Pramāṇa · Search · About · API

Manilakshana 1

Maṇilakṣaṇa 1

Language
Sanskrit

1.2

pṛcchanti munayassarve kṛtañjalipuṭāḥ sthitāḥ
merau badarikāyāṃ tamagastyaṃ munipuṅgavam

1.3

devadānavagandharvavidyādharamahoragāḥ
eteṣāṃ bhūṣaṇaṃ bhāvyamanyeṣāmapi rakṣasām

1.4

kirīṭe kaṭisūtre ca kuṇḍale kaṇṭhabhūṣaṇe
kīrtivaktre mudrikāyāṃ kaṅkaṇe bāhubhūṣaṇe

1.5

ityādibhūṣaṇeṣveṣṭha ratnasammelanāya ca
tadutpattiṃ parīkṣāṃ ca brūhi no munisattama

1.6

munīnāṃ vacanaṃ śrutvā muniśreṣṭho'bravīdvacaḥ
utpattimākaraṃ varṇaguṇadoṣāṃstathaiva ca

1.7

maulyamañjalikāṃ caiva mānakaṃ hastasaṃjñayā
tridivasyopakārārthaṃ vaktuṃ samupacakrame

1.8

agastya uvāca —
purā pṛthivyā ratnāni garbhe santīha (tvāsandi) sarvaśaḥ
ratnagarbheti sā bhūmiḥ khyātābhūdbhuvanatraye

1.9

tato vajrāsuro nāma babhūvāmarasūdanaḥ
ākrāntā rakṣasā tena trilokī vajradehinā

1.10

sarve devāstato jagmuḥ rājadhānīṃ śatakratoḥ
vāsavaṃ prārthayāmāsuḥ proccairjaya jayeti ca

1.11

jaya deva mahādeva jaya tvaṃ pākaśāsana
jaya vāsava devendra jaya tvaṃ hi śatakrato

1.12

jaya rudra virūpākṣa jaya śakra śacīpate
vṛtrāre jaya daṃtyāre dānavendra jaya prabho

1.14

namo namaste'khiladevadeva namo namaste dvisahasranetra
devendra nastrāhyasurācca bhītān punaśca bhūyopi namo namaste
iti stutvā mahendraṃ taṃ devāḥ prāñjalayaḥ sthitāḥ
stutyā'nayā prasanno'bhūdindraḥ pratyabravītsurān

1.15

yadarthamāgatā yūyaṃ devāstvagnipurogamāḥ
viditaṃ bhavatāṃ kāryaṃ sādhayiṣyāmi tatsurāḥ

1.16

kāpaṭyena tataśśakrau brāhmaṇīṃ tanumādadhe
vajrāsuraḥ sthito yatra tatrāgātsa purandaraḥ

1.17

āyāntaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā pratyudgamya mahāsuraḥ
āsanādyupacāreṇa pūjayāmāsa taṃ dvijam

1.18

kimarthamāgataṃ brahmannājñāpaya mahāmune
kariṣyāmi hi taṃ te'rthaṃ yatte manasi vartate

1.23

vajrāsura mahābhāga yadi me manasi sthitam
dātumicchasi ceddehi śarīraṃ tava sundaram
jñātvāpi daityastanmāyāṃ dadau tasmai tanuṃ priyāṃ
śastrairabhedyaṃ tasyendraḥ tadvajreṇāharacchiraḥ
śakreṇa nihate daitye tasminvajrāsure tataḥ
divi dundubhayo neduḥ nanṛtuścāpsarogaṇāḥ
tasya dehādviniṣkrāntāḥ samastā ratnajātayaḥ
teṣāṃ madhye mukhyaratne vajrasaṃjñā kṛtā suraiḥ
śirovakṣodgatā viprā bāhujāḥ kṣatriyāḥ smṛtāḥ
nābherjātāstathā vaiśyāstatpadbhyāṃ śūdrajātayaḥ

1.24

tato devoragaissiddhairyakṣarākṣasakinnaraiḥ
gṛhītaṃ ratnajālaṃ tat śiṣṭaṃ martye prakāśitam

1.25

aṣṭau vajrākarāḥ śreṣṭhā yugacchandānuvartinaḥ
dvau dvau teṣvanuvartete kṛtādiṣu yathākramam

1.26

yānti cālpapramāṇatvaṃ yuganāśe vināśitāḥ
vajrāśśakrasya māhātmyādākarādevākaram

1.27

vajrasya maulyaṃ yaḥ kuryādguṇaṃ doṣaṃ parīkṣya ca
aśvamedhādhiko dharmaḥ tasya syāttu munīśvarāḥ

1.28

yo na vetti guṇaṃ doṣaṃ mūlyaṃ kuryādayuktitaḥ
tasya mūrdhni patedvajraṃ parvatānāmiva dhruvam

1.29

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaiva caturvidhāḥ
strīpuṃnapuṃsakāścaiva tridhā te liṅganirṇayāt

1.30

vajrādayopi ye kecittejīvanto bṛhattarāḥ
vṛttāste puruṣā jñeyā bindurekhāvivarjitāḥ

1.31

rekhābindusamāyuktāḥ khaṇḍaśastāḥ striyaḥ smṛtāḥ
sutejasaḥ sattvavanto bhūṣaṇe tānniyojayet

1.32

trāsaḥ kākapadaṃ rekhā saukṣmyaṃ sphuṭitabindavaḥ
mālinyamapi yasya syuḥ tatklībaṃ syātkaniṣṭhakam

1.33

puṃliṅgaṃ sumahadratnaṃ yasya gehe'sti sarvadā
tasya bhāgyavato bhūyād puruṣārthacatuṣṭayam

1.34

strīliṅgaratnaṃ munayo yasya kośe'sti nityaśaḥ
strīratnaṃ ca labhettasya putrapautrādikaṃ phalam

1.35

klībaratnaṃ gṛhe yasya vīryahānirdaridratā
bhavettacca tyajeddhīmān duḥkhaśokabhayapradam