Pramāṇa · Search · About · API

Ratnapariksha of Buddhabhatta 2.51

Ratnaparīkṣā of Buddhabhaṭṭa 2.51

Language
Sanskrit

2.51.1

prathyāpiratnāni dhanaṃ śriyo[vā]
rājyaśriyaṃ vā haratīndu(rābhām)[śobham]
bhājo hi nā'puṇyakṛto bhavanti
muktāphalasyāpi śarodbhavasya
śubhe muhūrte prayataḥ prayatnādrakṣāpidhānā sumahadvidheyā
harmyoparisthaṃ kriyate yadātjijñāsayā ratnavaraṃ vidhijñaiḥ
tadā mahādundubhimandraghoṣairvidyullatāvisphuritāntaralaḥ
payodharākrānti vilambivimbairghanāghanairādriyate'ntarikṣam
na taṃ bhujaṅgā na tu yātudhānā
na vyādhayo nāpyupasargadoṣāḥ
hiṃsanti yasyāhiśirassamastaṃ[sthitaṃ tat]
muktāphalaṃ tiṣṭhati pūjyamānam
nābhyeti meghaprabhavaṃ dharitrīṃ
viyadgataṃ te vibudhā haranti
arciḥprarohāvṛtadigvibhāgaṃ
ādityavaddṛṣṭavibhāvavimbam
tejastiraskṛtya hutāśanendunakṣatra(kā)[tā]rāgrahajaṃ samastam
divā yathā dīptakarastathaiva
tamo'vagāḍhā (sthavi)[svapi] tanniśāsu
vicitraratnadyuticārutoyā
catussamudrābharaṇābhirāmā
kṛtsnā navā syāditi niścayo me
[sarvāṃ]mahī tasya suvarṇapūrṇā
hīno'pi yastallabhate kathañcinnipātayogānmahataśśubhasya
sapatnahīnāṃ sa mahīṃ samastāṃ
bhunakti ....tiṣṭhati yāvadeva
na kevalaṃ tacchubhakṛnnṛpasya
bhāgyaiḥ prajānāmapi tasya janma
tadyojanānāṃ paritassahasraṃ
sarvānanarthānvimukhīkaroti
nakṣatramāleva divo viśīrṇā
(dā)[da] ntāvalī tasya mahāsurasya
vicitravarṇeṣu viśuddhavarṇā
papāta patyuḥ payasāṃ payassu
saṃpūrṇacandrāṃśu kalāpakāntermaṇipravekasya mahāguṇasya
tacchuktijasya sthitimāpa bījamāsāṃ parāddhyānyabhavāni yāni || (?)
yasminpradeśe'mbunidheḥ papāta
taccāru muktāphalaratnabījam
tasmin payastoyadharāpakīrṇaṃ
śuktisthitaṃ mauktikatāmupaiti

2.51.2

śuttaśuddhatvaṃ nāsti nikṛṣṭavarṇaṃ
pramāṇasaṃsthānaguṇairupetam
utpadyate tatpunarākareṣu
naikeṣu cāmbhonidhisambhaveṣu
saiṃhalikapāralaukikasaurāṣṭrikatāmraparṇipāra(sikāḥ)[śavāḥ]
sauvīra (pāṇḍagha)[kaubera] vāṭakahaimā ityākarāścāṣṭau
bahulasnigdhā vṛttā haṃsābhāḥ siṃhalākaśaḥ sthūlāḥ
īṣattāmrāḥ śvetāstamoviyuktāśca [tāmrāruyāḥ]
kṛṣṇāḥ śvetāḥ pītāssaśarkarāḥ pāralaukikā viṣamāḥ
na sthūlā nātyalpā navanītanibhāśca saurāṣṭrāḥ
jyotiṣmantaśśuśrā guravo'timahāguṇāśca pāra(sikāḥ)[śavāḥ]
laghu jharjharaṃ dadhinibhaṃ bṛhaddvisaṃsthānamapi haimam
viṣamaṃ kṛṣṇaṃ śvetaṃ laghu sauvīraṃ [kauberaṃ] pramāṇatejovat
nimbaphalākṛtidhānyaka(pū)[cū]rvanibhāḥ pāṇḍaghavāṭakajāḥ
atasīkusuma(bhyābhaṃ)[śyāmaṃ] vaiṣṇavamaindraṃ śaśāṅka saṅkāśam
harihayanibhañca vāruṇamasitaṃ yamadaivataṃ bhavati
pariṇatadāḍimagulikāguñjātāmraṃ ca vāyudaivatyam
nirdhūtamanalakaṇikānibhaṃ tathā caivamāgneyam
cintyā na tasyākarajā viśeṣamūlye pramāṇe ca.........
.................................yatena pitātaḥ
naca vyavasthātra guṇāguṇeṣu sarvatra sarvākṛtayo bhavanti
ekasya śuktiprabhavasya dṛṣṭaṃ muktāmaṇeśśāṇasamuddhatasya
mūlyaṃ sahasrāṇi hi rūpakāṇāṃ tribhiścatairubhyadhikāni pañca
yanmāṣakā (rṇenatatāṃ) [rṣāpaṇato]....tataśca bhāgadvayahīnamūlyam
yanmāṣakāṃstrīn vibhṛyātsasahasre dve tasya mūlyaṃ paramaṃ pradiṣṭam
ardhādhikau dvau vidhṛtasya mūlyaṃ tribhiścatairabhyadhikaṃ sahasram
dvimāṣakonmāpitagauravasya śatāni cāṣṭau kathitāni mūlyam
ardhādhikaṃ māṣakamunmitasya sapañcaviṃśatitayaṃ śatānām

