Matsya 101
Matsya 101
- Language
- Sanskrit
Contents
- 101.85 — 1 part
101.1
cha || || nandikeśvara uvāca
athātaḥ sampravakṣyāmi vrataṣaṣṭimanuttamām || rudreṇābhihitāṃ divyāṃ mahāpātakanāśinīm
101.2
naktamabdaṃ caritvā tu gavā sārddhaṃ kuṭumbine || haimaṃ
cakraṃ triśūlañca dadyādviprāya vāsasī
101.3
śivarūpastato'smābhiḥ śivaloke sa modate || etaddevavrataṃ nāma mahāpātakanāśanam
101.4
yastvekabhaktena
samāṃ śivaṃ haimavṛṣānvitam || dhenuṃ tilamayīṃ dadyātsa padaṃ yāti śāṅkaram || etadrudravrataṃ nāma pāpaśokavināśanam
101.5
yastu nīlotpalaṃ haimaṃ śarkarā
pātrasaṃyutam || ekāntaritanaktāśī samānte vṛṣasaṃyutam || sa vaiṣṇavaṃ padaṃ yāti līlāvratamidaṃ smṛtam
101.6
āṣāḍhādicaturmāsamabhyaṅgaṃ varjjayennaraḥ
bhojanopaskaraṃ dadyātsa yāti bhavanaṃ hareḥ || jane prītikaraṃ nṛṇāṃ prītivratamihocyate
101.7
varjayitvā madhau yastu dadhikṣīraghṛtaikṣavam || dadyādvastrāṇi
sūkṣmāṇi rasapātraiśca saṃyutam
101.8
sampūjya vipramithunaṃ gaurī me prīyatāmiti || etadgaurīvrataṃ nāma bhavānīlokadāyakam
101.9
puṣyādau yastrayoda
śyāṃ kṛtvā naktaṃ madhau punaḥ || aśoke kāñcanaṃ dadyādikṣuyuktaṃ daśāṅgulam
101.10
viprāya vastrasaṃyuktaṃ pradyumnaḥ prīyatāmiti || kalpaṃ viṣṇupade sthitvā
viśokaḥ syātpunarnaraḥ || etatkāmavrataṃ nāma sadā śokavināśanam
101.11
āṣāḍhādivrataṃ yastu varjayennakhakarttanam || vārttākañca caturmāsaṃ madhusarpi
rghaṭānvitam
101.12
kārttikyāṃ tatpunarhemaṃ brāhmaṇāya nivedayet || sa rudralokamāpnoti śivavratamidaṃ smṛtam
101.13
varjjayedyastu puṣpāṇi hemanta
śiśirāvṛtū || puṣpapatrayañca phālgunyāṃ kṛtvā śaktyā ca kāñcanam
101.14
dadyādvikālavelāyāṃ prīyetāṃ śivakeśavau || datvā paraṃ padaṃ yāti saumyavrata
midaṃ smṛtam
101.15
phālgunyāditṛtīyāyāṃ lavaṇaṃ yastu varjjayet || samānte śayanaṃ dadyādgṛhañcopaskarānvitam
101.16
sampūjya vipramithunaṃ bhavānī
prīyatāmiti || gaurīloke vasetkalpaṃ saubhāgyavratamucyate
101.17
sandhyāmaunaṃ tataḥ kṛtvā samānte ghṛtakumbhakam || vastrayugmaṃ tilānvaṇṭāṃ brāhmaṇāya
nivedayet
101.18
sārasvataṃ padaṃ yāti punarāvṛttidurlabham || etatsārasvataṃ nāma rūpavidyāpradāyakam
101.19
lakṣmīmabhyarcya pañcamyāmrupavāsī bha
vennaraḥ || samānte hemakamalaṃ dadyāddhenusamanvitam
101.20
sa vaiṣṇavaṃ padaṃ yāti lakṣmīvāñjanmajanmani || etatsampadvrataṃ nāma sadā pāpavināśanam
101.21
kṛtvopalepanaṃ śambhoragrataḥ keśavasya ca || yāvadabdaṃ punardadyāddhenuṃ jalaghaṭānvitām
101.22
janmāyutaṃ sa rājā syāttataḥ śivapuraṃ vrajet || etadāyu
vrataṃ nāma sarvvakāmapradāyakam
101.23
aśvatthaṃ bhāskaraṃ gaṅgāṃ praṇamyaikatra vāgyataḥ || ekabhaktaṃ naraḥ kuryāādabdamekaṃ vimatsaraḥ
101.24
vratānte vipra
