Pramāṇa · Search · About · API

Shabdakalpadruma 859.11

Śabdakalpadruma 859.11

Language
Sanskrit

859.11

tasya lakṣaṇaṃ yathā, prāyaścittaviveke
“pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā rātrau vā yadi vā divā
yat paradravyaharaṇaṃ steyaṃ tat parikīrttitam ||”
tatkaraṇe narakaṃ pratiprasavañca yathā, —
vyāsovāca
“na hiṃsyāt sarvvabhūtāni nānṛtañca vadet kacit
nāhitaṃ nāpriyaṃ vākyaṃ na stenaḥ syāt kadācana
tṛṇaṃ vā yadi vā śākaṃ mṛdaṃ vā jalameva vā
parasyāpaharan janturnara kaṃ pratipadyate
na rājñāṃ pratodyastoṣyāna śūdrapatitādapi
na cānyasmādaśaktyā ninditān varjayehudhaḥ
nityaṃ yācanako na syānna punastāt prayācayet
na viṣaṃ viṣamamityāhurbrahmasva viṣamucyate
devasvañcāpi yatnena sadā parivarjayetḥ
puṇye śākodake vāhe tathā mūle phale dadhi
adattādānamasteyaṃ manurabraha prajāpatiḥ
yajñītathyāni puṣpāṇi devācainavidhau dvijaiḥ
naiṛtyādeva niyatamananujñāya kevalam
vṛkṣaṃ kāṣṭha phalaṃ puṣpaṃ prakāśaṃ ve harehudhaḥ
dharmmārthaṃ kevalaṃ grāhyamanyathā patito bhavet
tilamuddrayavādīnāṃ muṣṭigrīhyā pathi sthitaiḥ
budhānnairrnindyathā vipra vidhividdhiritikhitiḥ ||”
iti kauma upavibhāge

859.11.p1

1–10
ste yaprāyaścittaṃ yathā, —
“etairvva tairapohā syādeno hiṃsāmasadbhavam |'
steyoddoṣāpaharttṝṇāṃ vratānāṃ śrūyatāṃ vidhiḥ
dhānyāmvadhanacauyryāṇi kṛtvā kāmāt dvijottama
svajātīyagṛhādeva kṛcchrārddhana viśuddhyati
manuṣyāṇāñca haraṇe stroṇāṃ kṣetragṛhasya ca
kūpavāpījalānāñca śuddhiścāndrāyaṇaṃ smṛtam
dravyāṇāmalpasārāṇāṃ steyaṃ kṛtvātvaveśanaḥ
caret sāntapanaṃ kṛcchraṃ tatyāpapariśuddhaye
bhakṣyabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya tu
puṣpamūlaphalānāñca pañcagavyaṃ viśodhanam
tṛṇakāṣṭhadrumāṇāñca pakkānnasya gur̤asya tu
tailacarmmāmiśāṇāntu trirātraṃ syādabhojanam
maṇimuktāpravālānāṃ tāmrasya rajatasya tu
ayaskāṃsyopalānāñca dvādaśāhaṃ kaṇānnabhuk
kārpāsakīṭakorṇānāṃ dviśapheka śaphasya ca
pattigandhauṣadhānāñca rajvāścaiva tryahaṃ payaḥ
etaivrvvataivyapohaita pāpaṃ steyakṛtaṃ budhaḥ ||”

859.11.p2

iti mātsye 201 adhyāyaḥ

Linked texts (2)