Pramāṇa · Search · About · API

Amarasara 21

Amarasāra 21

Language
Sanskrit

Contents

21.498

yadṛcchā svairitā śāntiḥ śamatho damatho damaḥ
saṃmūrchanamabhivyāptirānandanasabhājane

21.498-2

vidhūnanaṃ vidhuvanaṃ tarpaṇaṃ prīṇanāvanam
sevanaṃ savinaṃ syūtirvidaraḥ sphuṭanaṃ bhidā

21.498-3

a
athāmnāyaḥ saṃpradāyo'vanaṃ trāṇaṃ ca rakṣaṇam
vyadho vedhe pacā pāke prathā khyātau snavaḥ srave

21.498-4

ā
oṣaḥ ploṣaśca dahane preraṇakṣepaṇe same
edhā samṛddhau sphuraṇe sphūrtiḥ syāt pramitau pramā

21.499

i
sphātirvṛddhau bhramirbhrāntau sṛṣṭiḥ pṛktau varo vṛtau
utkarṣo'tiśayo saṃdhiḥ śleṣe viṣaya āśraye

21.500

vipralambho viprayogo'bhyupapattiranugrahaḥ
nigrahastadviruddhaḥ syādabhiyogastvabhigrahaḥ

21.500-2

ākrośanamabhīṣaṅgaḥ saṃvananaṃ vaśakriyā
prāghāraḥ kṣaraṇaṃ śroto glānistu kramathaḥ klamaḥ

21.501

a
mādo made tathodvegodbhramāvudvejanārthako
pariṇāmo vikāro dve same vikṛtivikriye
apahārastvapacayaḥ samāhāraḥ samuccayaḥ

21.501-2

vimardanaṃ parimalo'tha saṃvāhanamardane
nikṛtiḥ syādviprakṛtirākārastvaṅga iṅgitam

21.501-3

a
abhihāro'bhigrahaṇaṃ vihārastu parikramaḥ
hiṃsākarmābhicāraḥ syājjāgaryā jāgarā dvayoḥ

21.501-4

ā
saṃstavaḥ syātparicaye saṃnidhiḥ saṃnikarṣaṇam
upalambhastvanubhavaḥ samālambho vilepanam

21.503

i
yame saṃyamasaṃyāmāvarthasyāpagame vyayaḥ
vighno'ntarāyaḥ pratyūho vyāsavistāravigrahāḥ 502
vidhuraṃ tu praviśleṣe'bhiprāyaśchanda āśayaḥ
prastāvaḥ syādavasaraḥ praśrayapraṇayau samau

21.504

sramāvārambha udghāto'thāvekṣā pratijāgaraḥ
parirambhaḥ pariṣvaṅgaḥ saṃśleṣa upagūhanam

21.504-2

pratibandhaḥ pratiṣṭambhaḥ syātsaṃvīkṣaṇamārpaṇe
saṃkṣepaṇaṃ samasanaṃ sātirantāvasānayoḥ

21.505

a
nirvarṇanaṃ tu nidhyānaṃ darśanālokanekṣaṇam
pratyākhyānaṃ nirasanaṃ pratyādeśo nirākṛtiḥ

21.506

pravāhastu pravṛttiḥ syātpāṭhastu syānnipāṭhavat
syādvyatyāso viparyāso vyatyayaśca viparyaye
paryayo'tikramastasminnatipāta upātyayaḥ

21.507

āratyavarativirataya uparāme'thāstriyāṃ tu niṣṭhevaḥ
niṣṭhyūtirniṣṭhivanamatha saṅgaḥ saṃgamamo melaḥ

21.507-2

bhinnārthāstu striyāṃ ṭīkā sārikā ca pipīlikā
kanthā horā'tha puṃsyeva romanthodgīthabudbudāḥ

21.507-3

a
phenasīmantarabhasā mallagolaviṭaṅkṣurāḥ
pūravetālalaguḍapiṇḍā atha napuṃsake

21.507-4

ā
pañjaraṃ yojanaṃ marma gadyapadye kṛtau kaveḥ
astrī śeṣaṃ śīdhu muṇḍaṃ dvayoryaṣṭrirvarāṭakaḥ
gaṇḍūṣo'tha na nā maitrī maitryamaucityamaucitī ||507||i
atha brāhmaṇyāḍāvye vṛnde syātāṃ dvijanmanām
khalānāṃ khalinī khalyāpyatha mānuṣyakaṃ nṛṇām

21.507-5

ī
gaṇikānāṃ tu gāṇikyaṃ gārbhiṇaṃ yauvataṃ gaṇe
sahāyatā grāmatā ca janatā ca pṛthak pṛthak

21.507-5.p1

u
कन्था f. A patched cloth.
रोमन्थ m. Chewing, rumination.
उद्गीथ m. A portion of Sàmaveda.
मल्ल m. A wrestler.
लगुड m. A stick, club.
पञ्जर n. A cage.
योजन n. A league.
मर्मन् n. A vital part.
गद्य n. Prose.
पद्य n. Poetry, verse.

