Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 16.14

Śabdakalpadruma 16.14

Language
Sanskrit

16.14

5
“navavarṣāvasikāni śakragopākulāni ca
naṣṭadāvāgnimārgāṇi vanāni pracakāśire ||”)
śakrajaḥ, puṃ, (śakrājjāyate iti | jana + ḍaḥ |)
kākaḥ | iti trikāṇḍaśeṣaḥ || indrajāte, tri
śakrajātaḥ, puṃ, ( śakrājjātaḥ | ) kākaḥ | iti
śabdaratnāvalī || indrajāte, tri
śakrajit, puṃ, (śakraṃ jitavāniti | ji + kvip |)
rāvaṇaputtraḥ | iti trikāṇḍaśeṣaḥ || (yathā,
raghuḥ

16.14.p1

83
“api prabhuḥ sānuśayo'dhunā syāt
kimantaḥpuraḥ śakrajito'pi hantā ||”)
indrajetari, tri
abhiṣe śakrajaścitrī tathādyā devatairihaḥ !
dhvajaparimāṇādhaṃ saparidhiḥ prathamaṃ piṭam
māṃḍaśāṃśvavihonāni kuryyāccanāni buddhimān
rasano vicitravarṇāṃ prathamāṃ dadyāta svayambhūḥ
saraktāṃ caturasrāñca viśvakarmmā dvitoyataḥ
śaśāmāna svaya śakro nīlaraktāṃ pradāpayet
kṛṣṇāṃ yamena dattacca varuṇena sahasikam
maṅkiṣṭhāgaladākāraṃ vāsudevo maharakam
nolavarṇañca taṃ dadyāt skando bahuvicitritam
śvetantu dahano dadyāt suvarṇābhaṃ tathāṣṭamam
vaidūryya sadṛśa mikko jñeyañca dvāpayed budhaḥ
cakrāṅkākṛtintu sūryyo viśvedevāḥ padmanibham
ṛṣayo niyamaṃ dadyurnīlaṃ naulotpalābhāsam
guruṇā śukreṇa tato viśālaṃ śaṅkhato vyaktam
śukairvicitrāṇi bahubhāñjiḥ srāni rūpāṇi
yadaikanaiva dantantu ketostatrasya bhūṣaṇama
tadeva taṃ vijānīyādyantrādibhissasatkṛtyeta
prathamaṃ praviśamānā bhūmiṃ yadircchenti rāṣṭram
bālānāṃ tālaśabdena deśavighātaṃ samācare
vṛttapañcakarā vistīrṇā gandhavahā sarvvamantrā ca
śambhusūryyayamaśakrasomadhanadavāruṇaiḥ
bahośakramimantāśca hotavyā dadhi cākṣatāḥ
śakraskandagurudravyasūradi prapāṭhayet
hutvā tu vidhivadvahnitvālāṃ lakṣeta buddhimān
sutejāḥ susano doptaḥ saṃhato ruciraprabhaḥ
raktāśokasamākāro rathanerausvanaḥ śubhaḥ
śaṅkamṛdaṅgabherauṇāṃ nādāḥ prastāstu pāvake
tataḥ sakaddalottarasrāna patākāni samarcaye
anyāśca vividhāḥ śobhāḥ śakraketusamucchraye
ṣoḷaṣaḍe tu akṣabhyāṃ muktāyāṃ śobhane kace
āśvine vātha muktāyāṃ śravaṇenātha ucchrayet
paurajananasagrandaiḥ paṭabhairīnināditam
vitānadhvajaśobhāśca patākābhiḥ samujvalam
triṣṇośaśakrasamlega siṃgara cāmalena ca
bahubhāṅkaravaryyā śubhatoraṇamākulam
avirlambitamuktāgamabhayapiṭakaṃ samam
na drutaṃ vā samutthāpya ketu' vāsavajaṃ vibho
ucchritaṃ racayetprājñaḥ kākolūkakapotayoḥ
na samutthāpanaṃ dadyādakṣeṣāmapi pakṣiṇām
yatnoddiṣṭena taṃ kuryyāt sukhaṃ ketoryathāvidhi
tathā susaṃsthitaṃ pūjyaṃ sukhayatyasuyantri tam
rātrau jāgaraṇaṃ kuryyāddandamallāṅgakīrttanam
purohitaḥ sadaivajñaḥ śubhaśāntirataḥ sadā
rūpapāto nṛpaṃ hanyāta patākā mantriṇovadham
piṭake yuvarājasya sacivamanukampate
sāraṃ toraṇapātena dhvaje aśrabhayo bhavet
patite śakradaṇḍe tu nṛpamṛtyaṃ samādiśet
abhrinālaka utthāne nṛpabhālayakṣarādbhavam
susame saṃsthite śāntirnṛpasya nagarasya ca
yāntrītvitantū tiṣṭhanti tāvat paurāḥ sadā
sadā
'yathā| iti kālikāpurāṇe ekādhyāvya
pāte tu tathaiva kuryyādutyānaṃ yāḍaśī pūjā
rātrau śubhañjana pātanaṃ go dṛṣṭaṃ kākakapotaiḥ
yāti nṛpaṃ saṅgarāhaṃ yatnena kārayet ketum
nagare vā pure kheṭe yantraivaṃ kuryyate paurāḥ
pure nagarasya dvāre vṛṣasiṃhadhvagocitam
ketu samastacaurāṇāṃ nāśanaṃ jayadaṃ mahat
evaṃ pūrvaṃ hariḥ ketu' prāptavān vṛṣavāhanāt
tathā brahmasutenaiva brahmaṇaḥ śakramāgataḥ
tena somasya taddattaṃ tato datte samāgatam
tadāprabhṛti kurvvanti nṛpā adyāpi ucchrayama
evaṃ yaḥ kārayedrājā ketu' vijayakārakam
tasya pṛśvī balopetā mahopā vaśagā bhavet ||”

16.14.p2

ityādi devīpurāṇe indradhvajalakṣaṇam 21 adhyāyaḥ