Kalasara 14.p1

14.p1

tathāca bharadvājaḥ,— arvāk sapiṇḍīkaraṇaṃ yasya samvatsarāt bhavet | brāhmaṇān bhojayenno vā pratimāsantu vatsaram || iti | noveti śrāddhaniṣedhaḥ, iti nivandhakṛtaḥ | atra vāśabda evakārārthaḥ| pitṛmaraṇānde karttavyākarttavyavicāro'śaucaprastāve likhitaḥ | atha sapiṇḍīkaraṇavicāraḥ | pādme,— asapiṇḍīkṛtaḥ pretaḥ kṣuttṛṣāparipīḍitaḥ | śrārtto duḥkhānyavāpnoti yātanāṃ nirayeṣvapi || tataḥ pitṛtvamāpannaḥ sarvabhogasamanvitaḥ | agniṣvāttādimadhyasthaḥ prāpnotyamṛtamuttamam | viṣṇudharmottare,— kṛte sapiṇḍīkaraṇe naraḥ samvatsarāt param | pretadehaṃ samutsṛjya bhogadehaṃ prapadyate || atha sapiṇḍīkaraṇakālāḥ | śātātapaḥ,— samvatsare tu vijñeyaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ dviha | sapiṇḍīkaraṇāntā ca jñeyā pretakriyā budhaiḥ || sapiṇḍīkaraṇaśrāddhaṃ daivapūrvvaṃ niyojayet | iti | . tathāca, sapiṇḍīkaraṇaśrāddhasya pārvvaṇatvamiti amāvāsyetarapārvvaṇakālenaiva vyavasthā | baudhāyanaḥ,—“atha samvatsare pūrṇe sapiṇḍīkaraṇaṃ tripakṣe vā tṛtīye māsi ṣaṣṭhe vā ekādaśe vā dvādaśāhe vā ekādaśāhe vā” iti | āśvalāyanaḥ, - "atha sapiṇḍīkaraṇaṃ sampūrṇe samvatsare vipadye vā yadarddhvā vṛddhilamāpadyate" iti | ata eva śātātapaḥ, - arvāk samvatsarādvṛddhau sampūrṇe vatsare'pi vā | paiṭhīnaṣiḥ, - "mṛtasya māsi māsi śrāddhaṃ kuryyāt samvatsarānte visarjanaṃ navamāsyaṃ” dūtyeke | visarjanaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ navamāsyaṃ navabhirmāsai niṣpādyamityarthaḥ | evaṃ sapiṇḍīkaraṇasya svātantryeṇaiva nava kālāḥ | yattu kalpatarāvuktaṃ (1) uttaramāsi vṛddhau niścitāyāṃ piṇḍapitṛyajñānurodhena ca sapiṇḍīkaraṇāpakarṣa iti | tat varṣāntapakṣaprādhānyapradarśanārthaṃ na tu svātantryanivṛttyarthaṃ | evaṃ gayāyātrārthaṃ sapiṇḍanāpakarṣaḥ (2) | vṛddhiśrāddhau gayāṃ gacchan sadyaḥ kuryāt sapiṇḍanam | iti hemādridhṛtavacanāt | atra gacchannityuktā daupadānaṃ gayāśrāddhamiti varṣamadhye gayāśrāddhasya niṣedhācca gayāśrāddhaṃ na kāryyam | gayāyāñcaiva karttavyā ityājñāddeśasamācāraḥ | deśaviśeṣe tu gayāśrāddhamapi kurvvanti | yatta, - ānantyāt kuladharmāṇāṃ puṃsāṃ caivāyuṣaḥ cayāt | iti chandogavacanaṃ taddeśaviplavajyotiṣikāvadhāritāyuḥsamāptaviṣayam | teṣu kāleṣu karttṛviśeṣā bhaviṣye, - sapiṇḍīkaraṇaṃ kuryāt yajamānastvagnimān