Shabdakalpadruma 342.1
Śabdakalpadruma 342.1
- Language
- Sanskrit
342.1
saṃhṛtiḥ, strī, (saṃ + ha + ktin |) bahubhiḥ
latādyānam | ityamaraḥ
saṃhataḥ, tri, (saṃ+hṛ+ ktaḥ |) hṛtasaṃhāraḥ | yathā,
“ṛddhaṃ vibhūtyā barhirbhirha rūpairdyadā sthitā
tat saṃhṛtaṃ mayaikaiva tiṣṭhāvyājī sthiro bhava ||”
iti mārkaṇḍeyapurāṇoyadevīmāhātmyam
saṃhṛtiḥ, strī, (saṃ + hṛ + ktin | ) saṃhāraḥ
yathā,—
“viṣṇau sṛṣṭisvarūpā tvaṃ sthiti rūpā ca pālane
tathā saṃhṛtirūpānte jagato'sya jaganmaye |”
iti mārkaṇḍeyapurāṇe devīmāhātmyam
saṃcayaḥ, puṃ, (saṃ + ci + ac |) nāśaḥ | yathā,—
“ripavaḥ saṃkṣayaṃ yānti kalyāṇaṃ copapadyate
nandate ca kulaṃ puṃsāṃ māhātmāṃ mama śṛṇvatām ||”
iti mārkaṇḍeyapurāṇe devīmāhātmyam
pralayaḥ | iti śabdaratnāvalī
saṃkṣiptaḥ, tri, (saṃ + kṣip + ktaḥ |) kṛtasaṃkṣepaḥ
saṃkṣepaviśiṣṭaḥ | yathā,—
“samākṛṣyādyamantaloṇaṃ saṃkṣiptaiḥ pratisaṃskṛtaiḥ
sampūrṇasucyate vargairgomahiṣyāśusādhanam ||”
ityamaraḥ
saṃkṣiptaiḥ alpenaiva bahudhairyyapratipādakatayābhihitaiḥ | iti taṭṭīkāyāṃ bharataḥ
saṃkṣepaḥ, puṃ, (saṃ + kṣip + ghañ |) ślokena bhūyaso'bhidhānam | ityamaraṭīkāyāṃ bharataḥ || puñcaka
iti svalpa iti ca khyātaḥ
saṃkṣubdhaḥ, tri, (saṃ + kṣubh + ktaḥ|) sañcalanaviśiṣṭaḥ
iti śubhadhātvarthadarśanāt| vyākulaḥ | yathā,—
“dṛṣṭvā samastaṃ saṃkṣubdhaṃ trailokyamamarāyaḥ
sannaddhākhilasainyāste samuttasthurudāyudhāḥ ||”
iti mārkaṇḍeyapurāṇe devīmāhātmyam
saṃkṣepaṇaṃ, klī, (saṃ + kṣip + lyuṭ | ) vikṣaurṇānāṃ saṃkṣepaḥ | prapañcakaraṇavaiparītyam | iti
bharataḥ || tatparyyāyaḥ | samasanam 2 | ityamaraḥ
saṃhāraḥ 3 samāhāraḥ 4 saṃśayaḥ 5 samāsaḥ 6
iti jaṭādharaḥ
saṃkṣobhaḥ, puṃ, ( saṃ + kṣubha + ghañ | ) cāñcalyam
sañcalanam | yathā| “saṃkṣobhamacarayuṣāmapi
cittatanvoḥ |” iti śrībhāgavatam
sakaḥ, puṃ,
sakā, strī,
pūrvoktaparāmarśakaḥ | se iti bhāṣā
tacchabdasya ṭeḥ pūrvvaṃ aki paraśca
āpapratyaye ca sati prathamaikavacananiṣpannaṃ padadvayam || ( yathā, ṛgvede
Linked texts (3)
- Nāmaliṅgānuśāsana (Amarakośa) — Amarasiṃha, Sanskrit
- Amarakośasaṃgraha — Sanskrit
- Devīmāhātmya (ed. Avinash Chandra Deva Sharma Mukhopadhyaya) — Sanskrit