Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 155

Matsya 155

Language
Sanskrit

Contents

155.1

cha || || sūta uvāca || || prādurāsītpratīhāraḥ śubhranīlāṃśukāmbaraḥ || sa jānubhyāṃ
mahīṃ gatvā pihitāsyaḥ svapāṇinā

155.2

uvācānāvilaṃ vākyamalpākṣaraparisphuṭam || daityendramarkavṛndānāṃ bibhrataṃ bhāsvaraṃ vapuḥ

155.3

kālanemiḥ
surānbaddhāṃścādāya dvāri tiṣṭhati || sa vijñāpayati stheyaṃ kva bandibhiriti prabho

155.4

tanniśamyābravīddaityaḥ pratīhārasya bhāṣitam
yatheṣṭaṃ sthīyatāmebhirgṛhaṃ me bhuvanatrayam

155.5

kevalaṃ pāśabandhena vimukteravilambitam || evaṃ kṛte tato devā dūyamānena cetasā

155.6

jagmurjagadguruṃ draṣṭuṃ śaraṇaṃ kamalodbhavam || niveditāste śakrādyāḥ śirobhirdharaṇiṃ gatāḥ || tuṣṭuvuḥ spaṣṭavarṇārthairvacobhiḥ kamalāsanam

155.7

devā
ūcuḥ || || tvamoṅkāro'syaṅkurāya prasṛto viśvasyātmānantabhedasya pūrvvam || sambhūtasyānantaraṃ sattvamūrtte saṃhārecchoste namo rudramūrtte

155.8

vyaktiṃ nītvā tvaṃ vapuḥ svaṃ mahimnā tasmādaṇḍātvābhidhānādacintyaḥ || dyāvāpṛthvyośchedakhaṇḍāvarābhyāṃ hyaṇḍādasmāttvaṃ vibhāgaṃ karoṣi

155.9

vyaktaṃ
mero yajanāyustavābhūddevaṃ vidmastvatpraṇītaścakāsti || vyaktaṃ devājanmanaḥ śāśvatasya dyauste mūrddho locane candrasūryyau

155.10

vyālāḥ keśāḥ
śrotrarandhrā diśaste pādau bhūmirnābhirandhre samudrāḥ || māyākāraḥ kāraṇaṃ tvaṃ prasiddho vedaiḥ śānto jyotiṣā tvaṃ vimuktaḥ

155.11

vedārtheṣu tvāṃ vivṛ
ṇvanti buddhā hṛtpadmāntaḥsanniviṣṭaṃ purāṇam || tvāmātmānaṃ labdhayogā gṛṇanti sāṃkhyairyyāstāḥ sapta sūkṣmāḥ praṇītāḥ

155.12

tāsāṃ heturyyāṣṭamī
cāpi gītā tasyāṃ tasyāṃ gīyase vai tvamantam || dṛṣṭvā mūrttiṃ sthūlasūkṣmāṃ cakāra devairbhāvāḥ kāraṇaiḥ kaiściduktāḥ

155.13

sambhūtāste tvatta evādisarge
bhūyastāṃ tāṃ vāsanāṃ te'bhyupeyuḥ || tvatsaṅkalpenāntamāyātigūḍhaḥ kālo meyo dhvastasaṃkhyāvikalpaḥ

155.14

bhāvābhāvavyaktisaṃhārahetustvaṃ so'nantastasya
karttāsi cātman || ye'nye sūkṣmāḥ santi tebhyo'bhigītaḥ sthūlābhāvāñcāvṛtāśca teṣām

155.15

tebhyaḥ sthūlaistaiḥ purāṇaiḥ pratīto bhūtaṃ bhavyañcaivamudbhūtibhā
jām|| bhāve bhāve bhāvitaṃ tvā punakti yuktaṃ yuktaṃ vyaktibhāvādbhirasya || itthaṃ devo bhaktibhājāṃ śaraṇyastrātā goptā no bhavānantamūrttiḥ

155.16

viriñcimamarāḥ
stutvā brahmāṇamavikāriṇam || tasthurmanobhiriṣṭārthasamprāptiprārthanāstataḥ

155.17

evaṃ stuto viriñcistu prasādaṃ paramaṃ gataḥ || amarānvaradenāha vāmaha
stena nirddiśan

155.18

brahmovāca || || nārīyā'bharttṛkā'kasmāttanuste tyaktabhūṣaṇā || na rājate tathā śakra mlānavaktraśiroruhā

155.19

hutā
śana vimukto'pi na dhūmena virājase || bhasmaneva praticchanno dagdhadāvāśviroṣataḥ

155.20

yamāmayamaye naiva śarīre tvaṃ virājase || daṇḍasyālambaneneva
hyakṛcchrastu pade pade

