Shabdakalpadruma 607.41
Śabdakalpadruma 607.41
- Language
- Sanskrit
607.41
8
607.41.p1
sitājjaikaḥ, puṃ, ( sitamarjyayatīti | arja +
khal |) śvetatulasī| śvetārajavalā iti hindī
bhāṣā | tatparyyāyaḥ | vaikuṇṭhaḥ 2 ṣaṭpatnaḥ 3
kuṭherakaḥ 4 jambhīraḥ 5 gandhapatrakaḥ 6 sumukhaḥ7
kaṭupatrakaḥ 8 | asya guṇāḥ | kaṭutvam | uṣṇatvam | kaphavātanetrāmayanāśisvam | ruccatvam
mukhaprasannakārakatvañca | iti rājanirghaṇṭaḥ
sitālakaḥ, puṃ, (cālayati bhūṣayatīti | ala +
ṇic + khul | sitaḥ cālakāḥ | ) śvetamandārakaḥ | iti rājanirghaṇṭaḥ
sitālatā, strī, (sitā latā |) śvetadūrvvā
iti ratnamālā || (śvetadūrvvāśabda'syā viṣayo
jñātavyaḥ ||)
sitālikaṭabhī, strī, śvetakiṇihovṛkṣaḥ | iti
rājanirghaṇṭaḥ
sitāvaraḥ, puṃ, ( sitamāvṛṇotīti | ā + dṛ
+ ghañ |) prākaviśeṣaḥ | susunau iti bhāṣā
tatparyyāyaḥ | sūcyāhnaḥ 2 sūcīpatrakaḥ 3 śrīvārakaḥ 4 śikhīḥ 5 vapraḥ 6 svastikaḥ 7 suniṣaṇṇakaḥ 8 kukkuṭaḥ 9 kukkuṭaḥ 10 sūcīdalaḥ 11
śvetāvaraḥ 12 medhākṛt 13 pācakaḥ 14 | asya
guṇāḥ | saṃgrāhitvam | kaṣāyatvam | uṣṇatvam
tridoṣanāśitvam | medhārucipradatvam | dāhajvarahāritvam | rasāyanatvañca | iti rājanighaṇṭaḥ || nidrākāritvam | iti lokaprasiddham
tasya lakṣaṇaṃ yathā, —
“cāṅgerīsadṛśaḥ pattraiścaturddha vibhratoritaḥ
prāko jalāścite deśe catulyaśceti cocyate ||”
607.41.p2
iti bhāvaprakāśaḥ