Shabdakalpadruma 579.156
Śabdakalpadruma 579.156
- Language
- Sanskrit
579.156
1—4
sāvitrovataṃ, klo, (sāvitryāḥ vratam |) jyaiṣṭhakṛṣṇacaturddaśyāṃ svīkarttavyaniyamaviśeṣaḥ | tadvivaraṇaṃ yathā, | parāśaraḥ
“meṣe vā vṛṣabhe vāpi sāvitroṃ tāṃ vinirddiśet |”
tāṃ caturhaśom
“jyaiṣṭhakṛṣṇacaturddaśyāṃ sāvittrīmarcayanti yāḥ
vaṭamūle sopavāsā na tā vaidhavyamāpnuyuḥ ||”
rājamārttaṇḍakṛtyacintāmaṇyoḥ
“jyaiṣṭhe māsi caturha śyāṃ sāvitrīvratamuttamam
avaidhavyāya kurvvanti striyaḥ śraddhāsamanvitāḥ ||”
vratamātre tu śamansacatuha śopratoktamācaranti
dṛṣṭaparikalpanānyāyāt | taduktaṃ matsyapurāṇe
“garbhiṇo sūtikā naktā kumārī carajakhalā
yadāśuḍā tadānyena kārayet kriyate sadā ||”
upavāsāmaktau naktaṃ bhojanaṃ kuryyāt
“upavāsaṃkhaśaktānāṃ naktaṃ bhojanamiṣyate |”
iti tattratavacanāntarāt | aśuddhā cet pūjāṃ
kārayet| kāyikacopavāsādikaṃ sadā śunnayā
aśuddhayā ca svayaṃ kriyate | evaṃ smṛtitparibhāṣāyāṃ vaḍhamānopādhyāyāḥ | nāradaḥ
“divābhāgaṃ trayodaśyāṃ yadā caturdaśo bhavet
tatra pūjyā mahāsādhvā devo satyavatā saha ||”
divābhāgaṃ daṇḍadvayamātrasattve'pi ataeva pradoṣe
vratamācaranti | pūrvāhṇe tadvidhatve'pi parāhne
trimattvavyāpilaṃ parāhna eva tripratyavyānoti
vacanāt | yadā tu pūrvāhnaparyyantaṃ tathāvidhā
tadāpi parāhna eva | yathā | jyotiṣe
“caturha śyāmamāvāsyā yadā bhavati nārada !
upoṣyā pūjanīyā sā caturha śyāṃ vidhātataḥ ||”
sā sāvitrī | tataścāmāyāsyāyāṃ sāvitrīvratavidhānaṃ śivā ghorā tathā prateti vacanañcaitatparam | parāśaraḥ
“sāvitromarca yitvā tu phalāhārā paraṃ'hani
tatayāvidhavā nārī vittabhogān labheta mā ||”
iti tithyāditattvam
anyat vanaparvvoyasāvitrovratakathāyāṃ draṣṭavyam
sāvitrosūtaṃ, klo, (sāvitrodocākālikasūtam |) yajñopavītam| iti śabdaratnāvalī
sāyamanṭakaḥ, puṃ, jyaiṣṭho | iti kecit
sāśūkaḥ, puṃ, kambalaḥ | iti hārāvalī