Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 1264.1

Śabdakalpadruma 1264.1

Language
Sanskrit

1264.1

220
“bhakṣyaṃ bhojyañca vividhaṃ mūlāni ca phalāni ca
hṛdyāni caiva māṃsāni pānāni surabhīṇi ca ||”)
hṛdyagandhaṃ, klī, (hṛdyo gandho'sya |) cur̤ajorakam
iti śabdacandrikā || sauvarcalam | iti rājanighaṇṭaḥ
hṛdyagandhaḥ, puṃ, (hṛdyo manoharo gandho'sya | viśvadvacaḥ | iti jaṭādharaḥ
hṛdyagandhā, strī, (hṛdyo gandho'syāḥ |) jāso
iti rājaninarghaṇṭaḥ
hṛdyagandhi, klī, (hṛdyo gandho'sya | it samāsāntaḥ |) cur̤akaurakam | iti ratnamālā
hṛdyā, strī, (hṛd + yat | ṭāp |) hastināmīṣadhiḥ
iti medinī
hṛdrogaḥ
“pratyuṣṇagurusnigdhakaṣāyatiktaśramābhighātādhyayanaprasaṅgaiḥ
sañcintanervvaṃgavidhāraṇaiśca
hṛdāmayaḥ pañcavidhaḥ pradiṣṭaḥ ||”
“dūṣayitvā rasaṃ doṣā viguṇā hṛdayaṅgatāḥ
hṛdi bādhāṃ prakurvvanti hṛdrogaṃ taṃ pracakṣate ||”
“āyamyate mārutaje hṛdayaṃ tudyate tathā
nirmathyate dīryyate ca sphovyate pāṭyate'pi ca ||”
“tṛṣṇoṣādāhacoṣāḥ syuḥ paittike hṛdaye klamaḥ
dhamāyanañca mūcchāca chadaḥ śoṣo mukhasya ca ||”
“gauravaṃ kaphasaṃsāvo'rucistambho'gnimārddavam
mādhuryyamapi cāsyasya valāsā vaccata hṛdi ||”
“vidyāt tridoṣaprabhave sarvvaliṅgaṃ hṛdāmayam ||”
“vidoṣahetuhṛdrogo yo durātmā niṣevate
tilakṣīragur̤ādoṃśva granthistasyopajāyataṃ
marmmada deśesaṅkledaṃ rasañcāpyupagacchati
saṅkle dāt kramayaścāsya bhavantyupahatātmanaḥ ||”
“utkladaḥ ṣṭhīvanaṃ todaḥ śūlaṃ hṛllāsakastamaḥ
ruciśva śyāvanetratvaṃ śoṣaśca kamije bhavet ||”
utkledaḥ vamanābhivopasthitam | śoṣo yakṣmā
hṛdrogasyopadravānāha
“hlāmasādī bhramaḥ śoṣo jñeyāsteṣāmupadravāḥ
kamije tu kanīṇāṃ ye śaikṣikāṇāṃ hi te
matāḥ ||”
“ghṛtena dugdhena gur̤ābhasā vā
pivanti cūrṇaṃ kakubhatvaco ye
hṛdrogajīrṇajvararaktapittaṃ
hatvā bhaveyuśvirajīvinaste

Linked texts (1)