2.51.3

guñjāśca ṣaṭ dhārayataśśate dve mūlyapramāṇaṃ paramaṃ pradiṣṭam
unmā(na)[pa] konmāpitabhāramekaśatādhikaṃ viṃśatireva tasya
guñjā[śca] tasro vidhṛtaṃ śatārdhaṃ daśādhikaṃ vātha labheta kiñcit
guñjāśca tisro vidhṛtaṃ śatārdhārdhaṃ labhetābhyadhikaṃ tribhirvā
ataḥ paraṃ syāddharaṇapramāṇaṃ saṃkhya................
trayodaśānāṃ dharaṇaṃ dhṛtānāṃ guñjeti nāma pra[vadanti tajjñā:]
unmāpakonmāpakṛtaṃ śataṃ syānmūlyaṃ guṇaistasya samanvitasya
ya...........supūrṇaṃ dharaṇaṃ ta....cakaṃ vadanti tajjñā: (?)
navasaptatimāsu yāsu mūlyaṃ yadi na syādguṇayuktito vihīnam
triṃśadbhirdharaṇaṃ pūrṇaṃ si[ddha]....līti bhāṣyate |?
catvāriṃśadgavettasya paro mūlyaviniścayaḥ
catvāriṃśadgavetsiddhaṃ tryaṃśamūlyaṃ labheta tat
ṣaṣṭiṃ nīkaraśiṣṭasya mūlyaṃ tasya caturdaśam
aśītirnavatiścaiva kupyeti................
........kādaśasyāṇavaca tasya mūlyamanukramāt || (?)
śatama........rṇāyaṃ....parīkīrtitaḥ
saptapañcatrayañcaiva tasya mūlyaṃ prakīrtitam
........kamekaṃ yāvadvivarṇetaraṇairahīnam
mūlyena tāva-........jyanāvṛṣṭihate'pi deśe
sūkṣmātisūkṣmotta...........
tanmauktikānāmiha mūlyamuktam
tajjātimātre......................
........ṇerahīnasya tu tatpradiṣṭam
tāraṃ vṛttaṃ guru snigdhaṃ nirmalaṃ komalaṃ tathā
ṣaḍbhirguṇaiḥ samāyuktaṃ mauktikaṃ guṇavatsmṛtam
sitaṃ pramāṇavatsnigdhagurusvacchasunirmalam
tejo'dhikaṃsuvṛttaṃ ca mauktikaṃ guṇavatsmṛtam
pramāṇavadgauravaraśmiyuktaṃ...........sitaṃ suvṛttam
samasūkṣmavaidhavyake panicaivāpahanti pramodm | (?)
............yanmauktikaṃ tadguṇavatpradiṣṭam

2.51.4

evaṃ samastena guṇodayena
yanmauktikaṃ yogamupāgataṃ syāt
tasyaiva bhartāramanarthajātamekaṃ ca kiñcitsamupaiti jātu
ṛjuvedhaguṇasya [mūlyaṃ]kaṃ
gurutākāntimato'sya nirmalasya
paribhāvitametadatra sadbhiḥ
yadaviddhantu tadardhamūlyamāha

Linked texts (1)