Shabdakalpadruma 157.p1
Śabdakalpadruma 157.p1
- Language
- Sanskrit
157.p1
tasya pralayakārakatvaṃ yathā, ―
“gate parārddhadvitaye kāle lokaprakālakaḥ
kālābhisaṃjñāvān karttu karoti nikhilaṃ
matim
ātmānamātmanāvekṣya bhūtvā devo maheśvaraḥ
dahedidaṃ brahmāṇḍaṃ sadevāsuramānuṣam
tamāvekṣya mahādevī bhagavantaumalocitaḥ
karoti lokasaṃhāraṃ bhīṣaṇaṃ lokamāśritaḥ
praviśya maṇḍalaṃ ghoraṃ halāso bahudhā punaḥ
nirdahedakhilaṃ lokaṃ saptamūrttisvarūpadhṛk
sa dagdhvā sakalaṃ sattvamaṇḍaṃ brahmāṃśiro mahat
devatānāṃ śarīreṣu cipatyakhiladāhakaḥ
dagdheṣvaśeṣadeveṣu devo girivarātmajā
dṛṣṭvā sā sākṣiṇaḥ śambhostiṣṭhate vaidikī śrutiḥ
śivaḥ kapālairhavānāṃ kṛtasamvibhūpaṇaḥ
ādityacandrādigaṇaiḥ pūrayanīmamaṇḍalam
sahasranayano devaḥ sahasrākṣatitodharaḥ
sahasrahastacaraṇaḥ sahasrākṣimaihābhujaḥ
daṃṣṭrākarālavadanaḥ pradīptānalalocanaḥ
triśūlaṃ kṛttivasano yogamaiśvaramāśritaḥ
pītvā tat paramāānandaṃ prabhūnamamṛtaṃ khakam
karoti tāṇḍavaṃ devamālokā parameśvaraḥ
pītvā mṛtyāmṛtaṃ devī bhartuḥ paramamaṅgalā
yogamāsthāya devasya dehamāviśya mūlinaḥ
sa muktā tāṇḍavarasaṃ khecchayaiva pinākadhṛka
yāti svabhāvaṃ bhagavān dagdhvā brahmāṇḍamaṇḍalam
saṃkṣiteṣvatha deveṣu brahmaviṣṇupinākiṣu
guṇairenaikaiḥ pṛthivī vilayaṃ yāti vāriṣu
savāritattvaṃ saguṇaṃ grasate havyavāhanaḥ
tejaḥ khaguṇasaṃyuktaṃ vāyau saṃyāti saṃkṣayam
ākāśe saguṇo vāyuḥ pralayaṃ yāti saṃkṣayam
bhūtādau ca tathākāśaṃ līyate guṇasaṃyutam
indriyāṇi ca sarvvāṇi taijase yānti saṃkṣayam
vaikārike devagaṇā pralayaṃ yānti sattamāḥ
vaikārikāstejasaśca bhūtādiśceti sattamāḥ
trividho'yamahaṅkāro mahate pralayaṃ vrajet
mahātmanebhiḥ sahitaṃ brāhmayamamitaujasam
avyaktaṃ jagato yoniḥ saṃharedekamavyayaḥ
evaṃ saṃhṛtya bhūtāni tattvāni ca maheśvaraḥ
viyojayatyātmano'thaṃ pradhānaṃ puruṣaṃ param
pradhānapuruṣorantayoreva saṃhāra īritaḥ
maheśvaraicchājanito na svayaṃ vidyate layaḥ
guṇasāmyaṃ tadavyaktaṃ prakṛtiḥ parigīyate
gīyate munibhiḥ sākṣau mahānekaḥ pināmahaḥ
evaṃ saṃhārakaraṇo śaktimāheśvarī dhuvā
pradhānañca viśeśāntaṃ dahedadra iti śrutiḥ
yogināmatha sarveṣāṃ jñānavicchattacetasām
ātyantikasyaiva layaṃ vidadhātīha śaṅkaraḥ ||”