Shabdakalpadruma 370.166
Śabdakalpadruma 370.166
- Language
- Sanskrit
370.166
87 | iti samānasya saḥ | )
parasparekaguruśiṣyaḥ | ityamaraḥ || eko'bhipro
sat
satkāraḥ
sattā
satīlaḥ, puṃ,
satīlakaḥ, puṃ, (satīla eva | svārthe kan|)
satīlā, strī,
satuṣaṃ, klo, (tuṣeṇa saha varttamānam | )
saṣṭṭaṭa, [ ś ] tri, (ṭaṣā saha varttamānaḥ | )
satairaḥ, puṃ,
sat, klī, (acchīti | asa + śṭata | )
mārthasattvasādhutvapraśastatvādibhiḥ sacchabdo'pi
atastena trividhanirdeśena | yadvā yasyāyaṃ trividho
nirdeśastena paramātmanā brāhmaṇādayo nirmitāḥ
vaidike karmāṇi teṣāṃ prathamatau nirdeśo yathā, —
“tasmādomityudāhṛtya yajñadānatapaḥkriyā
pravarttante vidhānoktāḥ satataṃ brahmavādinām ||”
yasmādevaṃ brahmaṇo nirdeśastasmādomityudāhṛtya
uccāryya kṛtā vedavādināṃ yajñādyāḥ śāstroktāḥ
kriyāḥ satatamaṅgavaikalye'pi pravarttante prakarṣeṇa
varttante saguṇā bhavantīti bhagavān śaṅkarācāryyacaraṇāḥ
“tadityanabhisandhāya yajñadānatapaḥkriyā
hānakriyāśca vividhāḥ kriyante mokṣakāṅgibhiḥ ||”
taditi brahmaṇo'bhidhānamudāhṛtya ityanuṣaṅgaḥ
anabhisandhāya karmmaṇaḥ phalamiti śeṣaḥ | tasmāt
phalābhisandhānaṃ vinā mumukṣuṇā karma karttavyamityapi bodhyam
“sadbhāve sādhubhāve ca sadityetat prayujyate
praśaste karmāṇi tathā sacchabdaḥ pārtha yujyate ||”
sato vidyamānatvamapi utsukyācaritaṃ ca sadityetat prayujyate | ato yajñādau karmmaṇi praśamastaḥ sacchabdaḥ prayujyate | dvāvakāśautitamarcya
sat, tri, (acchīti | asa + śata |)
satkadamvaḥ, puṃ, (san kadamvaḥ | )
satkarttā, [ ṛ ] puṃ, (sat karttā | )
satkarma, [ n ] klī, (sat praśastaṃ karma | )
satkāñcanāraḥ, puṃ, (san kāñcanāraḥ | )
satkāṇḍaḥ, puṃ,
satkāraḥ, puṃ, (sataṅkaraṇamiti | sat + kṛ + ghañ |)
satkulīnaḥ, puṃ, (satkule jātaḥ | satkula + svaḥ
san praśastaḥ kulona iti vā | ) satkulodbhavaḥ
satkṛtaḥ, tri, (sat + kṛ + ktaḥ | )
satkṛtiḥ, strī, (sat + kṛ + ktin | )
satkriyā, strī, (sato kriyā |)
sattamaḥ, tri, (ayameṣāmatiśayena san | sat +
tamap |)
sattā, strī,
yathā | yadyapi pāpasya kāryāānanvitatvena satsattāyāmaprāmāṇyaṃ pratibhāti | iti prāyaścittatattvam | sādhutā| sato bhāva ityarthe
sacchabdāt talapratyayena niṣpannā
sattraṃ, klī, (santaḥ sādhūna trāyate iti | trai + kaḥ
yadvā, sīdanti sañjanā yatra| sada gatau +
“gṛhaṣīpacitvaciti |” uṇā0 4