Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 406.6

Śabdakalpadruma 406.6

Language
Sanskrit

406.6

sannaddhaḥ, tri, (saṃ + naha + ktaḥ |)
sannayaḥ, puṃ, (saṃ + nī + ac |)
sannāhaḥ, puṃ, (saṃnahyate'sau iti | saṃ + naha +
ghañ |)
sannāhyaḥ, puṃ, (saṃnahyate iti | saṃ + naha + ṇyat |)
sannikarṣaḥ, puṃ, (saṃ + ni + kaṣa + ghan |)
samavāyaḥ 4 śrotrādisamavetasamavāyaḥ 5 tadādiviśeṣaṇatā 6 || alaukikasannikarṣastu vividhaḥ
sāmānyalacaṇā 1 jñānalakṣaṇā 2 yogajaḥ 3
yathā, —
“mahattvaṃ ṣaḍ‌vidhe heturdrindriyaṃ karaṇaṃ matam
viṣayendriyasambandho vyāpāraḥ so'pi ṣa‌ḍ‌vidhaḥ
dravyagrahastu saṃyogāt saṃyuktasamavāyataḥ
dravyeṣu samavetānāṃ tathā tatsamavāyataḥ
tatrāpi samavetānāṃ śabdasya samavāyataḥ
tadgataunāṃ samavetasamavāyena tadgrahaḥ
viśeṣaṇatayā tadvadabhāvānāṃ graho bhavet
yadi syādupalabhyetaityevaṃ yatra prasajyate
pratyakṣaṃ samavāyasya viśeṣaṇatayā bhavet
alaukikaḥ sannikarṣastrividhaḥ parikīrttitaḥ
sāmānyalacaṇā jñānalacaṇā yogajastathā
āsattirāśrayāṇāñca sāmānyajñānamiṣyate
tadindriyajataddharmabodhasāmagryapekṣate
viṣayo yasya tasyaiva vyāpāro jñānalakṣaṇaḥ
yogajo dvividhaḥ prokto yuktayuñjānabhedataḥ
yuktasya sarvvadā bhānaṃ cintāsahakṛto'paraḥ ||”
iti bhāṣāricchedaḥ
sannikarṣarṇa, klī, (saṃ + ni + kṛṣa + lyuṭ |)
sannikṛṣṭaḥ, tri, (saṃ + ni + kṛṣa + ktaḥ |)
sannignaṃ, klo, (saṃ + ni + dhā + kaḥ |)
sannidhānaṃ, klo, (saṃ + ni + dhā + lyuṭ |)
sannidhiyautace'sti (sannihita)
sannidhiḥ, strī, (saṃ + ni + dhā + kiḥ |)
sannipatitaḥ, tri, ekatraukṛtaḥ | miśritaḥ
sannipātaḥ, puṃ, (samyak nipāto patanaṃ yatra |)
śvasanaṃ locane supte cchardiḥ khalā jvaro'dhikaḥ
mohaḥ pralāpamaṃ kampo bhramo nidrā ca lakṣaṇaiḥ
jñātavyo subhavettojñai sannipātaḥ suyaṃkaraḥ