Kalasara 15.p16
Kālasāra 15.p16
- Language
- Sanskrit
15.p16
kalācayakrameṇa caturddaśyāḥ saptamayāmānte caturddaśānāṃ kalānāṃ cayāt antimaikakalā tiṣṭhati | tasyāśca tataḥ prabhṛti krameṇa caye amāvāsyāyāḥ saptamayāmāntyakṣaṇe atyantaṃ kṣaya ityevaṃ antyakalāyāḥ kṣayaḥ sampūrṇatithisādhyaḥ | tataḥ triṃśalliptikādhikāsu pratipadādyekaikatithoṣvekai kalopacayakrameṇa paurṇamāsyante saṃpūrṇaścandro bhavati ityutsargaḥ | mārgaśīrṣapaurṇamāsījyaiṣṭhapaurṇamāsyanantarayostvaparapakṣayoḥ pratitithikakaikalopacayakrameṇa caturddaśyaṣṭame prahare caturddaśyāḥ kalāyāaṣṭamo bhāgaḥ pañcadaśī kalā ca tiṣṭhati | tatra kajñāṣṭamāṃśaḥ caturddaśyaṣṭamapraharānte vinaśyati | pañcadaśī tu kalā amāvāsyādyakṣaṇaprabhṛtyapacayakrameṇa amāvāsyāntyakṣaṇa eva atyantaṃ vinaśyati | anayorathamāvāsyayormalamāsayuktābde anyāmāvāsyāsviva caturddaśyaṣṭamayāmādidarśasaptamayāmāntaḥ kṣayaḥ | tadetat sarvvaṃ jyotiḥśāstrādavadhāryyaṃ(1) | eṣa candrakṣayopalacitaḥ kālo yasminnahani tridhāvibhaktadivasatṛtīyabhāgādyamuhūrttatraye labhyate tadaiva śrāddhaṃvāsarasyetyādyuktaiḥ, tathāpi yadi pūrvedyuramāvāsyā caturddaśyaṣṭamayāmaṃ atikramya śrāddhayogyakālavyāpinī syāt, tadā caturddaśīśeṣasamāptirapecaṇīyā | anyathā caturddaśyaṣṭamayāma eva śrāddhaṃ, amāvāsyāmityādyuktaiḥ | cīyamāṇapacce tu yadā caturddaśī pūrvedyuḥ śrāddhayogyakālavyāpinī paredyuḥ amāvāsyā hrāsavaśāt śrāddhakāle candracayaviśiṣṭā na syāt | yadā 2) hrāsasyādalpatvāt candracayaviśiṣṭāpi
Linked texts (2)
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit