Pramāṇa · Search · About · API

Kalasara 7.p17

Kālasāra 7.p17

Language
Sanskrit

7.p17

kaurme,– deśāntaragataṃ śrutvā sūtakaṃ śāvameva ca | tāvadaprayato martyo yāvaccheṣaṃ samāpyate || bṛhaspatirapi,– anyadeśamṛtaṃ jñātaṃ śrutvā putrasya janma ca | anirgate daśāhe tu śeṣāddobhirviśudhyati || sāpiṇḍe tadgrahaṃ tridinamapi samānodakale'pi yāvat, jñānaṃ syājjanmanāmnorapi bhavati samānodakatvaṃ hi tāvat | turyyādyā lepabhājo janakaprabhṛtayaḥ piṇḍabhājo'tha piṇḍotsraṣṭā syāt saptamaścetyapi bhavati sapiṇḍatvamāsaptamaṃ tat || jīvaḥ saptadaśyāntānnigadati puruṣān vyāpya caikodakatvamajñāne janmanāmnorapi bhavati tadabhyantare tannivṛttiḥ | evaṃ satyeva yasmānmanuvacanasurācāryyavācau viruddhe, na syātāṃ tat sudhaugrā vidadhata suvicārryaiva jīvasya paccam || bṛhaspatiḥ,– daśāhe na sapiṇḍāstu śudhyanti mṛtasūtake | cirātreṇa sakulyāstu snātvā śudhyanti gotrajāḥ || sapiṇḍāṃśca matsye,– lepabhājaścaturthādyāḥ pitrādyāḥ piṇḍabhāginaḥ | piṇḍadaḥ saptamasteṣāṃ sāpiṇḍyaṃ sāptapauruṣaṃ || manuḥ,– sapiṇḍatā tu puruṣe saptame vinivarttate | samānodakabhāvaśca janmanāmnoravedane || etadvyākhyāne medhātithiḥ | “svaprapitāmahasya yaḥ prapitāmahaḥ tadanvaye yāvantaḥ saptamāste tasya sapiṇḍā” iti | samānodakabhāvasya nivarttatācaturddaśāt | iti vṛhaspativacanaṃ | manvarthaviparītā tu yā smṛtiḥ sā na śasyate || iti svavacanavirodhādeva nādaraṇīyamiti kecit | vastutastu caturddaśapuruṣādūrddhaṃ janmanāmasaṃjñāne'pi na samānodakabhāvaḥ | caturddaśapuruṣamadhye janmanāśayorajñāne manuvacanasya sāvakāśatvād bṛhaspativacanasya niravakāśatvena balavattvam | tatrāsaptame sapiṇḍasamānodakayoḥ paurvāparyyaviparyāsau nibandhasaukaryārthaḥ | ekāgnerapyanagnerapi maraṇadināvadhyaśaucantu sāgne, rdāhorddhaṃ daivatasnehahanamapi kṛtaṃ laukinenāgnināsya | nāsyacāśaucametattanayakulabhuvāṃ kintu dāho yadākhyaḥ, śrautenāsyāgninā syāttadavadhi gaditaṃ parṇadāhe'sya tadvat || śrautāgnimato dāhāt pūrvaṃ jñātīnāṃ putrasya ca aśaucābhāvaḥ | anagnimata utkrānteḥ sāgneḥ saṃskārakarmaṇaḥ | śuddhiḥ saṃcayanaṃ dāhānmṛtāhastu yathātithi || ityaṅgiraḥ smṛteḥ | jātukarṇaḥ,—ekāgnermaraṇādūrddhamaśaucaṃ śrāddhameva ca | yasya tu trayamagnīnāṃ tasyorddhaṃ dāhakarmaṇaḥ || ūrddhaṃ cipakṣādyacchāddhaṃ mṛtāhanyeva tadbhavet | adhastāt kārayeddāhādāhitāgnerdvijanmanaḥ || ataeva vijñāneśvarāḥ “āhitāgnau pitari deśāntaramṛte putrādīnāmarvāk saṃskārāt sandhyopāsanādīnāṃ karmaṇāṃ lopo nāsti” iti likhitavantaḥ | tathā cāhitāgnerdevālaukikāgninā dāhe'pi paścāt śrautāgninā yadāsthidāhaḥ tataḥprabhṛtyevāśaucaṃ, tatpūrvamaśaucaṃ nāsti, evaṃ nirṇīte sāgnike pitari mṛte putrasya dāhādūrddhaṃ aśaucaṃ, jñātīnāṃ maraṇādūrddhamiti śuddhigucchakāravyavasthā nirasteva

Linked texts (4)