Kalasara 5.p150

5.p150

yatrodaye kannākāṣṭhāmuhūrttamapi dṛśyate | saivaikādaśyupoṣyā syānnatu pūrvā kathañcana || dinadvaye'pyudayasambandhe dvādaśauvṛddhau sarveṣāmuttaraiva | sampūrṇaikādaśī yatra prabhāte punarevasā | sarvairevottarā kāryyā parato dvādaśī yadi || iti ubhayādhikye nāradokteḥ | yattu kṛtyakaumudyām “ubhayādhikye vidhavānāmupavāsadvayaṃ” likhitaṃ, tadācāravirodhāt pratyaccaśāstravirodhāt sarvasmṛtikārairanādṛtatvācca sarvathā nādriyate | dvādaśīkṣaye tu,– sampūrṇaikādaśī yatra prabhāte punareva sā | dvādaśī ca trayodaśyāṃ nāsti cettatkathaṃ bhavet || uttarāṃ tāṃ yatiḥ kuryyāt pūrbāmupavasedgṛhī | etena vidhavāpyuttarāmupavaset yatisamānadharmatvāt niṣkāmatvācca | tathā ca mārkaṇḍeyaḥ, - sampūrṇaikādaśī yatra prabhāte punareva sā | pūrbāmupavasetkāmī niṣkāmastūtarāṃ vaset || ataeva gṛhasthānāṃ uttaropavāsasamācāro'pi niṣkāmatvapakṣāśrayaṇādeva | sakāsatve tu pūrbopavāsa eva yuktaḥ | tadetaduktaṃ viṣṇudahasye,niṣkāmastu gṛhī kuryyāduttaraikādaśīṃ sadā | sakāmastu sadā pūrbāmiti baudhāyano muniḥ || yadā hṛdaye kiyatī daśamī, taduttaramekādaśī kṣīṇā, paradine dvādaśī, tadā daśamīviddhāpyekādaśī grāhyā | ekādaśī daśāmīviddhā sakalā dvādaśī pare | upoṣyā daśamīviddhā ṛṣidṛṣṭāsako'bravīt || iti viṣṇudharmottarākteḥ | trayodaśyāṃ na labhyeta dvādaśī yadi kiñcana | upoṣaikādaśī tatra daśamīmiśritā phalā || iti gobhilokteśca | atha yaḥ kālādarśe, - ekādaśī yadā brahyan dinatrayatithi rbhavet | tadā hyekādaśīṃ tyaktvā dvādaśīṃ samupoṣayet || iti gobhiloktantaram ālambya, upoṣayantu viddhārthāṃ dvādaśīṃ vā vyaye sati | iti svakārikāyāṃ vikalpa uktaḥ, sa nāsmaddeśe ādriyate | iti ekādaśyāṃ cīṇāyāmapyupavāsavratādikameva | manu,– kalārddhenāpi viddhā syāt daśamyekādaśī yadi | tadāpyekādaśīṃ tyaktā dvādaśīṃ samupoṣayet || ityasya smṛtyantaravākyasya kāgatiriti cet, ucyate | tasya kāmyadvādaśīvratanimittatvena daśamīniṣedhaparatvaṃ natvekādaśīvrataniṣedhaparatvam | dvādaśyāmupavāsantu ye vai kurvvanti mānavāḥ | vatsa māmeva te yānti mama vrataparāyaṇāḥ || iti kāmyadvādaśīvratasyāpyukteḥ | anyathā,– ekādaśī daśrāviddhā parato'pi na vidyate | gṛhibhiryatibhiścaiva saivopoṣyā sadā tithiḥ || ityādi vāyupurāṇādiṣūktadaśamīvidvaikādaśyupavāsavidhāyakavākyānāmanavakāśaḥ prasajyeta | kiñca, “kalārddhenāpi” ityādivākyānāṃ vaiṣṇavaviṣayatvamiti vakṣyate | yadā tūdaye ekādaśī taduttaraṃ dvādaśyāḥ cayaḥ, paradine trayodaśī, tadā gṛhasthasya,– ekādaśī dvādaśī ca rātrigrey trayodaśī | vyahaspṛk tadahorātraṃ nopoṣyaṃ tatsutārthibhiḥ || iti pādmokteḥ,^{(1)} smṛtyantare upavāsaniṣedhāt kiñcit bhacaṇapūrvvakaṃ vratam | tathā kālādarśadhṛtā smṛtiḥ,– ekādaśī daśrāviddhā dvādaśī ca cayaṅgatā