Pramāṇa · Search · About · API

Vasturatnavali 2.3

Vāsturatnāvalī 2.3

Language
Sanskrit

2.3

'
vyākhyā-gṛhasthāmṛtusaṃdhyādi varṇādiśubhadaivaḥ varṇānāṃ prathamākṣarodayaḥ a ka
caṭa ta pa ya śānāntathā'kṣaradaivatavatta śalyaṃ digataṃ vaktavyam, śalyamantrastīti vācyam
etaduktaṃ bhavati- gṛhasīmātatsabhūmidīkṣāmitteraraṇādbhiḥ samyagtayā navadhā kṛtvā,
koṇeṣāmikṣāmakṣaramadhyapattībhiḥ kramaṃ pūrvādyaṣṭadikṣu śalyāndiśet| akāre pratnoktau
pūrvasyāṃ śalyamādiśet| kakāre agnikoṇe, cakāre dakṣiṇe, ṭakāre nairṛtīkoṇe, takāre
paścimāyāṃ, pakāre vāyukoṇe, yakāre uttare, śakāre īśānyakoṇe śalyaṃ vadet| tu punaḥ
haparciirterpasakṣepsaṃyato madhyakoṣṭe ādiśet, hapacānāṃ maprāṇāmakṣarāṇāmanyatame pratnoktau
madhye śalyaṃ vadet
spaṣṭīti| atra bhūmau śalyamasti na veti praśnakaraṇasamaye praśnakarttuḥ prathāmikṣaradattāṃ
skhābhīṣṭadevatāṃ, smṛtvā praśnaḥ kāryaḥ | tatra prathamavacanasya prathamaṃ vākyam, ādyākṣaraṃ prathamākṣaraṃ
gṛhītvā samyak śalyaśālyaṃ śalyamasti na ceti vicārayeti-a ka ca ṭa ta pa ya śa hapacā
varṇāḥ pūrvādimadhyagatāḥ sthāyyāḥ| dahā prena eva varṇāḥ śalyakarāḥ śalyadāḥ, anye na| atha
śalyasamanvite'gyagṛha nivāsaṃ kāryaṃ na kāryaḥ ? śalyānvite'sminrūpī nivasatastadā | tadāhaśalyagṛhe iti| śalyagṛhe nivasataṃ janānāṃ nāśaṃ prāpto bhavatī
tathādo vidhāmāha- svasvāmidukulasamvatskhadevatā vibhāvya mantavya māhasrapraṇavāraṃ japaṃ
kṛtvā-' oṃ pratimoṃ vikhyāṇī bhuviṃ vyaktā rakṣānanti|' ityanayāntaraṃ gṛhakartṛśambhuṃmapi
smṛtvā gṛhabhūmiṃ śubhān bhajanābhyarthya vadet| tatrādau paścādvāḥ varṇāṃ yuṣmadadīśvaramantramiti bruvanti
1. jyotirnibandhaḥ pṛ0 166. 15-16;
bhūmiśodhanārthaṃ śalyoddhārādhyāyaḥ
cāhie ki vaha sarvaprathama apane iṣṭadevatā kā smaraṇa kara praśnakartā ke prathama akṣara ko jāne
ke ādya akṣara uccarita hoṃ to ve hī pūrva diśā se lekara madhyasthāna taka śalya batāne vāle
sakatā hai-)
sthārthaṃ cakramśa a ka
ya ha pa ya ca
pa ta ṭa
etadeva vistārapūrvakamāhainaiko'tra (pṛṣṭha 166. 17-25) -
pṛcchatāṃ yadi aḥ prācyāṃ narāsthanaṃ tadā bhavet
mārjāranakhasamprāptina tasya pāpanudādbhutam