Kalasara 18.p12

18.p12

brāhme,— yo yaḥ kaścittīrthayātrāntu gacchet, susaṃyataḥ sa ca pūrvaṃ svagehe | kṛtopavāsaḥ prayatastuṣṭacittaḥ, sampūjayedbhaktikinagno gaṇeśam || devān pitṝn brāhmaṇāṃścaiva sādhūn dhīmān saṃprīṇayet vittaśaktyā prayatnāt | pratyāgataścāpi punastathaiva devān pitṝn brāhmaṇāṃ pūjayecca || atra uktaphalakāmanayā tīrthayātrāṃ saṃkalpya svagṛhe kṛtopavāsogaṇeśaṃ pūjayitvābhīṣṭadevaṃ saṃpūjya śrāddhaṃ kṛtvā brāhmaṇān pūjayet | "pitṝn vittaśaktye"tyanena viśeṣato dhanavatā pitṛpūjanaṃ kāryyamiti vidhīyate pratyāgamanānantaramapi devabrāhmaṇapūjanaṃ śrāddhañca | etacca 'tīrthayātrāṅgaṃ nityam | yena tīrtha eva sthīyate, tena tu punarāgamyate tasya 'pratyāgamanoktadevatāpūjanādyabhāvaḥ | gayāyātrāyāṃ tu vāyavīye,— udyataścet gayāṃ gantuṃ śrāddhaṃ kṛtvā vidhānataḥ | vidhāya karpaṭīveṣaṃ grāmaṃ kṛtvā pradakṣiṇam || tato grāmāntaraṃ gatvā śrāddhaśeṣeṇa bhojanam | tataḥ pratidinaṃ gacchet pratigrahavivarjitaḥ || ityādyadhikamaṅgaṃ nānyatra | prayāgavyatiriktatīrthagamane yānaniṣedhe pramāṇādarśanāt na tīrthāntare yānagamanena virodhaḥ dūti kalpatarukārāḥ | “gaṅgāyāṃ bhāskare cetre” ityādivākyāt tīrthaprāptyupavāsaḥ śikhāvarjaṃ keśavāpanātmakamūṇḍanañca karttṛsaṃskārarūpaṃ tīrthasnānadānaśrāddhādirūpakarmārṅgam | yattu devalavākyaṃ tīrthānyanukramya tadarthamabhigamya vratopavāsaniyamayuktastryahamavagāhamānaḥ cirācaṃ uṣitvā sarvapāpairvimucyate khasnimāṃśca bhavatīti, tattīrthayātrāprakaraṇa(1) snānāt pṛthageva kāryyam | evam, anupoṣya cirātrantu tīrthānyanabhigamya ca | adattvā kāñcanaṃ gāñca daridro nāma jāyate || dūti bhārateoktau tīrthābhigamanakāñcanagodānacirātropoṣaṇāni dāridryābhāvaphalānīti jñeyam | cecatīrthādiṣu parakīyatvābhāvāt tatra yatra kutrāpi śrāddhakaraṇe na doṣaḥ