155.21

rajanīcara nātho'pi kiṃ bhīta iva bhāṣase || rākṣasendra kṣatārāte tvamarātikṣato yathā

155.22

tanuste varuṇocchuṣkā
parītetyeva vahninā || vimuktarudhiraṃ pāśaṃ phaṇibhiḥ pravilokayan

155.23

vāyo bhavānvicetaskastvaṃ snigdhairiva nirjjitaḥ || kiṃ tvaṃ bibhoṣi dhanada saṃnya
syaiva kuberatām

155.24

rudrāstriśūlinaḥ santo vadadhvaṃ bahuśūlatām || bhavantaḥ kena tatkṣiptaṃ tejastu bhavatāmapi

155.25

akiñcitkaratāṃ yātaḥ karaste
na vibhāsate || alaṃ nīlotpalābhena cakreṇa madhusūdana

155.26

kiṃ tvayānudarālīnabhuvanapravilokanam || kriyate stimitākṣeṇa bhavatā viśvatomukhā

155.28

evamuktāḥ surāstena brahmaṇā brahmamūrttinā || vācāṃ pradhānabhūtatvānmārutaṃ tamacodayan||27||atha viṣṇumukhairdevaiḥ śvasanaḥ pratibodhitaḥ||caturmukhaṃ tadā prāha
carācaraguruṃ vibhum

155.29

na tu vetsi carācarabhūtagataṃ bhavabhāvamatīva mahānucchritaḥ prabhavaḥ || punarārthivaco'bhivistṛtaśravaṇopamakautukabhāvakṛtaḥ

155.31

tvamananta karoṣi jagadbhavatāṃ sacarācaragarbhavibhinnaguṇān || amarāsurametadaśeṣamapi tvayi tulyamaho janako'si yataḥ || piturasti tathāpi manovikṛtiḥ
saguṇo viguṇo balavānabalaḥ||30||bhavato varalābhanivṛttabhayaḥ kuliśāṅkusuto ditijo'tibalaḥ|| sacarācaranimmrmmathane kimiti kitavastu kṛto vihito
bhavatā

155.32

kila deva tvayā sthitaye jagatāṃ mahadadbhutacitravicitraguṇāḥ|| api tuṣṭikṛtaḥ śrutakāmaphalā vihitā dvijanāyaka devagaṇāḥ

155.33

api
nākamabhūt kila yajñabhujāṃ bhavato viniyogavaśātsatatam || apahṛtya vimānagaṇaṃ sa kṛto ditijena mahāmarudbhūmisamaḥ

155.34

kṛtavānasi sarvvaguṇā
tiśayaṃ yamaśeṣamahīdhararājatayā || samamiṅgitabhāvavidhiḥ sa girigaṃganena sadocchrayatāṃ hi gataḥ

155.35

adhivāsavihāravidhāvucito ditijena pavi
kṣataśṛṅgataṭaḥ|| pariluṇṭhitaratnagṛhānivaho bahudaityasamāśrayatāṃ gamitaḥ

155.37

surarāja sa tasya bhayena gataṃ vyadadhādaśarīra ito'pi vṛthā||upayogyatayā
vivṛtaṃ suciraṃ vimaladyutipūritadigvadanam||36||bhavataiva vinirmimatamādiyuge surahetisamūhamanutthamidam|| ditijasya śarīramavāpya gataṃ śatadhā matibheda
mivālpamanāḥ

155.39

āpādadhūlidhvastāṅgā dvārasthāḥsmaḥkadardhinaḥ||labdhapraveśāḥ kṛcchreṇa vayaṃ tasyāmaradviṣaḥ||38||sabhāyāmamarā deva nikṛṣṭe'pyupave
śitāḥ || vetrahastairjalapantastato'pahāsitāstu taiḥ

155.40

mahārthāḥ siddhasarvārthā bhavantaḥ svalpabhāṣiṇaḥ || cāṭuyuktamatho karmma hyamarā bahu
bhāṣata

155.41

sabhayaṃ daityasiṃhasya saśakrasya tu saṃsthitāḥ || vadateti ca daityasya preṣyairvihasitā bahu

155.42

ṛtavo mūrttimantastamupāsante
hyaharniśam || kṛtāparādhasantrāsaṃ na tyajanti kadācana

155.43

tantrītrayalayopetaṃ siddhagandharvvakinnaraiḥ || surarāgamupadhā nityaṃ gīyate tasya veśmasu

155.44

hantākṛtopakaraṇairmmitrāṇi gurulāghavauḥ || śaraṇāgatasantyāgī tyaktasatyapariśrayaḥ

155.45

iti niḥśeṣamathavā niḥśeṣaṃ vai na śakyate || tasyā
vinayamākhyātuṃ sraṣṭā tatra parāyaṇam

155.46

ityuktaḥ svātmabhūddevaḥ surairdaityaviceṣṭite || surānuvāca bhagavāṃstataḥ smitamukhāmbujaḥ

155.47

brahmo
vāca || || avadhyastārako daityaḥ sarvvairapi surāsuraiḥ || yasya vadhyaḥ sa nādyāpi jātastribhuvane pumān

155.48

mayā sa varadānena cchandayitvā nivā
ritaḥ || tapasaḥ sāmprataṃ rājā trailokyadahanātmakāt

155.49

sa ca vatre vadhaṃ daityaḥ śiśoḥ saptavāsarāt || sa saptadivaso bālaḥ śaṅkarādyo bhaviṣyati

155.50

tārakasya nihantā sa bhāskarābho bhaviṣyati || sāmpratañcāpyapatnīkaḥ śaṅkaro bhagavānprabhuḥ

155.51

yañcāhamuktavānyasyā hyuttānakaratā
sadā || uttāno varadaḥ pāṇireṣa devyāḥ sadaiva tu

155.52

himācalasya duhitā sā tu devī bhaviṣyati || tasyāḥ sakāśādyaḥ śarvvastvaraṇyāṃ pāvako
yathā

155.53

janayiṣyati taṃ prāpya tārako'bhibhaviṣyati || mayāpyupāyaḥ sa kṛto yathaivaṃ hi bhaviṣyati

155.54

śeṣaścāpyasya vibhavo vinaśyet
tadanantaram || stokakālaṃ pratīkṣadhvaṃ nirvviśaṅkena cetasā

155.55

ityuktāstridaśāstena sākṣātkamalajanmanā || jagmustaṃ praṇipatyeśaṃ yathāyogaṃ divau
kasaḥ

155.57

tato gateṣu deveṣu brahmā lokapitāmahaḥ || niśāṃ sasmāra bhagavāṃstanoḥ pūrvvasambhavām||56||tato bhagavatī rātrirupatasthe pitāmaham
tāṃ vivikte samālokya brahmovāca vibhāvarīm

155.58

brahmovāca || || vibhāvarī mahatkāryaṃ vibudhānāmupasthitam || tatkarttavyaṃ tvayā devi śṛṇu
kāryyasya niścayam

155.59

tārako nāma daityendraḥ suraketuranirjjitaḥ || tasyābhāvāya bhagavāñjanayiṣyati ceśvaraḥ

155.60

sutaṃ sa bhavitā tasya tāra
kasyāntakārakaḥ || śaṅkarasyābhavatpatnī satī dakṣasutā tu yā

155.61

sā mṛtā kupitā devī kasmiṃścitkāraṇāntare || bhavitā himaśailasya duhitā
lokabhāvinī

155.62

viraheṇa harastasyā matvā śūnyaṃ jagattrayam ||tapasyan himaśailasya kandare siddhasevite

155.63

pratīkṣamāṇastajjanma kaścit kālaṃ
nivatsyati || tayoḥ sutatapasorbhavitā yo mahābalaḥ

155.64

sa bhaviṣyati daityasya tārakasya vināśakaḥ || jātamātrā tu sā devī svalpasaṃjñā ca
bhāminī

155.65

virahotkaṇṭhitā gāḍhaṃ harasaṅgamalālasā || tayoḥ sutaptatapasoḥ saṃyogaḥ syācchubhānane

155.66

tatastābhyāntu janitaḥ svalpo
vākkalaho bhavet || tato'pi saṃśayo bhūyastārakaṃ prati dṛśyate

155.67

tayoḥ saṃyuktayostasmātsuratāsaktikāraṇe || vighnastvayā vidhātavyo yathā
tābhyāṃ tathā śṛṇu

155.68

garbhasthāne ca tanmātuḥ svena rūpeṇa rañjaya || tato vihāya śarvvastāṃ viśrānto narmapūrvakam

155.69

bhartsayiṣyati tāṃ
devīṃ tataḥ sā kupitā satī || prayāsyati tapaścarttuṃ tattasmāttapase punaḥ

155.70

janayiṣyati ye śarvvādamitadyutimaṇḍitam || sa bhaviṣyati hantā
vai surārīṇāmasaṃśayam

155.71

tvayāpi dānavā devi hantavyā lokadurjjayāḥ || yāvacca na satī dehasaṅkrāntaguṇasañcayā

155.72

tattatsaṅgamena tāvattvaṃ daityānha
ntuṃ na śakṣyase || evaṃ kṛte tapastadvā sṛṣṭisaṃhārakāriṇī

155.74

samāptaniyamā devī yadā comā bhaviṣyati || tadā svameva tadrūpaṃ śailajā pratipatsyate
73||tanustavāpi sahajā saikānaṃśā bhaviṣyati || rūpāṃśena tu saṃyuktā tvamumāyāṃ bhaviṣyasi

155.75

ekānaṃśeti lokastvāṃ varade pūjayiṣyati || bhedai
rbahuvidhākāraiḥ sarvvagā kāmasādhinī

155.76

oṅkāravaktrā gāyatrī tvamiti brahmavādibhiḥ || ākrāntirharjitākārā rājabhiśca mahābhujaiḥ

155.77

tvaṃ bhūriti viśāṃ mātā śūdraiḥ śaivīti pūjitā || kṣāntirmunīnāmakṣobhyā dayā niyamināmiti

155.78

tvaṃ mahopāyasandohā nītirnayavisarpiṇām || pari
cchittistvamarthānāṃ tvamīhā prāṇihṛcchayā

155.79

tvaṃ muktiḥ sarvvabhūtānāṃ tvaṃ gatiḥ sarvvadehinām || tvañca kīrttimastoragetāṃ kīrttistvaṃ mūrttiḥ sarvvadehi
nām

155.81

ratistvaṃ raktacittānāṃ prītistvaṃ hṛṣṭadarśinām || tvaṃ kāntiḥ kṛtabhūṣāṇāṃ tvaṃ śāntirduḥkhakarmmaṇām ||80||tvaṃ bhrāntiḥ sarvvabodhānāṃ tvaṃ
gatiḥ kratuyājinām|| jaladhīnāṃ mahāvelā tvañca līlā vilāsinām

155.82

sambhūtistvaṃ padārthānāṃ sthititvaṃ lokapālinī || tvaṃ kālarātrirniḥśeṣa
bhuvanāvalināśinī

155.83

priyakaṇṭhagrahānandadāyinī tvaṃ vibhāvarī || ityanekavidhairdevi rūpairloke tvamarccitā

155.84

ye tvāṃ stoṣyanti varade pūja
yiṣyanti vāpi ye || te sarvvakāmānāpsyanti niyatā nātra saṃśayaḥ

155.85

ityuktā tu niśā devī tathetyuktvā kṛtāñjaliḥ || jagāma tvaritā tūrṇaṃ
gṛhaṃ himagireḥ param

155.86

tatrāsīnāṃ mahāharmye ratnabhittisamāśrayām || dadarśa menāmāpāṇḍucchavivaktrasaroruhām

155.87

kiñcicchyāmāmukho
ddvayastanabhārāvanāmitām || mahauṣadhigaṇābaddhamantrarājaniṣevitām

155.88

udvahankanakonnaddhajīvirakṣāmahoragām || maṇidīpagaṇajyotirmahāloka
prakāśite

155.89

prakīrṇabahusiddhārthe manojaparivārake || śucinyaṃśukasaṃchannabhṛśayyāstaraṇojjvale

155.90

dhūpāmodamanoramye sarjjagandho
payogike || tataḥ krameṇa divase gate dūraṃ vibhāvarī

155.91

vyajṛmbhata sukhodarke tato menāmahāgṛhe || prasuptaprāyapuruṣe nidrābhūtopacārike

155.92

sphuṭāloke śaśabhṛti bhrāntirātrivihaṅgame

155.93

gāḍhakaṇṭhagrahālagnasubhageṣṭajane tataḥ || kiñcidākulatāṃ
prāpte menānetrāmbujadvaye

155.94

āviveśa mukhe rātriḥ sucirasphuṭasaṅgamā || janmadāyā jaganmātuḥ krameṇa jaṭharāntare

155.95

āviveśāntaraṃ
janma manyamānā kṣapā tu vai || aśayacchaviṃ devyā guhāraṇye vibhāvarī

155.96

tato jagatpatiprāṇeheturhimagiripriyā || brāhme muhūrtte subhage
vyasūta guhāraṇim

155.97

tasyāntu jāyamānāyāṃ jantavaḥ sthāṇujaṅgamāḥ || abhavansukhinaḥ sarvve sarvvalokanivāsinaḥ

155.98

nārakāṇāmapi tadā sukhaṃ svargasamaṃ mahat || abhavatkrūrasattvānāṃ cetaḥ śāntañca dehinām

155.99

jyotiṣāmapi tejastvamabhavatsuratonnatā || vanā
śritāścauṣadhayaḥ svāduvanti phalāni ca

155.100

gandhavanti ca mālyāni vimalañca nabho'bhavat || mārutaśca sukhasparśo diśāśca sumanoharāḥ

155.101

tena codbhūtaphalitaparipākaguṇojjvalāḥ || abhavatpṛthivī devī śālimālākulāpi ca

155.102

tapāṃsi dīrghacīrṇāni munīnāṃ bhāvitātmanām
tasmingatāni sāphalyaṃ kāle nirmalacetasām

155.103

vismṛtāni ca śastrāṇi prādurbhāvaṃ prapedire || prabhāvāstīrthamukhyānāṃ tadā puṇyatamo'bhavat

155.104

antarikṣe surāśvāsanyimāneṣu sahasraśaḥ || samahendraharibrahmavāyuvahnipurogamāḥ

155.105

puṣpavṛṣṭiṃ pramumucustasmiṃstu himabhūdhare
jagurgandharvvamukhyāśca nanṛtuścāpsarogaṇāḥ

155.106

merupabhṛtayaścāpi mūrtimanto mahābalāḥ || tasminmahotsave prāpte divyaprabhṛtapāṇayaḥ

155.107

saritaḥ sāgarāścaiva samājagmuśca sarvvaśaḥ || himaśailo'bhavalloke tathā sarvvaiścarācaraiḥ

155.108

sevyaścāpyabhigamyaśca sa śreyāṃścācalottamaḥ
anubhūyotsavaṃ devā jagmuḥ svānālayānmudā

155.109

devagandharccanāgendraśailaśīlāvanīguṇaiḥ || himaśailasutā devī svayaṃ pūrvvikayā tataḥ

155.110

krameṇa vṛddhi mānītā lakṣmīvānalasairbudhaiḥ || krameṇa rūpasaubhāgyaprabodhairbhuvanatrayam

155.111

ajayadrūpayañcāpi niḥsādhārairnagātmajā || etasminna
ntare śakro nāradaṃ devasammatam

155.112

devarṣimatha sasmāra kāryyasādhanasattvaram || smṛtiṃ śakrasya vijñāya jātāntu bhagavāṃstadā

155.113

ājagāma mudā yukto mahendrasya niveśanam || taṃ sahasrā sahasrākṣaḥ samutthāya mahāsanāt

155.114

yathārheṇa tu pādyena pūjayāmāsa vāsavaḥ || śakra
praṇītāṃ tāṃ pūjāṃ pratigṛhya yathāvidhi

155.115

nāradaḥ kuśalaṃ devamapṛcchatpākaśāsanam || pṛṣṭe ca kuśale śakraḥ provāca vacanaṃ prabhuḥ

155.116

indra uvāca || || kuśalasyāṅkure tāvatsambhūte bhuvanatraye || tatphalodbhavasampattau tvaṃ bhavātāndrito mune

155.117

vettisma caitatsamastaṃ tvaṃ tathāpi paricodakaḥ
nirvṛtiṃ paramāṃ yāti nivedyārthaṃ suhṛjjane

155.118

tadyathā śailajā devī yogaṃ yāyātpinākinā || śīghraṃ tadudyamaḥ sarvvairasmatpakṣairvidhīyatām

155.119

avagamyārthamakhilaṃ tata āmantrya nāradaḥ || śakraṃ jagāma bhagavānhimaśailaniveśanam

155.120

tatra dvāre sa viprendraścitravetralatākule || vandito hima
śailena nirgatena puro muniḥ

155.121

saha praviśya bhavanaṃ bhuvo bhūṣaṇatāṃ gatam || nivedite svayaṃ haime himaśailena vistṛte

155.122

mahāsane muni
varo niṣasādātuladyutiḥ || yathārhañcārghyapādyañca śailastasmai nyavedayat

155.123

munistu pratijagrāha tamarghyaṃ vidhivat tadā || gṛhītārghaṃ munivaramapṛ
cchacchlakṣṇayā girā

155.124

kuśalaṃ tapasaḥ śailaḥ śanaiḥ phullānanāmbujaḥ || munirapyadrirājānamapṛcchatkuśalaṃ tadā

155.125

nārada uvāca
aho'vatāritāḥ sarvve sanniveśe mahāgire || pṛthutvaṃ manasā tulyaṃ kandarāṇāṃ tathācala

155.126

gurutvaṃ te guṇaughānāṃ sthāvarādatiricyate
prasannatā ca toyasya manaso'pyadhikā ca te

155.127

na lakṣyāmaḥ śailendra śiṣyate kandarodarāt || na ca lakṣmīstathā svarge kutrādhikatayā sthitā

155.128

nānātapobhirmunibhirjvalanārkasamaprabhaiḥ || pāvanaiḥ pāvito nityaṃ tvatkandarasamāśritaiḥ

155.129

avamatya vimānāni svargavāsavirāgiṇaḥ
piturgṛha ivāsannā devagandharvvakinnarāḥ

155.130

aho dhanyo'si śailendra yasya te kandaraṃ haraḥ || adhyāste lokanātho'pi samādhānaparāyaṇaḥ

155.131

ityuktavati devarṣau nārade sādaraṃ girā || himaśailasya mahiṣī menā munididṛkṣayā

155.132

anuyātā duhitrā tu svalpāliparicārikā || lajjāpraṇayanamrāṅgī
praviveśa niveśanam

155.133

tatra sthito munivaraḥ śailena sahito vaśī || dṛṣṭvā tu tejaso rāśiṃ muniṃ śailapriyā tadā

155.135

vavande gūḍhavadanā pāṇipadmakṛtā
ñjaliḥ|| tāṃ vilokya mahābhāgo maharṣiramitadyutiḥ||134||āśīrbhiramṛtodgārarūpābhistāṃ nyavarddhayan||tato vismitacittā tu himavadriputrikā

155.136

udaikṣannāradaṃ devī munimadbhutarūpiṇam || ehi vatseti cāpyuktā ṛṣiṇā snigdhayā girā

155.137

kaṇṭhe gṛhītvā pitaramutsaṅge samupaviśat || uvāca
mātā tāṃ devīmabhivandaya putrike

155.138

bhagavantaṃ tato dhanyaṃ patimāpsyasi sammatam || ityuktā tu tato mātrā vastrāntapihitānanā

155.139

kiñcitkampitamūrddhā tu vākyaṃ novāca kiñcana || tataḥ punaruvācedaṃ vākyaṃ mātā sutāṃ tadā

155.140

vatse vandaya devarṣiṃ tato dāsyāmi te śubham
ratnakrīḍanakaṃ ramyaṃ sthāpitaṃ yacciraṃ mayā

155.141

ityuktā tu tato vegāduddhṛtya caraṇau tadā || vavande mūrdhni sandhāya karapaṅkajakuḍmalam

155.142

kṛte tu vandane tasyā mātā sakhīmukhena tu || codayāmāsa śanakaistasyāḥ saubhāgyaśaṃsinām

155.143

śarīralakṣaṇānāṃ tu vijñānāya tu kautukāt
strīsvabhāvādyaduhituścintāṃ hṛdi samudvahan

155.144

jñātvā tadiṅgitaṃ śailo mahiṣyā hṛdayena tu || anudvīrṇo'kṣatirmene ramyametadupasthitam

155.145

coditaḥ śailamahiṣīsakhyā munivarastadā || smittānano mahābhāgo vākyaṃ provāca nāradaḥ

155.146

na jāto'syāḥ patirbhadre lakṣaṇaiśca vivarjjitā
uttānahastā satataṃ caraṇairyabhicāribhiḥ || svacchāyayā bhaviṣyeyaṃ kimanyadbahu bhāṣyate

155.147

śrutvaitat sambhramāviṣṭo dhvastadhairyo mahābalaḥ
nāradaṃ pratyuvācātha sāśrukaṇṭho mahāgiriḥ

155.148

himavānuvāca || || saṃsārasyātidoṣasya durvijñeyā gatiryataḥ || sṛṣṭyāñcāvaśyabhāvinyāṃ
kenāpyatiśayātmanā

155.149

karttā praṇītā maryādā sthitā saṃsāriṇāmiyam || yo jāyate hi yadbījo janituḥ sahyārthakaḥ

155.150

janitā cāpi jātasya na kaściditi yatsphuṭam || svakarmaṇaiva jāyante vividhā bhūtajātayaḥ

155.151

aṇḍajo hyaṇḍajājjātaḥ punarjāyeta mānavaḥ
mānuṣācca sarīsṛpyāṃ manuṣyatvena jāyate

155.152

tatrāpi jātau śreṣṭhāyāṃ dharmasyotkarṣaṇena tu || aputrajanminaḥ śeṣāḥ prāṇinaḥ samavasthitāḥ

155.153

manujāstatra jāyante yato na gṛhadharmiṇaḥ || krameṇāśramasamprāptirbrahmacāritrādanu

155.154

tasya kartturniyogena saṃsāro yena varddhitaḥ || saṃtā
rasya kuto vṛddhiḥ sarve syuryadatigrahāḥ

155.155

ataḥ kartrā tu śāstreṣu sutalābhaḥ praśaṃsitaḥ || prāṇināṃ mohanārthāya narakatrāṇasaṃśrayāt

155.156

striyā virahitā sṛṣṭijantūnāṃ nopapadyate || strījātistu prakṛtyaiva kṛpaṇā dainyabhāṣiṇī || śāstrālocanasāmarthyamujjhitaṃ tāsu vedhasā

155.157

śāstrepūktamasandigdhaṃ bahuvāraṃ mahāphalam || daśaputrasamā kanyā yā na syācchīlavarjitā

155.158

vākyametatphalabhraṣṭaṃ puṃsi glānikaraṃ param
kanyā hi kṛpaṇā śocyā piturduḥkhavivarddhinī

155.159

yāpi syātpūrṇasarvāṅkhyā patiputradhanādibhiḥ || kiṃ punardurbhagā hīnā patiputradhanādibhiḥ

155.160

tvañcoktavānsutāyā me śarīre doṣasaṃgraham || aho muhyāmi śuṣyāmi mlāmi sīdāmi nārada

155.161

ayuktamatha vaktavyamaprāpyamapi sāmpratam
anugraheṇa me chindhi duḥkhaṃ kanyāśrayaṃ mune

155.162

paricchinne'pyasandigdhe manaḥ paribhavāśrayam || tṛṣṇā muṣṇāti niṣṇātā phalalobhāśrayāśubhā

155.163

strīṇāṃ hi paramaṃ janma kulānāmubhayātmanām || ihāmutra sukhāyoktaṃ satpatiprāptisaṃjñitam

155.164

durlabhaḥ satpatiḥ strīṇāṃ viguṇo'pi
patiḥ kila || na prāpyate binā puṇyaiḥ patirnāryyā kadācana

155.165

yato niḥsādhano dharmaḥ parimāṇojjhitā ratiḥ || dhanaṃ jīvitaparyyantaṃ patau
nāryyāḥ pratiṣṭhitam

155.166

nirddhano durbhago mūrkhaḥ sarvvalakṣaṇavarjitaḥ || daivataṃ paramaṃ nāryyāḥ patiruktaḥ sadaiva hi

155.167

tvayā coktaṃ hi
devarṣe na jāto'syāḥ patiḥ kila || etaddaurbhāgyamatulamasaṃkhyaṃ guru duḥsaham

155.168

carācare bhūtasarge yadyadyāpi ca no mune || na sa jāta iti brūṣe
tena me vyākulaṃ manaḥ

155.169

manuṣyadevajātīnāṃ śubhāśubhanivedakam || lakṣaṇaṃ hastapādādau vihitairlakṣaṇaiḥ kila

155.170

seyamuttānahasteti
tvayoktā munipuṅgava || uttānahastatā proktā yāvatāmeva nityadā

155.171

śubhodayānāṃ dhanyānāṃ na kadācitprayacchatām || svacchāyayāsyāścaraṇau
tvayoktau vyabhicāriṇau

155.172

tatrāpi śreyasāṃ hyāśā mune tu pratibhāti naḥ || śarīralakṣaṇāśvānye pṛthakphalanivedinaḥ

155.173

saubhā
gyadhanaputrāyuḥpatilābhātuśaṃsanam || taiśca sarvairvihīneyaṃ tvamāttha munipuṅgava

155.174

tvaṃ me sarvvaṃ vijānāsi satyavāgasi cāpyataḥ || muhyāmi
muniśārdūla hṛdayaṃ dīryyatīva me

155.175

ityuktvā virataḥ śailo mahāduḥkhavicāraṇāt || śrutvaitadakhilaṃ tasmācchailarājamukhāmbujāt || smitapūrvva
muvācedaṃ nārado devacoditaḥ

155.176

nārada uvāca || || harṣasthāne'pi mahati tvayā duḥkhaṃ nirūpyate || aparicchinnavākyārthe
mohaṃ yāsi mahāgire

155.177

imāṃ śṛṇu giraṃ matto rahasyapariniṣṭhitām || samāhito mahāśaila mayoktasya vicāraṇe

155.178

na
jāto'syāḥ patirdevyā yanmayoktaṃ himācala || na sa jāto mahādevo bhūtabhavyabhavodbhavaḥ || śaraṇyaḥ śāśvataḥ śāstā śaṅkaraḥ parameśvaraḥ

155.179

brahmaviṣṇuvandramunayo janmamṛtyujarādditāḥ || tasyaite parameśasya sarvve krīḍanakā gire

155.180

āste brahmā tadicchāttaḥ sambhūto bhuvanaprabhuḥ || viṣṇu
ryuge yuge jāto nānājātirmahātnuḥ

155.181

manyase māmayā jātaṃ viṣṇuścāpi yuge yuge || ātmano na vināśo'sti sthāvarānte'pi bhūdhara

155.182

saṃsāre jāyamānasya mriyamāṇasya dehinaḥ || naśyate deha evātra nātmano nāśa ucyate

155.183

brahmādisthāvarānto'yaṃ saṃsāro yaḥ
prakīrttitaḥ || sa janmamṛtyuduḥkhāttau hyavaśaḥ parivarttate

155.184

mahādevo'calaḥ sthāṇurna jāto janako'jaraḥ || bhaviṣyati patiḥ so'syā jagannātho
nirāmayaḥ

155.185

yaduktañca mayā devī lakṣaṇairvvarjjitā tava || śṛṇu tasyāpi vākyasya samyaktvena vicāraṇam

155.186

lakṣaṇaṃ daivikaṃ hyaṅgaḥ
śarīrāvayavāśrayaḥ || sarvāyurddhanasaubhāgyaparimāṇaprakāśakaḥ

155.187

anantasyāprameyasya saubhāgyasyāsya bhūdhara || naivāṅge lakṣaṇākāraḥ śarīre
saṃvidhīyate

155.188

ato'syā lakṣaṇaṃ gātre śaila nāsti mahāmate || yathāhamuktavānasyā hyuttānakaratāṃ sadā

155.189

uttāno varadaḥ pāṇireṣa
devyāḥ sadaiva tu || surāsuramunivrātavaradeyaṃ bhaviṣyati

155.190

yathā proktaṃ tadā pādau svacchchāyāvyabhicāriṇau || asyāḥ śṛṇu mamātrāpi vā
gyuktiṃ śailasattama

155.191

caraṇau padmasadṛśāvasyāḥ svacchanakhojjvalau || surāsurāṇāṃ namatāṃ kirīṭamaṇikāntibhiḥ

155.192

vicitravarṇairbhāsantau
svacchāyāprativimbitau || bhāryyā jagadgurorhyeṣā vṛṣāṅkasya mahīdhara

155.194

jananī lokadharmmasya sambhūtā bhūtabhāvanī || śiveyaṃ pāvanāyaiva tvatkṣetre pāva
kadyutiḥ||193||tadyathā śīghramavaiṣā yogaṃ yāyātpinākinā || tathā vidheyaṃ vidhivattvayā śailendrasattama || atyantaṃ hi mahatkāryyaṃ devānāṃ himabhūdharā

155.195

sūta uvāca|| || evaṃ śrutvā tu śailendro nāradātsarvvameva hi||ātmānaṃ sa punarjātaṃ mene menāpatistadā

155.196

namaskṛtya vṛṣāṅkāya tadā devāya dhīmate
uvāca so'pi saṃhṛṣṭo nāradantu himācalaḥ

155.197

himavānuvāca|| || dustarānnarakāddhorāduddhṛto'smi tvayā mune || pātālādahamuddhṛtya saptalokādhipaḥ
kṛtaḥ

155.198

himācalo'smi vikhyātastvayā munivarādhunā || himācale calaguṇāṃ prāpito'smi samunnatim

155.199

ānandadivasāhāri hṛdayaṃ me'
dhunā mune || nādhyavasyati kṛtyānāṃ pravibhāgavicāraṇam

155.200

yadi vācāmadhīśaḥ syāṃ tvadguṇānāṃ vicāraṇe

155.201

bhavadvidhānāṃ niya
tamamoghaṃ darśanaṃ mune || tavāsmānprati cāpalyaṃ vyaktaṃ mama mahāmune

155.202

bhavadbhireva kṛtyo'haṃ nivāsāyātamaharṣiṇam || munīnāṃ devatānāñca svayaṃ
karttāpi kalmaṣam

155.203

tathāpi vastunyekasminnājñā me sampradīyatām || ityuktavati śailendre sa tadā harṣanirbhare

155.204

tathā ca nārado
vākyaṃ kṛtaṃ sarvvamiti prabho || surakāyrye ya evārthastavāpi sumahattaraḥ

155.205

ityuktvā nāradaḥ śīghraṃ jagāma tridivaṃ prati || sa gatvā śakrabhavana
mamaraṃ sandadarśa ha

155.206

tato'bhirūpe sa munirupaviṣṭo mahāsane || pṛṣṭaḥ śakeṇa provāca himajāsaṃśrayāṃ kathām

155.207

nārada uvāca || || samṛhya
yattu karttavyaṃ tanmayā kṛtameva hi || kintu pañcaśarasyaiva samayo'yamupasthitaḥ

155.208

ityukto devarājastu muninā kāryyadarśinā || cūtāṅkurāstraṃ saṃsmāra
bhagavānpākaśāsanaḥ

155.209

saṃsmṛtastu tadā kṣipraṃ sahasrākṣeṇa dhīmatā || upatasthe ratiyutaḥ savilāso jhaṣadhvajaḥ || prādurbhūtantu taṃ dṛṣṭvā śakraḥ provāca
sādaram

First 200 of 569 passages. Read on

Linked texts (12)