21.507-5.p2

कृति f. Composition. कवि m. A poet.

21.508

यष्टि m. f. A stick, staff.
varāṭaka m., varāṭikā f. A shell.
गण्डूष m., गण्डूषा f. A mouthful, a mouthful of
औचित्य n., औचिती f. Proprety, fitness.
मानुष्यक n. humanity, man.
cirāya cirarātrāya cirasyādyāścirārthakāḥ
muhuḥ punaḥpunaḥ śaśvadabhīkṣṇamasakṛtsamāḥ

21.509

drāg jhaṭityañjasā'hvāya drāṅmaṅkṣu sapadi drute
balavatsuṣṭhu kimuta svatyatīva ca nirbhare

21.510

pṛthagvināvantareṇarte purastāt purataḥ puraḥ
yattadyatastato hetau vyarthake tu vṛthā mudhā

21.511

kadācidjātu sārdhaṃ tu sākaṃ satrā samaṃ saha
āho utāho kimuta vikalpe kiṃ kimūta vā

21.512

tu hi ca sma ha vai pādapūraṇe pūjane svati
divāhītyatha doṣā ca naktaṃ ca rajanābiti

21.513

tiryagarthe sāci tiro'pyatha saṃbodhanārthakāḥ
syuraṅga re bho he cātha samayā nikaṣā hiruk

21.514

kiṃcidīṣanmanāgalpe pretyāmutra bhavāntare
sahasā'tarkite sāmye yathā'ho hī ca vismaye

21.515

maune tu tūṣṇīṃ tūṣṇīkāṃ sadyaḥ sapadi tatkṣaṇe
diṣṭayā samupajoṣaṃ cetyānande'thāntare'ntarā

21.516

antareṇa ca madhye syuḥ prasahya tu haṭhārthakam
yuktaṃ dve sāṃprataṃ sthāne omevaṃ paramaṃ mate

21.517

samantatastu paritaḥ sarvato viṣvagityapi
akāmānumatau kāmamasūyopagame'stu ca

21.518

nanu ca syādvirodhoktau kaccitkāmapravedane
abhāve nahya no nāpi māsma mā'laṃ ca vāraṇe

21.519

yathāyathaṃ yathāsvaṃ ca tattve tvaddhā'ñjasā dvayam
mṛṣā mithyā ca vitathe yathārthe tu yathātatham

21.520

syurevaṃ tu punarvai velyavadhāraṇavācakāḥ
prāgatīthārthakaṃ nūnamavaśyaṃ niścaye dvayam

21.521

alpe nīcairmahatyāccaiḥ prāyo bhūmnyadrute śanaiḥ
sanā nitye bahirbāhye smātīte'stamadarśane

21.522

punarartheṅgānunaye tvayyatha svayamātmanā
uṣā niśānte sāyaṃ tu sāye prātaḥ prage tathā

21.523

adyātrāhnyatha pūrve'hnītyādau pūrvottarāparāt
tathā'dharānyānyataretarāt pūrvedyurādayaḥ

21.524

ubhayadyuścobhayedyuḥ pare tvahni paredyavi
hyo gate'nāgate'hni śvaḥ paraśvastu pare'hani

21.525

tadā tadānīṃ yugapadekadā sarvadā sadā
etarhi saṃpratīdānīmadhunā sāṃprataṃ yathā
parutparāyaiṣamo'bde pūrve pūrvatare yati