mithunaṃ pūjyaṃ dhenutrayānvitam || vṛkṣaṃ hiraṇmayaṃ dadyātso'śvamedhaphalaṃ labhet || etatkīrttivrataṃ nāma bhūtikīrttiphalapradam
101.25
ghṛtena snapanaṃ kuryāā
cchambhorvā keśavasya ca || akṣatābhiḥ sapuṣpābhiḥ kṛtvā gomayakhaṇḍalam
101.26
tiladhenusamopetaṃ samānte hemapaṅkajam || śuddhamaṣṭāṅgulaṃ dadyācchiva
loke mahīyate || sāmagāya tataścaitatsāmavratamihocyate
101.27
navamyāmekabhaktantu kṛtvā kanyāśca bhaktitaḥ || bhojayitvā''sanaṃ dadyāddhaimakakṣyakavā
sasī
101.28
haimaṃ siṃhañca viprāya dattvā śivapadaṃ vrajet || janmānvudaṃ surūpaḥ syācchatrubhiścāparājitaḥ || etadvīravrataṃ nāma nārīṇāñca sukhapradam
101.29
yāvatsamā bhavedyastu pañcadaśyāṃ payovrataḥ || samānte śrāddhakṛddadyātpañca gāstu payasvinīḥ
101.30
vāsāṃsi ca piśaṅgāni jalakumbhayutāni ca
sayāti vaiṣṇavaṃ lokaṃ pitṝṇāṃ tārayecchatam || kalpānte rājarājaḥ syātpitṛvratamidaṃ smṛtam
101.31
caitrādicaturo māsāñjalaṃ dadyādayācitam || vratānte
maṇīkaṃ dadyādannavastrasamanvitam
101.32
tilapātraṃ hiraṇyañca brahmaloke mahīyate || kalpānte bhūpatirnūnamānandavratamucyate
101.33
pañcāmṛtena
snapanaṃ kṛtvā saṃvatsaraṃ vibhoḥ || vatsarānte punarddadyāddhenuṃ pañcāmṛtena hi
101.34
viprāya dadyācchaṅkhañca sa padaṃ yāti śāṅkaram || rājā bhavati kalpānte
dhṛtivratamidaṃ smṛtam
101.35
varjayitvā pumānmāṃsamabdānte goprado bhavet || tadvaddhemamṛgaṃ dadyātso'śvamedhaphalaṃ labhet
101.35-2
ahiṃsāvratamityuktaṃ
kalpānte bhūpatirbhavet
101.36
māghamāsyuṣasi snānaṃ kṛtvā dāmpatyamarcayet || bhojayitvā yathāśaktyā mālyavastravibhūṣaṇaḥ || sūryyaloke vasetkalpaṃ
sūryyavratamidaṃ smṛtam
101.37
āṣāḍhādi caturmāsaṃ prātaḥsnāyī bhavennaraḥ || vipreṣu bhojanaṃ dadyātkārttikāṃ goprado bhavet || sa vaiṣṇavaṃ padaṃ yāti
viṣṇuvratamidaṃ śubham
101.38
ayanādayanaṃ yāvadvarjayetpuṣpasarpiṣī || tadante puṣpadāni ghṛtadhenvā sahaiva tu
101.39
dattvā śivapadaṃ gacchedviprāya
ghṛtapāyasam || etacchīlavrataṃ nāma śīlā rogyaphalapradam
101.40
sandhyādīpaprado yastu samāṃ tailaṃ vivarjayet || samānte dīpikaṃ dadyāccakra śū le ca
kāñcane
101.41
vastrayugmañca viprāya tejasvī sa bhavediha || rudralokamavāpnoti dīptivratamidaṃ smṛtam
101.42
kārttikyāditṛtīyāyāṃ prāśya gomūtrayāvakam
naktaṃ caredvabdamekamabdānte goprado bhavet
101.43
gaurīloke vasetkalpaṃ tato rājā bhavediha || etadrudravrataṃ nāma sadā kalyāṇakārakam
101.44
varjayeccaitramāse ca yaśca gandhānulepanam || śuktiṃ gandhabhṛtāṃ dattvā viprāya sitavāsasī || vāruṇaṃ padamāpnoti dṛḍhavratamidaṃ smṛtam
101.45
vaiśākhe
puṣpalavaṇaṃ varjayitvātha gopradaḥ || bhūtvā viṣṇupade kalpaṃ sthitvā rājā bhavediha || etatkāntivrataṃ nāma kāntikīrttiphalapradam
101.46
brahmāṇḍaṃ kāñcanaṃ kṛtvā tilarāśisamanvitam || tryahaṃ tilaprado bhūtvā vahniṃ santarpya saddvijam
