Shabdakalpadruma 407.1

407.1

hīnamadhyapravṛddhestu vātapittakaphaiśca yaḥ
tena rogāsta evoktā yathādoṣabalāśrayāḥ
alpaṃ śūlaṃ kaṭītodo mando dāho rujā bhrameḥ
bhṛśaṃ bhramaḥ śiro vakramanthā hṛdayavāsujaḥ
pramīlikāḥ śvāsahikkā kāsa jā ṇḍavisaṃjñatāḥ
prathamotpannametantu sādhayanti kadācana
etasmin sannipāte tu karṇamūle sudāruṇā
pir̤akā jāyate jantoryayā kṛcchreṇa jīvati
sa vaidārikasaṃjño'yaṃ sannipātaḥ sudāruṇaḥ
cirāttoparame tasya ardhamīṣatkalpayen ||”13
atha tantrāntare | vātolbaṇādīnāṃ sannipāta
jvaraviśeṣāṇāṃ trayodaśānāṃ śītāṅgādīni
trayodaśa nāmānyaparāṇi lakṣaṇānyaparāṇi cāha
“śītāṅgaścapralopaścavvaragaśca tandrī pralāpī tato
raktaṣṭhīvyathitāka tatra gaṇitaḥ sambhūyanetrastathā
sābhinyāsaka jikakaśca kathitaḥ prākkastathyagoṭyāntako
rugadāhaḥ sañcittavibhrama iha dvau karṇakacchagacchau ||”
tandrī tandrikaḥ | pralāpī pralāpakaḥ | raktaṣṭhīvayitā raktaṣṭhīvī | sambhūyanetro suyanetraḥ | abhinyāsakaḥ nābhinyāsaḥ | karṇakacchagacchau karṇagahraḥ
karṇakaḥ | kacchagacchaḥ kaṇṭhakuñjakaḥ
atha teṣāṃ pratyeka lakṣaṇāni
“śleṣmāṅgaśiraśarīraḥ sannipātajvaro yaḥ
śvasanakasana hikkāmohamandapralāpaiḥ
bhrabhavadu kaphatāntahrddayavyaṅgapīḍāsvaravikṛtibhirārttaḥ śītagātraḥ sa uktaḥ