Manilakshana 2
Maṇilakṣaṇa 2
- Language
- Sanskrit
2.1
iti ratnotpattiḥ samāptā
atha guṇadoṣau
ratnāni dhārayetkośe śuddhāni guṇavanti ca
saṃbhavaṃ ca tathā jātiṃ guṇaṃ teṣāṃ parīkṣya ca
2.2
kṛte yuge kaliṅgeṣu kosale vajrasaṃbhavaḥ
himālaye mataṅgādrau tretāyāṃ kuliśodbhavaḥ
2.3
pauṇḍrakeṣu surāṣṭre ca dvāpare pacisantatiḥ
vairākare ca sopāne kalau hīrakasaṃbhavaḥ
2.4
guṇāḥ pañca samākhyātā doṣāḥ pañca prakīrtitāḥ
chāyāścatasro vijñeyā vajrāṇāṃ ratnakovidaiḥ
2.5
ṣaṭkoṇatvaṃ laghutvaṃ ca samāṣṭadalattā tathā
tīkṣṇāgrahā (tā ?) nirmalatvaṃ iti pañca guṇāḥ smṛtāḥ
2.6
malo bindustathā rekhā trāsaḥ kākapadaṃ ca yat
ete doṣāssamākhyātāḥ pañca ratneṣu kovidaiḥ
2.7
śvetā raktā tathā pītā kṛṣṇā chāyā caturvidhā
viprakṣatriyavaiśyānāṃ śūdrajāteryathākramam
2.8
yajñairdānaistapobhiśca yadāpnoti tadāpnuyāt
guṇayuktasya vajrasya viprajātervidhāraṇāt
2.9
jayaḥ parākramastasya śatrunāśaśca jāyate
guṇavatkṣatrajātīyaṃ vajraṃ vasati yadgṛhe
2.10
kalākuśalatā dravyaṃ prajākṣemaṃ yaśo mahat
guṇinaḥ pravaratnasya vaiśyajātervidhāraṇāt
2.11
paropakāritā dākṣyaṃ dhanadhānyasamṛddhayaḥ
guṇayuktasya vajrasya śūdrajātervidhāraṇāt
2.12
male malinatā khyātā dhāraṇāddaṃṣṭriṇo bhayam
koṇe vyādhibhayaṃ proktaṃ madhye na hi bhayaṃ bhavet
2.13
doṣeṣu bindurāvarttaḥ parivartoṃ yavākṛtiḥ
caturthaiva samākhyātā bindavo vajrasaṃsthitā
2.14
rakto'tra vartulo bindurāpartaḥ savyabartanaḥ
raktaśca parivartastu rakta evāpasavyakaḥ
2.15
bindurāyardhanaṃ hanyādāvarto bhayamāvahet
parivarte bhavedvyādhiryate tu phalamucyate
2.16
sa ca raktastathā pītaḥ śvetaśceti tridhā mataḥ
raktavarṇayave khyātaṃ gajāśvānāṃ vināśanam
2.17
yavaḥ pītaḥ kulasyāntaṃ dhanamāyuḥ site bhavet
evaṃ doṣā guṇāścoktā yavabindoraśeṣataḥ
2.18
atha rekhā :savyavakatrā śubhā rekhā vāmavakatrā bhayaṅkarī
chedabhrāntikarī chedā rekhā śāstrabhayaṅkarī
2.19
pakṣadvayapradṛśyā yā chedagā sā prakīrttitā
rekhā bandhuvināśāya jāyate vajrasaṃsthitā
2.20
bhinnaṃ bhrāntikaraṃ trāsaḥ santrāsaṃ janayetsphuṭam
aṅkaḥ kākapadākāro dṛśyate yaḥ patrau sthitaḥ
2.21
sa mṛtyumādiśatyāśu dhanaṃ vā sakalaṃ haret
bhagnāgraṃ bhayadhāraṃ ca daḷahīnaṃ caturdaḷam
2.22
kāntihīnaṃ ca yadvajraṃ doṣāya na guṇāya tat
evaṃ doṣā guṇāḥ proktā vajrāṇāṃ somabhūbhujā
Linked texts (3)
- Maṇimālā — Saurīndramohana Ṭhakkura, Sanskrit
- Śivatattvaratnākara — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- Śivattvaratnākara — Basava, Sanskrit