101.47
sampūjya vipradāmpatyaṃ mālyavastravibhūṣaṇaiḥ
śaktitastripalādūrddhaṃ viśvātmā prīyatāmiti
101.48
puṇye'hni dadyāt sa paraṃ brahma yātyapunarbhavam || etadbrahmavrataṃ nāma nirvāṇapadadāyakam
101.49
yaścobhayamukhīṃ dadyāt prabhūtakanakānvitām || dinaṃ payovratāstiṣṭhetsa yāti paramaṃ padam || etaddhenuvrataṃ nāma punarāvṛttidurlabham
101.50
tryahaṃ payo
vrate sthitvā kāñcanaṃ kalpapādapam || palādūrddhaṃ yathāśaktyā taṇḍulaistūpasaṃyutam || dattvā brahmapadaṃ yāti kalpavratamidaṃ smṛtam
101.51
māsopa
vāsī yo dadyāddhenuṃ viprāya śobhanām || sa vaiṣṇavaṃ padaṃ yāti bhīmavratamidaṃ smṛtam
101.52
dadyādviṃśatpalādūrddhaṃ mahīṃ kṛtvā tu kāñcanīm || dinaṃ
payovratastiṣṭhedrudraloke mahīyate || dharāvratamidaṃ proktaṃ saptakalpaśatānugam
101.53
māghe māse'thavā caitre guḍadhenuprado bhavet || guḍavratastṛtī
yāyāṃ gaurīloke mahīyate || mahāvratamidaṃ nāma paramānandakārakam
101.54
pakṣopavāsī yo dadyādviprāya kapilādvayam || brahmalokamavāpnoti
devāsurasupūjitam || kalpānte rājarājaḥ syātprabhāvaratamidaṃ smṛtam
101.55
vatsarantvekabhaktāśī sabhakṣyajalakumbhadaḥ || śivaloke vasetkalpaṃ
prāptivratamidaṃ smṛtam
101.56
naktāśī cāṣṭamīṣu syādvatsarānte ca dhenudaḥ || paurandaraṃ puraṃ yāti sugativratamucyate
101.57
viprāyendha
nado yastu varṣādicaturo ṛtūn || ghṛtadhenuprado'nte ca sa paraṃ brahma gacchati || vaiśvānaravrataṃ nāma sarvvapāpavināśanam
101.58
ekādaśyāñca
naktāśī yaścakraṃ vinivedayet || samānte vaiṣṇavaṃ haimaṃ sa viṣṇoḥ padamāpnuyāt || etatkṛṣṇavrataṃ nāma kalpānte rājyabhāgbhavet
101.59
pāyasāśī samānte tu dadyādviprāya goyugam || lakṣmīlokamavāpnoti hyetaddevivrataṃ smṛtam
101.60
saptamyāṃ naktabhugdadyātsamānte gāṃ payasvinīm
sūryyalokamavāpnoti bhānuvratamidaṃ smṛtam
101.61
caturthyāṃ naktabhugdadyādabdānte hemavāraṇam || vrataṃ vaināyakaṃ nāma śivalokaphalapradam
101.62
mahāphalāni yastyaktvā caturmāsaṃ dvijātaye || haimāni kārttike dadyādgoyugena samanvitam || etat phalavrataṃ nāma viṣṇulokaphalapradam
101.63
yaścopavāsī saptamyāṃ samānte hemapaṅkajam || gāścavai śaktito dadyāddhemānnarathasaṃyutāḥ || etat sauravrataṃ nāma sūryyalokaphalapradam
101.64
dvādaśa
dvādaśīryyastu samāpyopoṣanena ca || govastrakāñcanairviprān pūjayecchaktito naraḥ || paramaṃ padaprāpnoti viṣṇuvratamidaṃ smṛtam
101.65
kārtti
kyāñca vṛṣotsargaṃ kṛtvā naktaṃ samācaret || śaivaṃ padamavāpnoti vārṣavratamidaṃ smṛtam
101.66
kṛcchrānte gopradaḥ kuryyādbhojanaṃ śaktitaḥ padam
viprāṇāṃ śāṅkaraṃ yāti prājāpatyamidaṃ vratam
101.67
caturdaśyāntu naktāśī samānte godhanapradaḥ || śaivaṃ padamavāpnoti traiyambakamidaṃ vratam
101.68
saptarātroṣito dadyāddhṛtakumbhaṃ dvijātaye || ghṛtavratamidaṃ prāhurbrahmalokaphalapradam
101.69
ākāśaśāyī varṣāsu dhenumante payasvinīm || śakra
loke vasennityamindravratamidaṃ smṛtam
101.70
anāgnipakvamaśnāti tṛtīyāyāntu yo naraḥ || gāṃ dattvā śivamabhyeti punarāvṛttidurlabham || iha cāna
ndakṛt puṃsāṃ śreyovratamidaṃ smṛtam
101.71
haimaṃ paladvayādūrddhaṃ rathamaśvayugānvitam || dadat kṛtopavāsaḥ syāddivi kalpaśataṃ vaset || kalpānte
rājarājaḥ syādaśvavratamidaṃ smṛtam
101.72
tadvaddhemarathaṃ dadyāt karibhyāṃ saṃyutaṃ naraḥ|| satyaloke vaset kalpaṃ sahastramatha bhūpatiḥ || bhaveduṣoṣito
bhūtvā karivratamidaṃ smṛtam
101.73
upavāsaṃ parityajya samānte goprado bhavet || yakṣādhipatyamāpnoti sukhavratamidaṃ smṛtam
101.74
niśi
kṛtvā jale vāsaṃ prabhāte goprado bhavet || vāruṇaṃ lokamāpnoti varuṇavratamucyate
101.75
cāndrāyaṇañca yaḥ kuryyāddhemacandraṃ nivedayet | candravratamidaṃ
proktaṃ candralokaphalapradam
101.76
jyeṣṭhe pañcatapāḥ sāyaṃ hemadhenuprado divam || yātyaṣṭamīcaturdaśyo rudravratamidaṃ smṛtam
101.77
sakṛdvitānakaṃ
kuryyāt tṛtīyāyāṃ śivālaye || samānte dhenudo yāti bhavānīvratamucyate
101.78
māghe niśyārdravāsāḥ syāt saptamyāṃ goprado bhavet || divi kalpaṃ
suṣitveha rājā syāt pavanaṃ vratam
101.79
trirātropoṣito dadyāt phālgunyāṃ bhavanaṃ śubham || ādityalokamāpnoti dhāmavratamidaṃ smṛtam
101.80
trisandhyaṃ pūjya dāmpatyamupavāsī vibhūṣaṇaiḥ || annaṃ gāśva samāpnoti mokṣamitravratādiha
101.81
dattvā sitadvitīyāyāmindorlavaṇabhājanam || samānte
goprado yāti viprāya śivamandiram || kalpānte rājarājaḥ syāt somavratamidaṃ smṛtam
101.82
pratipadyekabhaktāśī samānte kapilāpradaḥ || vaiśvānaraṃ
padaṃ yāti śivavratamidaṃ smṛtam
101.83
daśamyāmekabhaktāśī samānte daśadhenudaḥ || diśaśca kāñcanairdadyādbrahmāṇḍādhipatirbhavet || etaddiśvavrataṃ nāma
mahāpātakanāśanam
101.84
yaḥ paṭhecchṛṇuyādvāpi vrataṣaṣṭimamuttamām || manvantaraśataṃ so'pi gandharvādhipatirbhavet
101.85
ṣaṣṭivrataṃ nārada puṇyametat
tavoditaṃ viśvajanīnamanyat || śrotuṃ tavecchā tadudīrayāmi priyepu kiṃ vā'kathanīyamasti
101.85.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe ṣaṣṭivratamāhātmyaṃ nāmaikā dhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (11)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Vrata — Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Vratakāṇḍa — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Kṛtyamahārṇava — Vācaspatimiśra, Sanskrit
- Kriyākaumudī (Govindānanda) — Govindānanda 1500, Sanskrit
- Samayapradīpa (Śrīdatta Upādhyāya) — Śrīdatta Upādhyāya, Sanskrit
- Samayapradīpa — Viṭhṭhaladīkṣita, Sanskrit
- Varṣakriyākaumudī — Govindānanda Kavikaṅkaṇa 1510, Sanskrit
- Varṣakṛtyakaumudī — Govindānandācārya, Sanskrit