Jatakapaddhati Keshavi 3: atha daśādhyāyaḥ
Jātakapaddhati Keśavī 3
- Language
- Sanskrit
atha daśādhyāyaḥ
3.29
tatrādau daśāsvarūpaṃ tacchubhāśubhaphalaṃ cāha—
yasyāyuryadasau daśāsya ca śubheṣṭhoccasvabhāṃśe tathā''rohā nīcaparicyutasya yadi sā kaṣṭārinīcāṃśabhe
tyaktocce tvavarohiṇī bhavati sā madhyoccamitrasvabhāṃśe sadhṛṣṭayutasphuratkarabaliṣṭheṣṭhādhike syācchubhā
3.30
atha daśākramamāha —
syādādyā hi daśādhikaujasa ihāṅgākārkajakānāṃ tatastatkendrādiyujāmatha dvibahavo vīryakrameṇaiva hi
cedojaḥsamatāyuṣodhikatayāyustulyatā ceddaśā
mauḍhyāt syāduditakramātkramavidhau vīryaṃ hi tatrocyate
3.31
atha daśākramabalaṃ tathā riṣṭakaraśiṣṭaharabalaṃ cāha—
cellagnādyadaśā svabhāvaphalagnaujāṃsi pākakrame'rkendvoścetprathamā khagodayabalāṃghrirbheḍanyavarge'dhikaḥ
svairvargaiścabalairhatā balamihaikyaṃ mūlitaikyaṃ pare'thaivaṃ riṣṭadabhaṃktṛje bahubalo bhaṅktā tadā riṣṭahṛt
3.32
atha riṣṭakaraharagrahayorbalasāmye nirṇayamāhabhaṅktū riṣṭakṛto hitāhitaśubhāsattvaṃ ca nīcoccabhāstādyasyāśrayatāṃ vicārya matimān riṣṭasya bhaṅgaṃ bhavet
śreṣṭhaṃ riṣṭahṛtau daśākrama ihaujaḥ śrīdharādyoditaṃ
kaṣṭeṣṭapnabalāntarātka ca kṛtaṃ tadyuktiśūnyaṃ tvasat
3.33
athāntardaśākramamāhaardhasyaikabhagastrikoṇagṛhagastryaṃśasya cāste nagāṃśasyāṃghreścaturasragau nijaguṇaiḥ paktaikame syādbalī
aṃśādau kuru rūpamatra samatāṃ kṛtvā ca nāśaṃ chidāmaṃśaghnāḥ svadaśāḥ pṛthak khalu lavairvyāptāḥ syurantardaśāḥ
3.34
atha vidaśādikamāha—
ityābhyo vidaśāstato'pyupadaśāstābhyaśca sūkṣmaṃ phalaṃ
pañcāṃśonadinadvayaṃ tu kalayetyāyuḥ kṛtaṃ dṛśyate
pakṣaiḥ kheṭalavāntareṇa ca bhavenmāsāntaraṃ cāyuṣaḥ
proktaṃ yaistu daśādilagnajaphalaṃ tebhyo'tidṛgbhyo namaḥ
3.35
ataḥ sūkṣmadaśāphalārthaṃ daśāpraveśakālikalagnasādhanamāhaśāko'bdā janimadhyamārkabhamukhaṃ māsādi tadyugdaśā'bdādyaṃ tatra śake sa māditaraṇirmadhyo daśādau bhavet
ghasrībhūtadaśā pṛthak trikuhatā khāṅgāṣṭahṛttadyutā
sā syātsāvanikā daśābdapalayuktadyugjanidyuvrajaḥ
3.36
tasmāt sāvayavādṛṇāntyakaraṇāt sādhyā daśādau khagāḥ
kṣepān janmakhagān prakalpya yadi vā sādhyā daśā sāvanāt
te spaṣṭāśca tithiśca saṃkramavaśānmāso daśādau tanuḥ
pūrvoktaṃ jaḍakame cātra tu mayā tallāghavaṃ darśitam
3.37
atha daśāśubhāśubhaphalamāhacandraḥ prāptadaśeśvarasya suhṛduccasvarkṣasaṃstho daśānāthād dhīnavasaptamopacayago dadyācchubhānīti ca
yasminbhe'tra vidhuḥ sa janmani tanusvāyādibhāvo yadā
tattadvṛddhikaro'tha tattatkṣayakaraḥ proktetarasthānagaḥ
3.37-2
śatrumṛtyuvyayeṣu candrākrāntarāśistadā tattadbhāvavṛddhirevetyanuktamapi
buddhimatā jñeyam
3.38
athānyaviśeṣamāhayaddravyaṃ khacarasya bhāvagṛhadṛgyogādi sarvaṃ phalaṃ
yojyaṃ vṛttikṛtirbalādiha daśāyāṃ cātha yo vairayuk
pāpaḥ pāpadśāṃ viśetsa ca vipatkartā'tha tadbhaṅgadastatkāle balavān khagaḥ śubhasuhṛddṛṣṭeṣṭaṣaḍvargagaḥ
3.39
