Kalasara 11.p1

11.p1

atha niragnidāhaḥ| tatrādau gṛhābhyantaramṛtasya viśeṣaḥ| yadi gṛhābhyantare durbalasya prāṇā gatāstadā bāndhavairgṛhāt śīghraṃ brāhmaṇānagniśca puraskṛtya dhānyapidhānamannapidhānaṃ navakarpadāsa gṛhītvā śavo vahirneyaḥ| samācārādūrddhamārge śanaiḥ śanairgatvā annapidhānādikaṃ prakṣepyaṃ tato jalāśraye karttavyam, yatra deśe jalaṃ nāsti saraso vā na vidyate| nadīnāñca kathā kāryā vaktavyaṃ vā himaṃ himam|| tadgṛhasthitabhuktābhuktasarvvamṛnmayabhāṇḍāni tyajet| iti viśeṣaḥ| dāhārthaṃ tṛṇakāṣṭhādīni sarvvathā śūdradvārā na netavyāni, pramādāt śūdradvārā nayane tatkāṣṭhaṃ brāhmaṇerneyam| "snehāśrubāndhavairmuktaṃ" ityādismṛteḥ, sarvvathā rodanaṃ kāryyam| putrādibrāhmaṇadvārā niryāsapradhānavanaspativaṭaplakṣodumbarāṇāmanyatamasya niryāsamānauya candanāgurukarpūramṛgamadajātiphalāni piṣṭvā miśrīkṛtya śavasya samīpe kṛtvā mṛjjalena saṃśodhyayet| tataḥ snātvā ghṛtatailābhyāṃ snāpitaniryāsagandhasahitābhyāṃ śavamabhyajya jalasamīpaṃ nayet| tatra kuśrānāstīryya dakṣiṇaśirasaṃ samācārāduttaraśirasaṃ vā uttānadehaṃ snāpayitvā, oṃ gayādīni ca tīrthāni ye ca puṇyāḥ śiloccayāḥ| kurukṣetrañca gaṅgā ca yamunā ca saridvarā|| kauśikī candrabhāgā ca sarvapāpapraṇāśinī | bhadrā ca kāśī sarajūrgaṇḍakī paṅgagā tathā || bhairavaśca varāhaśca tīrthaṃ piṇḍārakaṃ tathā | pṛthivyāṃ yāni tīrthāni catvāraḥ sāgarāstathā || iti paṭhitvā manasā tāni tīrthāni dhyātvā gandhamālyaira laṅkṛtya nāsikādvayacakṣudvaryakarṇadvayeṣu saptacchidreṣu saptahiraṇyaśalākā(1)ni kṣiprā vastreṇācchādya kolāilavādyaṃ(2) sampādya āmapātreṇāśamādāya agnipuraḥsaraṃ pretamanugamyārddhapathe'rddhasūtṛtsṛjya śmaśānaṃ gatvā putrādiḥ śmaśāne āsīno dakṣiṇāmukhaḥ savyaṃ jānvākuñcya rekhākaraṇāvanejanakaśāstaraṇapiṇḍadānapratyavanejanajalāñjalīn nāmagotrābhyāṃ kuryāt | tataḥ kriyākarttā snātvā brāhmaṇadvārā dārusañcayaṃ sampādya same bhūmipradeśe bahujaṅgale durvādikamutpāṭya gomayenopalipte prācīnāvaitī dakṣiṇāmukhaḥ savyaṃ jānvācya kuśagomayakuśodakapātra(1)nyāsādiparisamūhanādīn pañcabhūsaṃskārān sakṛt kṛtvā agnimupasamādhāyāgnerdakṣiṇabhāge candanādisugandhikāṣṭhena citāṃ racayitvā samānāśāccaturbhiḥ saha śavaṃ gṛhītvā vāratrayamagniṃ pradakṣiṇīkṛtya nāmoccāryya vāratrayamāhūya citāyāṃ kuśrānāstīryya uttānaṃ dakṣiṇaśirasamuttaraśirasaṃ vā nipātya jvalamānamagniṃ kṛtvā, oṃ kṛtvā tu duṣkṛtaṃ karma jānatā vāpyajānatā | mṛtyukālavaśaṃ prāpya naraṃ pañcatvamāgatam