Vasturatnavali 3.2-3
Vāsturatnāvalī 3.2-3
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.2-3.p1 — 3 parts
3.2-3
'
Wait, "nivasatatprāptaḥ" or "nivasatastatprāptaḥ" or "nivasatatprāptaḥ"?
It looks like "nivasatatprāptaḥ" or "nivasatastatprāptaḥ". There is no visarga before tta. It is "nivasatatprāptaḥ" or "nivasatastatprāptiḥ" or "nivasataḥ samprāptaḥ"?
Wait, in prose: "śalyagṛhe nivasataṃ janānāṃ nāśaṃ prāpto bhavatī|" / "śalyagṛhe nivasatastadā | tadāha- śalyagṛhe iti| śalyagṛhe nivasataṃ..."
So line 5: śalyakarā iha nānye śalyagṛhe nivasatatprāptaḥ
3.2-3.p1.1
' - wait, "nivasatastatprāptiḥ" or "nivasatatprāptaḥ" or "nivasatastatprāptaḥ"? It's "nivasatastatprāptiḥ" or "nivasatatprāptaḥ". Let's look closer:
vyākhyā-gṛhasthāmṛtusaṃdhyādi varṇādiśubhadaivaḥ varṇānāṃ prathamākṣarodayaḥ a ka
caṭa ta pa ya śānāntathā'kṣaradaivatavatta śalyaṃ digataṃ vaktavyam, śalyamantrastīti vācyam
etaduktaṃ bhavati- gṛhasīmātatsabhūmidīkṣāmitteraraṇādbhiḥ samyagtayā navadhā kṛtvā,
koṇeṣāmikṣāmakṣaramadhyapattībhiḥ kramaṃ pūrvādyaṣṭadikṣu śalyāndiśet| akāre pratnoktau
pūrvasyāṃ śalyamādiśet| kakāre agnikoṇe, cakāre dakṣiṇe, ṭakāre nairṛtīkoṇe, takāre
paścimāyāṃ, pakāre vāyukoṇe, yakāre uttare, śakāre īśānyakoṇe śalyaṃ vadet| tu punaḥ
haparciirterpasakṣepsaṃyato... wait!
"haparcii..." No, wait!
"haparciirterpa..." wait: "hapacānāṃ madhyakoṣṭhe ādiśet"?
Wait: "haparcii..." no: "haparcikṣetre'pyasaṃkhyāto" or "haparcikṣetre'pyasaṃkhyāte"?
tu punaḥ
haparcikṣetre'pyasaṃkhyāte madhyakoṣṭhe ādiśet, hapacānāṃ maprāṇāmakṣarāṇāmanyatame pratnoktau
Wait, "maprāṇāmakṣarāṇāmanyatame" - "saptānāmakṣarāṇāmanyatame"? No, "maprāṇām"? "saptānām"? "trayāṇām"? "trayāṇāmakṣarāṇāmanyatame"?
Let's look at the characters: "hapacānāṃ trayāṇāmakṣarāṇāmanyatame praśnoktau"!
Yes, "praśnoktau", "praśnoktau", "praśne"!
"akāre praśnoktau pūrvasyāṃ śalyamādiśet|"
"haparcikṣetre'pyasaṃkhyāto" - wait: "haparci..." is "hapacānāṃ"? No: "hapacākhyeṣvakṣareṣu madhyakoṣṭhe ādiśet"?
ह (ha) प (pa) चा (cā) ख्ये (khye) ष्व (ṣva) क्ष (kṣa) रे (re) षु (ṣu)
= "hapacākhyeṣvakṣareṣu"!
3.2-3.p1.2
Yes! hapacākhyeṣvakṣareṣu madhyakoṣṭhe ādiśet, hapacānāṃ trayāṇāmakṣarāṇāmanyatame praśnoktau
madhye śalyaṃ vadet
etaduktaṃ bhavati- gṛhasīmātatsabhūmidīrghāmitteraraṇādbhiḥ... wait:
gṛhasīmātattadbhūmi... gṛhasīmātatsabhūmidīrghā... wait: "dīrghāvistāraṇādbhiḥ"?
dīrghā (dīrghā) vi (vi) stā (stā) rā (rā) nnā (nnā) dbhiḥ (dbhiḥ)? No, "dīrghāvistārādibhiḥ" samyagtayā navadhā kṛtvā,
Let's look at "koṇeṣāmikṣāmakṣaramadhyapattībhiḥ":
ko (ko) ṇeṣva (ṇeṣva) ntya (ntya) kṣa (kṣa) rā (rā) ṇā (ṇā) ma (m) kṣa (kṣa) ra (ra) ...
ko (ko) ṇe (ṇe) ṣva (ṣva) kṣā (kṣā) ma (ma)...
etaduktaṃ bhavati- gṛhasīmātattadbhūmidīrghāvistārādibhiḥ samyagtayā navadhā kṛtvā,
koṇeṣvakṣā...