athāṣṭavargaphalasyālpatvādhikatvakalpanāmāhakheṭastasya yadaṣṭavargajaphalaṃ pūrṇaṃ śubhaṃ janmatanvindorvṛddhiṣu ca svabhoccabhasuhṛtsvatrikoṇe'sti yaḥ
duṣṭaṃ madhyaphalaṃ viparyayagatasyāniṣṭamatyutkaṭaṃ
śastaṃ svalpataraṃ khagasya ca vadej jñātvā balaṃ tattvataḥ
3.40
atha kvacita phalasya vyabhicāre kiṃ karaṇīyamityāhajīvetkvāpi vibhaṅgariṣṭajaśiśū riṣṭaṃ binā mīyate'thādyo'bdaḥ śiśudustaro'pi ca parau kāryeṣu no patrikā
kāryā praśnanimittapūrvaśakunairdhānaṃ dhiyā rakṣatāhorājñena subuddhinā'tra bahudhodarkaśca kālo balī
3.41
atha granthālaṅkaraṇamāha —
nandigrāme keśavo vipravaryo yo'bhūddhorāśāstrasaṅghaṃ vilokya
tenokteyaṃ paddhatirjātakīyā catvāriṃśadvṛttabaddhā subodhā
3.42
atha granthapraśaṃsāmāha —
ye subodhāṃ paṭhantīmāmagryāṃ jātakapaddhatim
horāvitpadavīṃ yānti loke mānaṃ yaśaśca te
3.55
iti śrī keśavadaivajñaviracitā jātakapaddhatiḥ samāptā || śubham
madbhojanādibhāraśca patnyā jhiṃguraśarmaṇaḥ
saharṣaṃ svīkṛtaḥ sarvaḥ sumatyrā śubhaśīlayā
paṭhaṃstatra vicinto'haṃ tayā mātreva lālitaḥ
anyo'pi deśadeśebhyaḥ śrutvā śrīmadgurorguṇam
āgatāstatpadaṃ padmaṃ vanebhyo madhuprā iva
varddhayantī mithaḥ prītiṃ chātrāśca sahajā iva
pāṭhitā guruṇā tena guruṇā tridaśā iva
kaḥ samartho jagatyasmin pravaktuṃ madgurorguṇam
mayā'pyalpadhiyā'jñena yatpadābjakṛpāvalāt
labdhvā bodhabalaṃ dattvā madhyamāṃ ca tathottamām
rājakīyaparīkṣāṃ ca labdhvā tīrthapadaṃ tataḥ
kāvye svamātṛbhāṣāyā mithileśapravartitām
parīkṣāṃ hi samuttīrya tatpratiṣṭhāmavāpya ca
tenaiva guruṇājñapto natvā'haṃ satpadāmbujam
ācāryyākhyaparīkṣāṃ ca dātuṃ kāśīṃ samāgataḥ
rājakīye pradhāne'tra khyāte vidyālaye śubhe
pradhānādhyāpakasya śrī-muralīdharaśarmaṇaḥ
mahādikamahopādhyā-yāgragaṇyasya sanmateḥ
bhūpālajanamānyasya sarvajñasya jagadguroḥ
caraṇaṃ śaraṇaṃ labdhvā paṭhitvā tata eva hi
sarvānabhīpsitagranthān tatpadābjānukampayā
labdhavān jyotiṣe śāstre "ācāryapadavīṃ" tataḥ
govindānanda-saṃjñaiśca svāmibhirmaṇḍaleśvaraiḥ
jyotiṣādhyāpakasthāne kāśyāmeva niyojitaḥ
tatraiva pāṭhayaṃśchātrānaṅgavedāṣṭabhū 1846 mite
śakābde kṛtavānetāṃ ṭīkām̐ sarvamanoramām
yatpadābjānukampāttaṭṭīkeyaṃ pūrṇatāṃ gatā
tāneva guruvaryāṃśca praṇamāmi punaḥ punaḥ
śubham
ṭīkākāraḥ
akṣāṃśāḥ palabhāḥ palakarṇāḥ madhyarekhā todeśāṃtara nāḍikāḥ śrīkāśītaśca deśāntaranāḍikāḥ
nagaranāmāni aṃ. ka. aṃ. vyaṃ. aṃ. vyaṃ. gha. pa. gha. pa. miniṭa
bar̤odā 22 18 4
3.58
12
3.58-2
0|28pa. 1|37pa. 39 pa.
bāmbaī 18
3.7
4
3.41-2
11
3.22
0|32pa. 1|41pa. 40 pa.
barailī 28
3.29-2
6
3.38-2
13
3.16
0|34pū. 0|32pa. 14 pa.
barddhavāna 23
3.10
5
3.14
13 4 1|58pū. 0|49pū. 20 pū.
balarāmapura 27 27 6
3.31-2
13
Linked texts (5)
- Bṛhatkeśavī — Keśavārka, Sanskrit
- Keśavī laghvī — Keśavārka, Sanskrit
- Jātakapaddhati (Keśavārka) — Keśavārka, Sanskrit
- Śrīpatipaddhati (Jātakapaddhati) — Śrīpati, Sanskrit
- Śrīpatīya — Sanskrit