Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 472.p1

Śabdakalpadruma 472.p1

Language
Sanskrit

472.p1

kaśyapa uvāca
"tataḥ paraṃ pravakṣyāmi kāladaṣṭasya lakṣaṇam
śṛṇu gautama tasva'na yāhaśo bhavate naraḥ
jihvārūḍho hṛdi śūlaṃ cakṣurbhāśca na paśyati |'
daṃśaśca dagdhasaṅkāśaṃ pakkajambūphalopamam
vaivarṇya caiva dantānāṃ śyāmo bhavati varṇataḥ
sarvva ṅgeṣu grathistaṃ purīṣasya ca bhedanam
bhagnaskandhakaṭīgrīva jarpūruśirodhmukhaḥ
dahyate vepate caiva svapate ca muhurmuhuḥ
gaṇḍa' ṣaṃ kriyamānasya rudhiraṃ na prasraṃte
daṇḍena tāḍyamānasya daṇḍarājo na jāyate
daṃ'śe kākapade sunīlamasakkajjambūphalābhaṃ ghanaṃ
utsūnaṃ rudhirākla sekabahulaṃ kṛṣṇāribardhodho
bhavet
hikkāśvāsagalamahaśca sumahān yā duśceṣṭā
dṛśyate
saṃkhyānaṃ pravadanti śāstrānipūnāstat kāladaṣṭaṃ
viduḥ
daṃśe yasyātha śothaḥ pravalitavalitaṃ maṇḍalaṃ vā
sunīlaṃ
prasvedo gātrabhedaḥ sravati ca rudhiraṃ sānunāsaca
jalpet
dantoṣṭhābhyāṃ viyogo bhramati ca hṛdayaṃ saccirodhaśca tītro
divyānāmiśra daṃ'śastvavipulamayalo viddhi taṃ
kāladaṣṭam
dantaihaintān spṛśati bahuśo dṛṣṭirāyāsakhinnā
sthalo daṃṣṭraḥ sravati rudhiraṃ kesaraṃ cakrarekam
pratyādiṣṭaḥ śvasiti satataṃ sānunāsañca bhāṣet
yadyadvakte sakalagaditaṃ kāladaṣṭaṃ tamāhuḥ
vepate vedanā tīvrā raktānetraśca jāyate
grīvābhaṅgaśca lālābhiḥ kāladaṣṭaṃ vinirdiśet
darpaṇe salile vāpi ātmacchāyāṃ na paśyati
mandaraśmiṃ tathā dīpaṃ tejodīnaṃ divākaram
vepate vedanātastu raktanetraśca jāyate
sa yāti nidhanaṃ jantuḥ kāladaṣṭaṃ vinirdiśet
aṣṭamyāñca navamyāñca kṛṣṇāpakṣe caturdaśīm
nāgapañcamīdṛṣṭāmāṃ jīvitasya ca saṃśayaḥ
ārdrāśleṣāmaghāmaraṇīkṛttikāsu viśeṣataḥ
viśākhā viṣu pūrvāṃsu mūlāsvātiśatātmake
sarpadaṣṭā na jīvanti viṣaṃ pautañca yaistathā
śūnyāgāre śmaśāne ca śuṣkatṛṇe tathaiva ca
na jīvanti narā dṛṣṭā nakṣatre tithisaṃyute
aṣṭottaraṃ marmaśataṃ prāṇināṃ samudāhṛtam
teṣāṃ marma tu marmāṇi daśa he cāpi kīrttitai
śaṅkhe netre bhruvormadhye vastibhyāṃ vṛṣaṇāntare
kaṇṭhe skandhe hṛdi mardhye tāluke cibuke gude
eṣu dvādaśamarmeṣu daṣṭaḥ śastreṇa vā hataḥ
na jīvanti narā loke kāladaṣṭaṃ vinirdiśet
a-ka-ca-ṭa-ta-pa-ma-ya-śān vadanti proktyā na
jīvanti hyastasya gatam
brūyāt yadi khalati girā tasya saṃprāptakālaḥ
bhavati ca yadi dūta uttamasyādhamo vā
yadi bhavati ca dūta uttamo vādhamasya
ādau daṣṭasya nāma yadi vadati kacidasti
tasyātha paścāt
vargāntaṃ varṇabhedau yadi bhavati samaḥ prāptakālasya
dūtaḥ
dūto vā daṇḍahasto bhavati ca yugala pāśahastastathā vā
raktaṃ vastrañca kṛṣmaṃ atha śirasi gataṃ ekavastraśca dūtaḥ
tailābhyaktaśca tadvat yadi tvaritagatimūrddhakeśaśca
yāti
yaḥ kuryāt ghoraśabdaṃ kaṭacaraṇayugaiḥ prāptakālasya dūtaḥ
nāgodayaṃ pravakṣyāmi īśānena tu bhāṣitam
brahmaṇā tu purā sṛṣṭā yaṅgā nāgāstvanekaṇaḥ
anantaṃ bhāskaraṃ vidyāt somaṃ vidyāttu vāsukim
takṣakaṃ bhūmiputrañca karkīṭakaṃ budhaṃ viduḥ
padmaṃ bṛhaspatiṃ vidyānmahāpadmañca bhārgavam
kulikaḥ śaṅkhapālaśca dāvetau tu śanaiścaraḥ
pūrvaṃ pādaḥ śaṅkhapālo dvitīyaḥ kuliko'tha ca
netrabhāge yamau diṭau dinarātrau tathaiva ca
śukramomau ca madhyāhna udaye tu kṣamāsutam
prāṇaḥ prāgaṣṭame bhāge divāsasyāvikocyate
grahāśca bhuñjate rājan pṛthvi ṛkṣaṃ brajatyadhaḥ
adho galā bhavet sarpī nirviṣo nātra saṃśayaḥ
ṭhakārākkṛtiḥ kālarātrī yāmyā kkṛpākkṛtiḥ
smṛtā
makarī vātulā jñeyā karālī paittikī smṛtā
kaphālikā kālarātrī yamadūtī sānnipātikī
śuklā tu makarī jñeyā karālī raktasannibhā
kālarātrī bhavet pītā kṛṣṇā ca yamadūtikā||”