Wait, "koṇeṣvādyantayorakṣaramadhyapaṅktībhiḥ"?
कोणे (koṇe) ष्व (ṣva) क्षा (kṣā) म (ma) क्ष (kṣa) र (ra) म (ma) ध्य (dhya) प (pa) ङ्क्ती (ṅktī) भिः (bhiḥ)?
vyākhyā-gṛhasthāmṛtusaṃdhyādi - wait: gṛhasthā... "gṛhasthasyābhṛtu..." -
gṛhasthasyāyuḥsaṃkhyādi ?
Let's look: gṛha (gṛha) stha (stha) syā (syā) yuḥ (yuḥ) saṃ (saṁ) khyā (khyā) di (di) = gṛhasthasyāyuḥsaṃkhyādi !
Then: varṇādiśubhadaivaḥ? No, varṇā diśu bhaveyuḥ !
varṇā diśu bhaveyuḥ | varṇānāṃ prathamākṣarodayaḥ
akacaṭatapayaśa-ānāntathā'kṣaradaivatavatta śalyaṃ digataṃ vaktavyam,
śalyamatrāstīti vācyam
Wait, "akacaṭatapayaśānāṃ tathā'kṣaradaivatavata"?
Yes: "a ka ca ṭa ta pa ya śānāṃ tathā'kṣaradaivatavatta śalyaṃ diggataṃ vaktavyam, śalyamatrāstīti vācyam|"
Wait, "diggataṃ" or "digataṃ"? "diggataṃ".
"śalyamatrāstīti" not "śalyamantrastīti"! It is śalyamatrāstīti!
3.2-3.p1.3
etaduktaṃ bhavati- gṛhasīmātattadbhūmidīrghāvistārādibhiḥ samyaktayā navadhā kṛtvā,
koṇeṣvakṣā... wait: koṇeṣvanyākṣaramadhyapaṅktibhiḥ?
को (ko) णे (ṇe) ष्व (ṣva) न्ता (ntā) म (ma) क्ष (kṣa) र (ra)...
No, "koṇeṣvaṣṭamakṣaramadhyapaṅktībhiḥ"?
को णे ष्वा न्त्य (koṇeṣvāntya) क्ष र (kṣara) म ध्य (madhya) प ङ्क्ती (paṅktī) भिः (bhiḥ) :
"koṇeṣvantyākṣaramadhyapaṅktībhiḥ kramaṃ pūrvādyaṣṭadikṣu śalyāndiśet|"
Wait, "koṇeṣvantyākṣara" - wait, is there an anusvara? koṇeṣvantyākṣaramadhyapaṅktibhiḥ?
Wait, "kramaṃ pūrvādyaṣṭadikṣu śalyān diśet|" (or śalyāndiśet)
"akāre praśnoktau pūrvasyāṃ śalyamādiśet|"
"kakāre agnikoṇe, cakāre dakṣiṇe, ṭakāre nairṛtyakoṇe,"
Wait, "nairṛtīkoṇe" or "nairṛtakoṇe"? "nairṛtyakoṇe,".
"takāre paścimāyāṃ, pakāre vāyukoṇe, yakāre uttare, śakāre īśānyakoṇe śalyaṃ vadet| tu punaḥ
hapacākhyeṣvakṣareṣu madhyakoṣṭhe ādiśet, hapacānāṃ trayāṇāmakṣarāṇāmanyatame praśnoktau
madhye śalyaṃ vadet|"
Next paragraph (sphītati? spaṣṭamiti?):
"spaṣṭīti|"
"atra bhūmau śalyamasti na veti praśnakaraṇasamaye praśnakarttuḥ prathamākṣaradattāṃ" - wait:
"praśnakarttuḥ prathamākṣaradattāṃ"?
No: "praśnakarttā svābhīṣṭadevatāṃ"?
Yes: "praśnakaraṇasamaye praśnakarttā svābhīṣṭadevatāṃ smṛtvā praśnaḥ kāryaḥ|"
Look: "प्रश्नकर्त्ता" (pra-śna-ka-rttā) "स्वाभीष्टदेवतां" (svā-bhī-ṣṭa-de-va-tāṁ) "स्मृत्वा" (smṛ-tvā) "प्रश्नः कार्यः।" (pra-śnaḥ kā-ryaḥ.)!
Then: "tatra prathamavacanasya prathamaṃ vākyam, ādyākṣaraṃ prathamākṣaraṃ"
"gṛhītvā samyak śalyamasti na veti vicārayet-"
3.2-3.p2
Wait, is it "śalyamasti na ceti" or "veti"? "veti vicārayet-"