikā
kapardakastu bhūteśa jaṭājūṭe varāṭake

3.183

karkoṭakaḥ kādraveyaprabhede śrīphale'pi ca
kalaviṅko bhavedgrāmacaṭake'pi kaliṅgake

3.184

kākarūka ullūke'ndhe strīji te'pi digambare
dambhe'pi kākarūkastu triṣu bhīrudaridrayoḥ

3.185

kārpaṭiko'nyamarmajñe chātre syātkāladeśini
kuravakaḥ puṃsi śoṇajhiṇṭikā'mlānabhedayoḥ

3.186

kṛkavākustāmracūḍe kṛkalāse ca kekini
kośātakaḥ kace jyotsnīpaṭolyāṃ ghoṣake'striyām

3.187

kaukuṭṭiko dāmbhike syādadūrapreritekṣaṇe
kauleyako bhavedindre mahākāmikulīnayoḥ

3.188

grāmaṇīmaṇḍinārācopadhāne tu kharālikaḥ
bhavedguṇanikā'bhyāse śūnyāṅke pāṭhaniścaye

3.189

nṛtyāntare tvapyatho gokaṇṭako gokṣure pumān
gavāṃ gamanasambhūtaśuṣkasthapuṭake'pi ca

3.190

gokuṇikaḥ kekare syātpaṅkasthagavyupakṣake
gomedakaḥ pītamaṇau kākole patrake'pi ca

3.191

smṛtā ghargharikā kṣudraghaṇṭikāvādyabhedayoḥ
mṛṣṭadhānye saridbheda tathā vāditradaṇḍake

3.192

cāṃḍālikauṣadhībhede gaurīkiṃdirayorapi
jaṭāruko jalānūke nāgayaṣṭipaṭīrayoḥ

3.193

jaṭārukastathāśākhāhariṇe'pi tulādhare
jarjarīkastriṣu bhavedvahucchidre jarāture

3.194

jīvantikā tu jīvākhyaśākabandāguḍūciṣu
jaivātṛkaḥ śaśinyāyyuṣmati divyauṣadhe kṛśe

3.195

tarttarīkaḥ pārage syāttarttarīkaṃ vahitrake
tiktaśākastu varuṇe khadire patrasuṃdare

3.196

trivarṇakaṃ trikaṭuke triphalāyāṃ ca gokṣure
dandaśūkastu yakṣe syāddandaśūko bhujaṅgame

3.197

dalāḍhakaḥ svayaṃjāyatatile cāmpeyakundayoḥ
śirīṣapṛśnikāvātyākhātakeṣu mahattare

3.198

gairike karikarṇe ca phene'gnikaṇasaṃhatau
droṇe ca kāryakūṭe ca kvaciddṛṣṭo dalāḍhakaḥ

3.199

dāserakastu karabhe dāsīputre'pi dhīvare
niyāmakaḥ potavāhe karṇadhāre niyantari

3.200

nirgranthakastu kṣapaṇe niṣphale'pyaparicchade
niśvārako'nale svaire purīṣasya kṣaye'pi ca

3.201

pañcālikā bhavedraṅgaputtikāgītagedayoḥ
piṇḍītakastu tagare madanāhnau phaṇijjake

3.202

stanavṛnte pippalaktaḥ klīvaṃ sīvanasūtrake
puṇḍarīko'gnikoṇāṅge vyāghrabhedekṣubhedayoḥ

3.203

puṇḍarīkaṃ sitacchatre sitāmbhoje'pi bheṣaje
puṣkalako gandhamṛge kīlake kṣapaṇe'pi ca

First 200 of 247 passages. Read on

Linked texts (16)