Matsya 19
Matsya 19
- Language
- Sanskrit
Contents
- 19.38 — 1 part
19.1
cha || || ṛṣaya ūcuḥ || || kathaṃ kauśikadāyādāḥ prāptāste yogamuttamam || pañcabhirjanmasambandhaiḥ kathaṃ karmma
kṣayo bhavet
19.2
sūta uvāca || || kauśiko nāma dharmmātmā kurukṣetre mahārṣiḥ || nāmataḥ karmmatastasya sutānsapta nibodhata
19.3
svasṛpaḥ krodhano hiṃsraḥ piśunaḥ kavireva ca || vāgduṣṭaḥ pitṛvarttī ca gargaśiṣyāstadābhavan
19.4
pitaryuparate teṣāmabhūddurbhikṣamulbaṇam
anāvṛṣṭiśca mahatī sarvvalokabhayaṅkarī
19.5
gargādeśādvane dogdhrīṃ rakṣantaste tapodhanāḥ || khādāmaḥ kapilāmetāṃ vayaṃ kṣutpīḍitā bhṛśam
19.6
iti cintayatāṃ pāpaṃ laghuḥ prāha tadānujaḥ || yadyavaśyamiyaṃ vadhyā śrāddharūpeṇa yojyatām
19.7
śrāddhe niyojyamāneyaṃ pāpā
ttrāsyati no dhruvam || evaṃ kurvvityanujñātaḥ pitṛvarttī tadānujaiḥ
19.8
cakre samāhitaḥ śrāddhamupayujya ca tāṃ punaḥ || dvau daive bhrātarau kṛtvā pitre
trīnapyanukramāt
19.9
tathaikamatithiṃ kṛtvā śrāddhadaḥ svayameva tu || cakāra mantravacchrāddhaṃ smaranpitṛparāyaṇaḥ
19.10
vinā gavā vatsako'pi
gurave viniveditaḥ || vyāghreṇa nihatā dhenurvatsoḍayaṃ pratigṛhyatām
19.11
evaṃ sā bhakṣitā dhenuḥ saptabhistaistapodhanaiḥ || vaidikaṃ balamāśritya
krūre karmmaṇi nirbhayāḥ
19.12
tataḥ kālāvakṛṣṭāste vyādhā daśapure'bhavan || jātismaratvaṃ prāptāste pitṛbhāvena bhāvitāḥ
19.13
yatkṛtaṃ krūrakarmmāpi śrāddharūpeṇa taistadā || tena te bhavane jātā vyādhānāṃ krūrakarmmiṇām
19.14
pitṝṇāñcaiva māhātmyājjātā jātismarāstu te
te tu vairāgyayogena āsthāyānāśanaṃ punaḥ
19.15
jātismarāḥ sapta jātā mṛgāḥ kālañjare girau || nīlakaṇṭhasya purataḥ pitṛbhāvānubhāvitāḥ
19.16
tatrāpi jñānavairāgyātprāṇānutsṛjya dharmmataḥ || lokairavekṣyamāṇāste tīrthānte'naśanena tu
19.17
mānase cakravākāste sajātāḥ sapta yoginaḥ
nāmataḥ karmmataḥ sarvvāñchṛṇudhvaṃ dvijasattamāḥ
19.18
sumanāḥ kumudaḥ śuddhaśchidradarśī sunetrakaḥ || sunetraścāṃśumāṃścaiva saptaite yogapāragāḥ
19.19
yoga
bhraṣṭāstrayasteṣāṃ babhūvuścālpacetanāḥ || dṛṣṭvā vibhrājamānaṃ tamudyāne strībhiranvitam
19.20
krīḍantaṃ vividhairbhāvairmahābalaparākramam || pāñcālānvayasa
mbhūtaṃ prabhūtabalavāhanam
19.21
rājyakāmo'bhavaccaikasteṣāṃ madhye jalaukasām || pitṛvartī ca yo vipraḥ śrāddhakṛtpitṛvatsalaḥ
19.22
aparau mantri
ṇau dṛṣṭvā prabhūtabalavāhanau || mantritve cakratuścecchāmasminmarye dvijottamāḥ
19.23
tanmadhye ye tu niṣkāmāste babhūvurdvijottamāḥ || vibhrājaputrastve
ko'bhūdbrahmadatta iti smṛtaḥ
19.24
mantriputrau tathā cobhau kaṇḍarīkasubālakau || brahmadatto'bhiṣiktaḥ sampurohitavipaścitā
19.25
pāñcālarāje
vikrāntaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ || yogavitsarvajantūnāṃ rutavettābhavattadā
19.26
tasya rājño'bhavadbhāryyā devalasyātmajā śubhā || sannatirnāma vikhyā
tā kapilā yābhavatpurā
19.27
pitṛkāryye niyuktatvādabhavadbrahmavādinī || tayā cakāra sahitaḥ sa rājyaṃ rājanandanaḥ
19.28
kadācidudyānagata
stayā saha sa pārthivaḥ || dadarśa kīmithunamanaṅgakalahākulam
19.29
pipīlikāmanuyanyaritaḥ kīṭakāmukaḥ || pañcabāṇābhitaptāṅgaḥ sagadgadamṛvāca
ha
19.30
na tvayā sadṛśī loke kāminī vidyate kvacit || madhyakṣāmātijaghanā bṛhadvakṣo'bhigāminī
19.31
suvarṇavarṇā suśroṇī mañjūktā cāruhā
sinī || sulakṣyanetrarasanā guḍaśarkaravatsalā
19.32
bhokṣyase mayi bhukte tvaṃ snāsi snāte tathā mayi || proṣite sati dīnā tvaṃ kuddhe'pi bhayacañcalā
19.33
kimarthaṃ vada kalyāṇi saroṣavadanā sthitā || sā tamāha sakopā tu kimālapasi māṃ śaṭha
19.34
tvayā modakacūrṇantu māṃ vihāya vineṣya
tā || pradattaṃ samatikrānte dine'nyasyāḥ samanmatha
19.35
pipīlika uvāca || tvatsādṛśyānmayā dattamanyasyai varavarṇini || tadekama
parādhaṃ me kṣantumarhasi bhāmini
19.36
naitadevaṃ kariṣyāmi punaḥ kvāpīha suvrate || spṛśāmi pādau satyena prasīda praṇatasya me
19.37
sūta
uvāca || || iti tadvacanaṃ śrutvā sā prasannābhavattataḥ || ātmānamarpayāmāsa mohanāya pipīlikā
19.38
brahmadatto'pyaśeṣaṃ taṃ jñātvā vismaya
māgamat || sarvasattvarutajñātvātprasādāccakrapāṇinaḥ
19.38.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe śrāddhakalpe śrāddhamāhātmye pipīlikāvahāso nāma viṃśo' dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit