Shabdakalpadruma 819.108.p1

819.108.p1

“yā somavallyā sadṛśānurūpā
sādhyāṇa toyaṃ kurute'kṣayañca ||”)
somavāraḥ, puṃ, (somasya vāraḥ |) somasya bhogyadinam | candravāsaram | yathā, —
“somavāre'pyamāvāsyā syādityāṅge ca saptamī
caturthī bhaumavāre ca akṣayādapi cākṣayā ||”
iti tithyāditattvam
taddivasīyavāravelā yathā,—
“ravau vayaṃ catuḥ pañca some sapta dvayaṃ tathā | ”
iti jyotiḥsāgarasāraḥ
tadrātrau kālavelā yathā, —
“ravau ṣaṣṭhaṃ vidhau vedaṃ kujavāre dvitīyakam
budhe sapta gurau pañca bhṛguvāre tṛtīyakam
śanāvādyaṃ tathā cāntaṃ rātrau kālaṃ vivarjjayet||”
iti jyotiḥsāraḥ
somavāravrataṃ, klī, (somavārasaṃbandhaṃ vratam | )
pratisomavāropavāsapūrvvakasārkakālakarttavyaśivadurgāpūjākrūpavrataviśeṣaḥ | tadvivaraṇaṃ yathā, —
“somavāre viśeṣeṇa pradoṣādiguṇeyute
kevalaṃ vāpi ye kuryyuḥ somavāre śivārccanam
na teṣāṃ vidyate kiñcidihāmutra ca durlabham
upāṣitaḥ śucirbhūtvā somavāre jitendriyaḥ
vedikāṃllaukikairvāpi vidhivatpūjayecchivam
brahmacārī gṛhastho vā kanyā vāpi sabharttṛkā
vidharvvākā vā saṃpujya labhate varamīpsitam
tatrāyaṃ kathayiṣyāmi kathāṃ śrotramanoramām
śrutvā nṛtadhiyaḥ śambhorbhaktiṃ kurvvantu niścalām
āryyāvartta nṛpaḥ kāścidāsīllakṣmībhṛtāṃ varaḥ
citravamarmāti vikhyāto dharmarājo durātmanām
so'nukūlaḥ svapatnīṣu putramekaṃ na labdhavān
cireṇa prārthitāṃ lebhe kanyāmekāṃ manoramām
sa ekadā jātakalatraputrānāhūya sarvvān dvijamukhyavargān
kutūhalenāpi niviṣṭacetāḥ
papraccha tasyā janane vicāram
atha taṃ prāvadat ko'pi bahujño dvijasattamaḥ
ekā sīmantinī mānyā kanyā tava mahīpate
athānyo'pi dvijaḥ prāha dhairyyavānaviśaṅkitaḥ
eṣā caturthe vai varṣe vaidhavyaṃ pratipatsyati
ityākarṇya vacastasya vajranirghātaniṣṭuram
muhūrttamabhavadrājā cintāvyākulamānasaḥ
sāpi simantinī bālā krameṇa gataśaiśavā
vaidhavyamātmano bhāvi sā śrutvāva sakhīmukhāt
paraṃ nirvvedamāpannā tadākarṇya śucismitā
yājñavalkyāsuteḥ patnīṃ maitreyīṃ paryyapṛcchata
mātastvaccaraṇāmbhojaṃ prapannāhaṃ bhayākulā
saubhāgyavarddhanaṃ karmma mama saṃśitumarhasi
iti prapannāṃ nṛpateḥ kanyāmāha muneḥ satī
śaraṇaṃ vraja tambaṅgi pārvvatīṃ śivasaṃyutām
somavāre śivaṃ gaurīṃ pūjayasva samāhitā
upoṣitā vā susnātā virajāmbaradhāriṇī
yatnavāṅ‌niyamamatiḥ pūjāṃ kṛtvā yathocitām
brāhmaṇān bhojayitvā ca śivaṃ samyak prasādaya
yāvaccayo'bhiṣekeṇa sāmrājyaṃ pīṭhapūjanāt
saubhāgyamakhilaṃ strīṇāṃ gandhamālyākṣatārccanāt
dhūpadānena saugandhyaṃ kāntirddīpapradānataḥ
naivedyena mahābhogo lakṣmostāmbūladānataḥ
dharmmārthakāmamokṣāṇāṃ namaskāraḥ prasādhanam
aṣṭaiśvaryyādisiddhīnāṃ japa eva hi sādhanam
homena sarvvakāmānāṃ samṛddhirapi jāyate
sarvveṣāmeva devānāṃ tuṣṭirbrāhmaṇabhojanāt
ityamārādhaya śivaṃ somavāre śivāmapi
prāptā vipadbhirbahubhirduḥkhairvā na vihanyase
ghorāt ghoraṃ prapannāpi mahākleśaṃ bhayānakram
śivapūjāprabhāveṇa tariṣyati mahadbhayam
itthaṃ sīmantinī samyak tanniśamya satīmukhāt
yayau sāpi varārohā rājaputrī tathāpi ca