21.525.p1

Last year.—parut adv. = pūrve'bde.
pūrvattare'bde.
ityavyayavargaḥ
aditi 5
addhā 519
adbhuta 89, 91
adya 523
adri 139
adhama 382
adhamarṇa 305
adhara 214, 470
adharedyus 523
adhas, adhastāt 470
adhika 467
adhikāra 268
adhikṛta 256
adhikṣipta 375
adhityakā 143
adhipa, adhibhū 361
adhivāsana 233
adhīna 363
adhīśvara 255
adhīra 369
adhunā 525
adhṛṣṭa 369
adhokṣaja 9 i
adhobhuvana 102
adhyakṣa 400
adhyavasāya 97
adhyāpaka 240
adhyāya 424
adhyāhāra 65
adhvaga, adhvanīna 262
adhvan 128
adhvanya 262
adhvara 240
an 62
anaṅga 10
ananta 32, 104
anaccha 134
anaḍuh 318
ananyajanman, ananyaja 11
ananyavṛtti 400
anala 21
anavadhānatā 97
anavarata 30
anas 275
anātapa 456
anātman 470
anādara 93 a
anāmaya 201
anārata 29
anila 24
khalyā 507 ī
khād, khādita 418
khānī 142
khura 274
kheda 488
kheya 119
prakhya (pratyākhyā,
vyākhyā, saṃkhyā, 415
khyāta 360
khyāti 498 ā
gagana 32
gaṅgādhara 16
gaja 269
gajaśāva 270
gajānana 17
gaṅgā 133 a
gaṇ 414

21.525.p2

ava-vi-gaṇ

21.525.p3.174

gaṇa 174

21.525.p3.260

gaṇaka 260

21.525.p3.389

gaṇanīya 389

21.525.p3.17

gaṇapati, gaṇādhipa 17

21.525.p3.184

gaṇikā 184

21.525.p3.389_2

gaṇita, gaṇeya 389

21.525.p3.270

gaṇḍa 214, 270

21.525.p3.524

gaṇḍūṣa 507 i
gata 524

21.525.p3.389_3

gad 201 a
gadā 389

21.525.p3.6

gadya 507 i
gandha 68 a
gandharva 6

21.525.p3.213

gandhavahā 213

21.525.p3.25

gandhavāha 25

21.525.p3.167

gandholī 167

21.525.p3.49

gabhāsti 49

21.525.p3.114

gabhīra 114

21.525.p3.114_2

gambhīra 87, 114

21.525.p3.416

gam, (adhigam,
anugam, abhigam,
avagam, astaṃgam,
samadhigam, ā-pratyāsamā-abhyud-abhyupanir-pari-vipra-vi-samabhisam gam) 416

