Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 790.1

Śabdakalpadruma 790.1

Language
Sanskrit

790.1

“taddaśāṃśena havanaṃ tarpaṇaṃ taddaśāṃśataḥ
secanaṃ taddaśāṃśena taddaśāṃśena sundvari ! ||”)
seṭuḥ, puṃ, phalaviśeṣaḥ | tarusūjati bhāṣā | tatparyyāyaḥ | celānaḥ 2 citraphalam 3 sukhāśayaḥ 4
rājateminnaḥ 5 latāpanasaḥ 6 nāṭāmbaḥ 7
iti cikāṣṭhaśeṣaḥ jaṭādharaśca
setikā, strī, śayoṣthā | iti bhūtaśuddhitantram
setuḥ, puṃ, (sinoti badhnāti jalamiti | siñ
bandhane + “sitanigamiśaścīti |” uṇā0 1
70 | iti tun | ceṣāderātviḥ | ityamaraḥ
2

790.1.p1

14 || tatparyyāyaḥ | ālī 2 | iti
bharataḥ || pūraṇaḥ 3 piṇḍalaḥ 4 | iti hārāvalī || paṅgāraḥ 5 jaṅgālaḥ 6 saṅgharaḥ 7 | iti
jaṭādharaḥ || picchilaḥ 8 | iti śabdaratnāvalī
dharaṇaḥ 9 | iti trikāṇḍaśeṣaḥ || || taddānādiphalaṃ yathā, —
“setupradānādindrasya lokamāpnoti mānavaḥ
prapāpradānādvaruṇalokamāpnotyasaṃśayam
saṃkramāṇāñca yaḥ karttā sa svargaṃ tarate naraḥ
khagaloke ca nivasediṣṭakā setukkat sadā ||”
iti maṭhādipratiṣṭhātattvam
varuṇavṛkṣaḥ | iti medinī rājaniyaṇṭaśca
(asya paryyāyo guṇāśca yathā, —
“varuṇo varaṇaḥ setustiktaśāko'gnidīpanaḥ
varuṇaḥ pittalo bhedī śleṣmakṛcchrāśmamārutān
nihanti gulmavātāsrakṛimīṃścoṣṇo'gnidīpanaḥ
kaṣāyo madhurastiktaḥ kaṭuko rūkṣako laghuḥ ||”
iti bhāvaprakāśasya pūrvvakhaṇḍe prathame bhāge ||)
praṇavaḥ | iti tantrasāraḥ || api ca
“mantrāṇāṃ praṇavaḥ setustatsetuḥ praṇavaḥ smṛtaḥ
savvanmantrān pūrvvaṃ parastāñca niyojayet
namaskāro mahāmantro deva ityucyate suraiḥ |)
dvijātīnāmayaṃ mantraḥ śūdrāṇāṃ sarvvakarmaṇi
pakārañcāpyakārañca makārañca prajāpatiḥ
vedatrayāt samuddhṛtya praṇavaṃ nirmame purā
sa udātto dvijātīnāṃ rājñāṃ syādanudāttakaḥ
svaritaścaivajātānāṃ manasāpi tathā smaret
setuha
setukaḥ, puṃ, (setureva | svārthe kan |) varucaṣṭakṣaḥ
iti śabdaratnāvalī
setubandhaḥ, puṃ, (setorbandhaḥ |) laṅkāgamanārthaṃ śrīrāmakṛtasamudrabandhanasetuḥ | tatparyyāyaḥ | samudradaṣṭaḥ2
iti jaṭādharaḥ || tadvivaraṇaṃ yathā, —
“tato'bravīddhari śreṣṭhaṃ sāgarī vinayānvitaḥ
nalaḥ setuṃ karotvasmin jale me viśvakarmaṇaḥ
suto dhīmān samartho'smin kārye labdhavaro
hariḥ
kīrttiṃ gāyantu te lokāḥ sarvvalokamalāpahām
ityuktvā rāghavaṃ nalo yayau sindhurahasyatām
tatorāmastu sugrīvalakṣmaṇābhyāṃ samanvitaḥ
nalamājñāpayacchīghraṃ vānaraiḥ setubandhane
tato'tivṛddhaḥ plavagendrayūthapairmahāmagendrapratimairyuto nalaḥ
babandha setuṃ śatayojanāyataṃ
suvistaraṃ parvatapādapairddaḍham ||”
iti śrīmadadhyātmarāmāyaṇe laṅkākāṇḍe 3śaḥ
“setumārabhyamāṇantu tatra rāmeśvaraṃ śivam
saṅkalpāniyato gatvā puro vārāṇasoṃ naraḥ
ānāya gaṅgāsalilaṃ rāmeśvaramabhiṣicya ca
citvā samudre tadvāri brahma prāpnotyasaṃśayaḥ
kṛtāni prathamenāhnā yojanānāṃ caturddaśa
dvitīyena tathā cāhnā yojanānāñca viṃśatiḥ
tṛtīyena tathā cāhnā yojanānāṃ katriṃśatiḥ
caturthena tathā cāhnā dvāviṃśatiṃ tathā kṛtam
pañcamena tvayā viṃśadyojanānāṃ samantataḥ
babandha sāgare setuṃ nalo vānarasattamaḥ
tenaiva jagmuḥ kapayo yojanānāṃ śataṃ drutam
asaṅkhyātāḥ suvelādriṃ kuruṣuḥ plavagottamāḥ
ārūḍho mārutiṃ rāmo lakṣmaṇā'pyāṅgadaṃ tathā
didṛkṣū rāghavo laṅkāṃ nānācitradhvajākulām||”

790.1.p2

iti tatraiva 4 adhyāyaḥ