Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 279.1

Śabdakalpadruma 279.1

Language
Sanskrit

279.1

“evamādibhirākīrṇeḥ śriyaṃ puṣyatyathaṃ giriḥ ||”)
sarasvatī | saralavṛkṣaḥ| trivargaḥ | sampattiḥ
(yathā, —
“ na dātuṃ nopabhoktuṃ vā śaknoti kṛpaṇaḥ
śriyam ||”)
vidyā | upakaraṇam | vibhūtiḥ | matiḥ | iti
medinī || adhikāraḥ | prabhā | kīrttiḥ | iti
dharaṇiḥ || vṛddhiḥ | siddhiḥ | iti śabdaratnāvalī
hṛṣyārhanmātā | iti hemacandraḥ || kamalam
bilvavṛkṣaḥ | draṅgiṇāmauṣadham | iti rāja
nirghaṇṭaḥ || || devādīnāmnaḥ pūrve śrīśabdaprayogaḥ karttavyaḥ | yathā, —
“devaṃ guruṃ gurusthānaṃ kṣetraṃ cenādhidaivatām
siddhaṃ vidyādhikāraśca śrīpūrvaṃ samudīrayet ||”
iti rāghavabhaṭṭadhṛtaprayogasāradarśanāt svargamātrādinā vidbho'dhikāro yeṣāṃ narāṇāṃ
hastyena jīvatāṃ śrīśabdāditvaṃ nāmnaḥ| na tu
mṛtānāṃ tatheti śiṣṭācāraḥ | iti saṃskāratattvam || || pañcāṅge śrīśabdadānapramāṇaṃ patra
śabde draṣṭavyam | ( ekākṣaracchandoviśeṣaḥ
yathā, chandomañjarthyām | “g śrīḥ |” udāharaṇam | “śrīste| sākṣām ||”)
śrīḥ, puṃ, (śri + kvip dīrghaśca | ) rāgaviśeṣaḥ | sa
tu hanumanmate ṣaḍ‌rāgānāmetapañcamarāgaḥ
eṣiyā nābhauto nirgataḥ | asya jātiḥ
sampūrṇā | tasya svarāvaliḥ | ṣa ṛ ga ma pa dha
ni | asya gṛhaṃ ṣaḍjakharaḥ | hemantattau apararātre gānasamayaḥ | rāgamālāyāṃ asyākāraḥ
sundarapuruṣaḥ | śuklavastraparīdhānaḥ | matāntare
raktavastraparīdhānaḥ | sphāṭikapadmarāgamaṇimālāgalaḥ | padmapuṣyahastaḥ | vicittasiṃhāsanākhyaḥ | asya saṃmukhe gāyanti gāyakāḥ
hanumanmate asya bhāryyāḥ pañca | yathā | prathamā
mālaśrīḥ | tasyāḥ sampūṇaijātiḥ | asyāḥ
kharāvaliḥ | ṣa ṛ ga ma pa dha ni | asyā gṛhaṃ
ṣaḍjakharaḥ | himantau dvitīyapraharadivase gānasamayaḥ | rāgamālāyāṃ tasyāḥ kharūpam | raktavarṇā strī | komalāṅgī | pītavastraparīdhānā
kautukādbhramantī satī nāyakādabhinnā sakhīgayena saha hāsyayuktāsanasthalopaviṣṭā