21.525.p3.403

gamya 403

21.525.p3.106

garala 106

21.525.p3.161

garuḍa 161

21.525.p3.192

jāmātṛ 192

21.525.p3.330

jāmbūnada 330

21.525.p3.181

jāyā 181

21.525.p3.196

jāyāpatī 196

21.525.p3.201

jāyu 201

21.525.p3.194

jāra 194

21.525.p3.474

jāla 474

21.525.p3.337

jālika 337

21.525.p3.364

jālma 339, 364

21.525.p3.336

jāvāla 336

21.525.p3.120

jāhnavī 120

21.525.p3.294

ji, abhiji, parāji,
viji, jigīṣ 294

21.525.p3.364_2

jighatsu 364

21.525.p3.495

jijñāsā 495

21.525.p3.282

jittvara, jiṣṇu 282

21.525.p3.394

jihma 394

21.525.p3.105

jihmaga 105

21.525.p3.215

jihvā 215

21.525.p3.198

jīna 198

21.525.p3.36

jīmūta 36

21.525.p3.198_2

jīrṇa 198

21.525.p3.109

jīrṇavastra 229 a
jīv, upajīv,
saṃjīv, anujīv 109

21.525.p3.301

jīva 301

21.525.p3.172

jīvaṃjīva 172

21.525.p3.303

jīvana 109, 303

21.525.p3.302

jīvanauṣadha, jīvātu 302

21.525.p3.337_2

jīvāntaka 337

21.525.p3.303_2

jīvikā 303

21.525.p3.302_2

jīvitakāla 302

21.525.p3.80

jugups, jugupsā 80

21.525.p3.439

juṣṭa 439

21.525.p3.100

jṛmbhū, ujjṛmbhū
samujjṛmbhū, vijṛmbhū 100

21.525.p3.100_2

jṛmbha, jṛmbhaṇa 100

21.525.p3.198_3

jṝ 198

21.525.p3.282_2

jetṛ 282

21.525.p3.358

jaivātṛka 41, 358

21.525.p3.493

joṣam 493

21.525.p3.239

jña 239

21.525.p3.414

jñā, jñā (Cau.)
(anu, ava-abhi-āprati-vi-jñā) 414

21.525.p3.194_2

jñap, jñapta, jñāpita 409 a
jñāti 194

21.525.p3.285

jñāna 452 a
jyā 285

21.525.p3.490

tāvat 490

21.525.p3.69

tikta 69

21.525.p3.51

tigma 51

21.525.p3.310

titau 310

21.525.p3.92

titikṣū 92

21.525.p3.172_2

tittiri 172

21.525.p3.92_2

titikṣā 92

21.525.p3.370

titikṣu 370

21.525.p3.103

tintiḍī 156 a
timira 103

21.525.p3.513

tiras 496, 513

21.525.p3.230

tiraskariṇī 230

21.525.p3.40

tirāskriyā 93 a
tirodhāna 40

21.525.p3.296

tirohita 296

21.525.p3.513_2

tiryac 513

21.525.p3.308

tila 308

21.525.p3.51_2

tīkṣṇa 51

21.525.p3.112

tīra 112

21.525.p3.439_2

tīrtha 439

21.525.p3.31

tīvra 31

21.525.p3.107

tīvravedanā 107

21.525.p3.520

tu 486, 512, 520

21.525.p3.393

tuṅga 393

21.525.p3.383

tuccha 383

21.525.p3.213_2

tuṇḍa 213

21.525.p3.271

tud, ātud 271

21.525.p3.208

tunda 208

21.525.p3.340

tundaparimṛja 340

21.525.p3.199

tundin, tundibha,
tundila 199

21.525.p3.333

tunnavāya 333

21.525.p3.293

tumula 293

21.525.p3.273

tumbī 156 u
turaga 273

21.525.p3.273_2

turaṃga, turaṃgama 273

21.525.p3.27

turaṃgavadana 27

21.525.p3.19

turāsāh 19

21.525.p3.325

turīya 325

21.525.p3.350

tul, tulya 350

21.525.p3.317

tulyapāna 317

21.525.p3.69_2

tuvara 69

21.525.p3.309

tuṣa 309

21.525.p3.44

tuṣāra, tuhina 44

21.525.p3.40_2

tuhinaraśmi 40

21.525.p3.283

tūṇa 283

21.525.p3.287

tūṇī 287

21.525.p3.286

tūṇīra 286

21.525.p3.29

tūrṇa 29

21.525.p3.331

tūla 331

21.525.p3.195

pitarau 195

21.525.p3.192_2

pitāmaha 8, 192

21.525.p3.188

pitṛ 188

21.525.p3.244

pitṛdāna 244

21.525.p3.192_3

pitṛpati 23a
pitṛpitṛ 192

21.525.p3.53

pitṛprasū 53

21.525.p3.300

pitṛvana 300

21.525.p3.191

pitṛvya 191

21.525.p3.40_3

pitta 203 a
pidhāna 40

21.525.p3.279

pinaddha 279

21.525.p3.14

pināka, pinākapāṇi,
pinākin 14

21.525.p3.316

pipāsā 316

21.525.p3.74

pipīlikā 507 a
pippala 156 a
piśaṅga 74

21.525.p3.6_2

piśāca 6

21.525.p3.377

piśita 204a
piśuna 377

21.525.p3.235

pīṭha 235

21.525.p3.107_2

pīḍ, nipīḍ, upapīḍ 107

21.525.p3.294_2

pīḍana 294

21.525.p3.107_3

pīḍā 107

21.525.p3.72

pīta 72

21.525.p3.313

pītā 313

21.525.p3.386

pītāmbara 9a
pīna 386

21.525.p3.20

pīyūṣa 20

21.525.p3.386_2

pīvan, pīvara 386

21.525.p3.183

puṃścalī 183

21.525.p3.177

puṃs 177

21.525.p3.385

puṃgava 385

21.525.p3.274

puccha 274

21.525.p3.176

puñja 176

21.525.p3.421

puṇḍarīka 123, 421

21.525.p3.154

puṇḍraka 154

21.525.p3.59

puṣya 59

21.525.p3.356

puṇyavat 356

21.525.p3.187

putra 187

21.525.p3.347

putrikā 347

21.525.p3.195_2

putrau 195

21.525.p3.508

punaḥpunar 508

21.525.p3.520_2

punar 494, 520

21.525.p3.130

punarbhū 183 a
pur, pura 130

21.525.p3.281

puraḥsara 281

21.525.p3.510

puratas 510

21.525.p3.137

puradvāra 137

21.525.p3.520_3

prāk 520

21.525.p3.131

prākāra 131

21.525.p3.338

prākṛta 338

21.525.p3.246

prāghāra 500 a
prāghuṇaka, prāghūrṇika 246

21.525.p3.34

prācī 34

21.525.p3.239_2

prājña 239

21.525.p3.307

prājana 307

21.525.p3.388

prājya 388

First 200 of 634 passages. Read on

Linked texts (12)