Vacaspatya 1.1.4

1.1.4

varṣāṇi laukikaṃ brahmacaryyam”| eteṣāñca bahukālādhibrātyatvaṃ, yato manunā “brāhmaṇebhyaśca rājanyāt brātyāt
nicchavireva ca | naṭaśca karaṇaścaiva khaso dravir̤a eva ca”
iti brātyakṣattrādeva teṣāmutapattirukteḥ bahukālapatitasāvitrokeṣvapi prāguktāpastambavacanena prāyaścittasya
vidhānāt tathā prāyaścittācaraṇe ca upanayanādyadhikāritā
bhavitumarhatyeva kintu varṇasaṅkarajātibhedarūpakaraṇasya na
tathātvaṃ tannirṇayasya vaṃśaparamparāpsattvābhāve dughaṭaeva
“śūdravadvarṇasaṅkarāḥ” iti kṛteḥ teṣāṃ śūdradharmātideśāt,
teṣāṃ māsāśaucādyācāradarśanāt tadanyeṣāmapi vrātyakṣatriyarūpakaraṇānāṃ tathaivācāra iti gamyate
karaṇaśabde udā0 | tajjātistriyāṃ saṃyogopadhatvāt ṭāp
puṃyoge tu ṅīṣ | kāryyastulyatayā syā-karaṇe ghañarthe
ka iṃta0 ṭāp | 3harītakyo bhede0 4 dhātrīvṛkṣe jaṭā0
5 kākolyāṃ bharataḥ 6 elādvaye 7tulasyāñca rājani0
kāyasthai ryya na0 iṃta0 | rasāyanādinā deharūpaṇḍasya sthiratāyām kāyasya bahukālasthāyitāyām sādhanañca sarvva 0
saṃ0 | “apare māheśvarāḥ parameśvaratādātmāvādino'pi
piṇḍasthairye sarvvābhimatā jīvanmuktiḥ setsyatītyāsthāya
piṇḍasthairyopāyaṃ pāradādiparśvedanīyaṃ rasameva saṅgirante”
ityupakramya darśitaṃ raseśvaraśabde vistareṇa vakṣyate
kāyākāśasambandhasaṃyama pu0 pāta0 sūtrādyukto saṃyamapāpādo karmāṇi | “adattānāmupādānaṃ hiṃsā caivā'vidhānataḥ | paradāropasevā ca kāyikaṃ trividhaṃ smṛtam”
ti0ta0 dayavidhapāpakīrttane vākyo0 | “manasā tu kṛtaṃ
karmma manasaivopanāte | vācā vācā kṛtaṃ karma kāyenaiva tu
kāyikam” sā0bhā0dhṛtā smṛtiḥ