Kalasara 5.p4
Kālasāra 5.p4
- Language
- Sanskrit
5.p4
amāvāsyātithiḥ sāmānyarūpā| anyāḥ pratipadādyāstithayo viśeṣarūpāḥ || nanu jyotiḥśāstrādau kalānāṃ sūryyapraveśānirgamābhyāṃ tithyutpattiruktā, atra pānamuktamiti tadvirodha dūti cenna| asmadādidarśanāpekṣayā jyotiḥśāstrasya pravṛttatvāt atra ca vahnyādidevānāṃ tatkālaprayuktadṛttervivacitatvāt || vastutastu sūryyapraveśānirgamau vā vahnayādidevatāpānaṃ vā sarvvathāpi kalāprayuktā eva pratipadāditithayaḥ| tatra tithiviśeṣeṣu prathamā kalā dūti pratipajñāśī| pratipacchabdaḥ pratyupasargāt padagatāviti dhātorniṣpannaḥ | cāndraḥ paco māso vā pratipadyate ārabhyate yasyāṃ sā tithiḥ pratipat | sā ca śukṛpace candraṃ praviśet kṛṣṇapace candrātriḥsaredityubhayathāpi prathameva | tadupalacitaḥ kālaviśeṣaḥ pratipacchabdenocyate | evaṃ dvitīyādiṣu bodhyam || tatra jyotiḥśāstre, — ṣaṣṭidaṇḍātmikāḥ sarvvāstithayastatra tu cayaḥ | ṣaḍdaṇḍāvadhikā vṛddhiḥ pañcadaṇḍāvadhirmatā || tathā ca hrāsavṛddhivaśena 'sandeśāt tannirṇayaḥ kāryyaḥ || hrāsavṛddhau tu gārgyeṇoktam, — kharvvī darpa stathā hiṃsra stividhaṃ tithilakṣaṇam | dharmmādharmavaśādeva tithikhedhā vidanti te(1) || nṛṇāṃ dharmmādharmavaśāditi kālādarśai| baudhāyanaḥ, —
Linked texts (2)
- Gadādharapaddhati — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit
- Kālasāra — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit