Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 186

Matsya 186

Language
Sanskrit

Contents

186.2

sūta uvāca || || avimukte mahāpuṇye āstikāḥ śubhadarśanāḥ || vismayaṃ paramaṃ jagmurharṣagadgadani
svanāḥ||1||ūcuste hṛṣṭamanasaḥ skandaṃ brahmavidāṃ varam || brahmaṇo deva pautrastvaṃ brahmaṇyo brahmaṇaḥ priyaḥ

186.3

brāhmaṇo brahmavidbrahmā brahmendro brahmalokakṛt
brahmakṛdbrahmacārī tvaṃ brahmādirbrahmavatsalaḥ

186.4

brahmatulyodbhavakaro brahmatulya namo'stu te || ṛṣayo bhāvitātmānaḥ śrutvedaṃ pāvanaṃ mahat

186.5

tattvantu
paramaṃ jñātaṃ yajjñātvāmṛtamaśnute || svasti te'stu gamiṣyāmo bhūrlokaṃ śaṅkarālayam

186.6

yatrāsau sarvvabhūtātmā sthāṇubhūtaḥ sthitaḥ prabhuḥ || sarvvalokahitā
rthāya tapasyugre vyavasthitaḥ

186.7

saṃyojya yogenātmānaṃ raudrīṃ tanumupāśritaḥ|| guhya kairātmabhūtastu ātmatulyaguṇairvṛtaḥ

186.8

tato brahmādibhirdevaiḥ siddhaiśca
paramarṣibhiḥ || vijñātaḥ parayā bhaktyā tvatprasādādgaṇeśvara

186.9

vastumicchāma niyatamavimukte suniścittāḥ || evaṃguṇe tathā martyā hyavimukte vasanti ye

186.10

dharmmaśīlā jitakrodhā nirmamā niyatendriyāḥ || dhyānayogaparāḥ siddhiṃ gacchanti paramāvyayām

186.11

yogino yogasiddhāśca yogamokṣapradaṃ vibhum
upāsate bhaktiyuktāḥ śāntā yogagatiṃ gatāḥ

186.12

sthānaṃ guhyaṃ imajñānānāṃ sarvveṣā Floretmetaducyate || na hi yogāhate mokṣaḥ prāpyate bhuvi mānavaiḥ

186.13

avimukte tu vasatāṃ yogo mokṣaśca siddhyati || anena janmanevaiha prāpyate gatiruttamā

186.14

avimukte nivasatā vyāsenāmitatejasā || naiva labdhā
kvacidbhikṣā bhramamāṇeṇa yatnataḥ

186.15

kṣudhāviṣṭastataḥ kruddho'cintayacchāpamuttamam || dinaṃ dinaṃ prati vyāsaḥ ṣaṇmāsaṃ yovatiṣṭhati

186.16

kathaṃ
mamedaṃ nagaraṃ bhikṣādoṣāddhatantitvadam || vipro vā kṣatriyo vāpi brāhmaṇī vidhavāpi vā

186.17

saṃskṛtāsaṃskṛtā vāpi paripakvāḥ kathaṃ nu me || na prayacchanti
vai lokā brāhmaṇāścaryakārakam

186.18

eṣāṃ śāpaṃ pradāsyāmi tīrthasya nagarasya tu || tīrthañcātīrthatāṃ yātu nagaraṃ jñāpayāmyaham

186.19

mā bhūtripauruṣī vidyā mā bhūtripauruṣaṃ dhanam || mā bhūtripauruṣaṃ sakhyaṃ vyāso vārāṇasīṃ śapan

186.20

avimukte nivasataṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām
vighnaṃ sṛjāmi sarvveṣāṃ yena siddhirna vidyate

186.21

vyāsacittaṃ tadā jñātvā devadeva umāpatiḥ || bhītabhītastadā gaurīṃ tāṃ priyāṃ paryabhāṣata

186.22

śṛṇu devi vaco mahyaṃ yādṛśaṃ pratyupasthitam || kṛṣṇadvaipāyanaḥ kopācchāpaṃ dātuṃ samudyataḥ

186.23

devyuvāca || || kimarthaṃ śapate
kruddho vyāsaḥ kena prakopitaḥ || kiṃ kṛtaṃ bhagavaṃstasya yena śāpaṃ prayacchati

186.24

devadeva uvāca || || anena sutapastaptaṃ bahūna varṣagaṇā
npriye || mauninā dhyānayuktena dvādaśābdānvarānane

186.25

tataḥ kṣudhā susañjātā bhikṣāmaṭitumāgataḥ || naivāsya kenacidbhikṣā grāsārddhamapi
bhāmini

186.26

evaṃ bhagavataḥ kāla āsītṣāṇmāsiko muneḥ || tataḥ krodhaparītātmā śāpaṃ dāsyati so'dhunā

186.27

yāvanneṣa
śapettāvadupāyastatra cintyatām || kṛṣṇadvaipāyanaṃ vyāsaṃ viddhi nārāyaṇaṃ priye

186.28

ko'sya śāpānna vibheti hyapi sākṣātpitāmahaḥ
adaivaṃ daivataṃ kuryyāddaivañcāpyapadaivatam

186.29

āvāṃntu mānuṣau bhūtvā gṛhasthāvihavāsinau || tasya tṛptikarīṃ bhikṣāṃ prayacchāvo varānane

186.30

evamuktā tato devī devena śambhunā tadā || vyāsasya darśanaṃ dattvā kṛtvā veṣantu mānuṣam

186.31

ehyehi bhagavansadyo bhikṣāṃ grāhaya sattama || ahama
dgrehe kadācittvaṃ nāgato'si mahāmune

186.32

etacchrutvā prītamanāḥ bhikṣāṃ grahītumāgataḥ || bhikṣāṃ dattvā tu vyāsāya ṣaḍrasāmṛtopamām

186.33

anāsvāditapūrvvā sā bhakṣitā muninā tadā || bhikṣāṃ vyāsastato bhuktvā cintayanhṛṣṭamānasaḥ

186.34

vavande varadaṃ devaṃ devīñca girijāṃ tadā
vyāsaḥ kamalapatrākṣa idaṃ vacanamabravīt

186.35

devo devī nadī gaṅgā miṣṭamannaṃ śubhā gatiḥ || vārāṇasyāṃ viśālākṣi vāsaḥ kasya na rocate

186.36

evamuktvā tato vyāso nagarīmavalokayan || cintayānastato bhikṣāṃ hṛdayānandakāriṇīm

186.37

apaśyatpurato devaṃ devīñca girijāṃ tadā || gṛhāṅga
ṇasthitaṃ vyāsaṃ devadevo'bravīdidam

186.38

iha kṣetre na vastavyaṃ krodhanastvaṃ mahāmune || evaṃ vismayamāpanno devaṃ vyāso'bravīdvacaḥ

186.39

vyāsa
uvāca || || caturdaśyāmathāṣṭamyāṃ praveśaṃ dātumarhasi || evamastvityanujñāya tatraivāntaradhīyata

186.40

na tadgṛhaṃ na sā devī na devo jñāyate kvacit
evaṃ trailokyavikhyātaḥ purā vyāso mahātapāḥ

186.41

jñātvā kṣetraguṇānsarvvānsthitastasyaiva pārśvataḥ||evaṃ vyāsaṃ sthitaṃ jñātvā kṣetraṃ śaṃsanti paṇḍitāḥ

186.42

avimuktaguṇānāntu kaḥ samartho vadiṣyati || devabrāhmaṇavidviṣṭā devabhaktiviḍambakāḥ

186.43

brahmaghnāśca kṛtaghnāśca tathā naiṣkṛtikāśca
ye || lokadviṣo gurudviṣastīrthāyatanadūṣakāḥ

186.44

sadā pāparatāścaiva ye cānye kutsitā bhuvi || teṣāṃ nāstīti vāso vai sthito'sau daṇḍanāyakaḥ

186.45

rakṣaṇārthaṃ niyuktaṃ vai daṇḍanāyakamuttamam || pūjayitvā yathāśaktyā gandhapuṣpādidhūpakaiḥ

186.46

namaskāraṃ tataḥ kṛtvā nāyakasya tu mantravit
sarvvavarṇānvṛte kṣetre nānāvidhasarīsṛpe

186.47

īśvarānugṛhītā hi gatiṃ gāṇeśvarīṃ gatāḥ || nānārūpadharā divyā nānāveṣadharāstathā

186.48

surā vai ye tu sarvve ca tanniṣṭhāstatparāyaṇāḥ || yadicchanti paraṃ sthānamakṣayaṃ tadavāpnuyuḥ

186.49

paraṃ puraṃ daivapurādviśiṣyate taduttaraṃ bahnapurātpuraḥ
sthitam || tapovalādīśvarayoganirmmitaṃ na tatsamaṃ brahmadivaukasālayam || manoramaṃ kāmagamaṃ hyanāmayamatītya tejāṃsi tapāṃsi yogavat

186.50

adhiṣṭhitastu tatsthāne devadevo virājate || tapāṃsi yāni tapyante vratāni niyamāśca ye

186.51

sarvvatīrthābhiṣekantu sarvvadānaphalāni ca || sarvva
yajñeṣu yatpuṇyamavimukte tadāpnuyāt

186.52

atītaṃ varttamānañca ajñānājjñānato'pi vā || sarvvaṃ tasya ca yatpāpaṃ kṣetraṃ dṛṣṭvā vinaśyati

186.53

śāntairdāntaistapastaptaṃ yatkiñciddharmmasaṃjñitam || sarvvañca tadavāpnoti avimukte jitendriyaḥ

186.54

avimuktaṃ samāsādya liṅgamarcayate naraḥ || kalpa
koṭiśataiścāpi nāsti tasya punarbhavaḥ

186.55

amarā hyakṣayāścaiva krīḍanti bhavasannidhau || kṣetratīrthopaniṣadvimavimuktaṃ na saṃśayaḥ

186.56

avimukte
mahādevamarcayanti stuvanti vai || sarvvapāpavinirmuktāste tiṣṭhantyajarāmarāḥ

186.57

sarvvakāmāśca ye yajñāḥ punarāvṛttikāḥ smṛtāḥ || avi
mukte mṛtā ye ca sarvve te hyanivarttakāḥ

186.58

grahanakṣatratārāṇāṃ kālena patanādbhayam || avimukte mṛtānāntu patanaṃ naiva vidyate

186.59

kalpakoṭisahasraistu kalpakoṭiśatairapi || na teṣāṃ punarāvṛttirmṛtā ye kṣetra uttame

186.60

saṃsārasāgare ghore bhramantaḥ kālaparyyayāt || avimuktaṃ
samāsādya gacchanti maṇikarṇikām

186.61

jñātvā kaliyugaṃ ghoraṃ hāhābhūtamacetanam || avimuktaṃ na muñcanti kṛtārthāste narā bhuvi

186.62

avimuktaṃ praviṣṭastu yadi gaccheditataḥ punaḥ || tadā hasanti bhūtāni anyonyaṃ karatāḍanam

186.63

kāmakrodhena lobhena grastā ye bhuvi
mānavāḥ || niṣkramante narā devi daṇḍanāyakamohitāḥ

186.64

japadhyānavihīnānāṃ jñānavarjitacetasām || tato duḥkhahatānāñca gatirvārāṇasī nṛṇām

186.65

tīrthānāṃ pañcakaṃ sāraṃ viśveśānandakānane || daśāśvamedhaṃ lolārkaḥ keśavo vindumādhavaḥ

186.66

pañcamī tu mahāśreṣṭhā procyate maṇikarṇikā
ebhistu tīrthavaryyaiśca varṇyate hyavimuktakam

186.67

eka eva prabhāvo'sti kṣetrasya parameśvari || ekena janmanā devi mokṣaṃ paśyantyanuttamam

186.68

etadvai
kathitaṃ sarvvaṃ devyai devena bhāṣitam || avimuktasya kṣetrasya tatsarvvaṃ kathitaṃ dvijāḥ

186.68.p1

iti śrīmātsye mahāpurāṇe'vimuktamāhātmyaṃ nāma pañcāśī tyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)