Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 22

Matsya 22

Language
Sanskrit

Contents

22.1

ṛṣaya ūcuḥ || || somaḥ pitṝṇāmadhipaḥ kathaṃ śāstraviśārada || tadvaṃśyayā ye ca rājāno babhūvuḥ kīrttivarddhanāḥ

22.2

sūta uvāca
ādiṣṭo brahmaṇā pūrvvamatriḥ sargavidhau purā || anuttamaṃ nāma tapaḥ sṛṣṭyarthaṃ taptavānprabhuḥ

22.3

yadānandakaraṃ brahma jagatkleśavināśanam || brahmaviṣṇva
rkarudrāṇāmabhyantaramatīndriyam

22.4

śāntikṛcchāntamanasastadantarnayane sthitam || māhātmyāttapasā viprāḥ paramānandakārakam

22.5

yasmā
dumāpatiḥ sārddhamumayā tamadhiṣṭhitaḥ || taṃ dṛṣṭvā cāṣṭamāṃśena tasmātsomo'bhavacchiśuḥ

22.6

adhaḥ susrāva netrābhyāṃ dhāma taccāmbusambhavam || dī
payadiśmamakhilaṃ jyotsnayā sacarācaram

22.7

taddiśo jagṛhurddhāma strīrūpeṇa sutecchayā || garbho bhūtvodare tāsāmāsthito'bdaśatatrayam

22.8

āśāstaṃ
mumucurgarbhamaśaktā dhāraṇe tataḥ || samādāyātha taṃ garbhamekīkṛtya caturmukhaḥ

22.9

yuvānamakarodbrahmā sarvvāyudhadharaṃ naram || syandane'tha sahasrāśve vedaśaktimaye
prabhuḥ

22.10

āropya lokamanayadātmīyaṃ sa pitāmahaḥ||tatra brahmarṣibhiḥ proktamasmatsvāmī bhavatvayam

22.11

pitṛbhirdevagandhavvairauṣadhībhistathaiva ca || tuṣṭuvuḥ
somadevaṃtyairbrahmāṇaṃ mantrasaṃgrahaiḥ

22.12

stūyamānasya tasyābhūdadhiko dhāmasambhavaḥ || tejovitānādabhavadbhuvi divyauṣadhīgaṇaḥ

22.13

tadgītiradhikā tasmā
drātrau bhavati sarvvadā || tenauṣadhīśaḥ somo'bhūdvijeśaścāpi gadyate

22.14

vedadhāmarasaścāpi yadidaṃ candramaṇḍalam || kṣīyate varddhate caiva śukle kṛṣṇe
ca sarvvadā

22.15

viṃśātiñca tathā sapta dakṣaḥ prācetaso dadau || rūpalāvaṇyasaṃyuktāstasmai kanyāḥ suvarcasaḥ

22.16

tataḥ padmasahasrāṇāṃ sahasrā
ṇi daśaiva tu || tapaścacāra śītāṃśurviṣṇudhyānaikatatparaḥ

22.17

tatastuṣṭastu bhagavāṃstasmai nārāyaṇo hariḥ || varaṃ vṛṇīṣva provāca paramātmā janārda
naḥ

22.18

tato vavre varansoma śakralokaṃ jayāmyaham || pratyakṣameva bhoktāro bhavantu mama mandire

22.19

rājasūye suragaṇā brahmādyāḥ santu me dvijāḥ
rakṣaḥpālaḥ śivo'smākamāstāṃ śūladharo haraḥ

22.20

tathetyuktaḥ sa ājahe rājasūyantu viṣṇunā || hotā tribhṛṃguradhvaryyurudgātābhūccaturmukhaḥ

22.21

brahmatvamagamattasya upadraṣṭā hariḥ svayam || sadasyāḥ sanakādyāstu rājasūyavidhau smṛtāḥ

22.22

camasādhvaryyavastatra viśvedevā daśaiva tu || trailo
kyaṃ dakṣiṇā tena ṛtvigbhyaḥ pratipāditam

22.23

tataḥ samāpte'vabhṛthe tadrūpālokanecchavaḥ || kāmabāṇābhitaptāṅgyo nava devyaḥ siṣevire

22.24

lakṣmīnārāyaṇaṃ tyaktvā sinīvālī ca karddamam || dyutirvibhāvasuṃ tadvattuṣṭirdhātāramavyayam

22.25

prabhā prabhākaraṃ tyaktvā haviṣmantaṃ kuhūḥ
svayam || kīrttirjayantaṃ bharttāraṃ vasumārīcakaśyapam

22.26

dhṛtistyaktvā patiṃ nandiṃ somamevābhajaṃstadā || svakīyā iva somo'pi kāmayāmāsa
tāstadā

22.27

evaṃ kṛtāpacārasya tāsāṃ bhartṛgaṇastadā || na śaśākāpacārāya śāpaiḥ śastrādibhiḥ punaḥ

22.28

tathāpyarājata vidhurddaśadhā
bhāvayandijaḥ || somaḥ prāpyātha duṣprāpyamaiśvaryyamṛṣisaṃskṛtam || saptalokaikanāthatvamavāpa tapasā tadā

22.29

kadācidudyānagatāmapaśyadanekapuṣpā
bharaṇaiśca śobhitām || bṛhannitambastanabhārakhedātpuṣpasya bhaṅge'pyatidurbalāṅgīm

22.30

bhāryyāñca tāṃ devaguroranaṅgabāṇābhirāmāyatacārunetrām
tārāṃ sa tārādhipatiḥ smarārttaḥ keśeṣu jagrāha viviktabhūmau

22.31

sāpi smarārttā saha tena reme tadrūpakāntyā hṛtamānasena || ciraṃ vihṛtyātha ja
gāma tārāṃ vidhurgṛhītvā svagṛhaṃ tato'pi

22.32

na tṛptirāsīcca gṛhe'pi tasya tārānuraktasya sukhāgameṣu || bṛhaspatistadvirahāgnidagdhastadvyā
naniṣṭhaikamanā babhūva

22.33

śaśāka śāpaṃ na ca dātumasmai na mantraśastrāgniviṣairaśeṣaiḥ || tasyāpakattuṃ vividhairupāyairnaivābhicārairapi vāgadhīśaḥ

22.34

sa yācayāmāsa tatastu dainyātsomaṃ svabhāryyārthamanaṅgataptaḥ || sa yācyamāno'pi dadau na tārāṃ bṛhaspatestatsukhapāśabaddhaḥ

22.35

maheśvare
ṇātha caturmukhena sādhyairmarudbhiḥ saha lokapālaiḥ || dadau yadā tāṃ na kathañcidindustadā śivaḥ krodhaparo babhūva

22.36

yo vāmadevaḥ prathitaḥ pṛthivyā
manekarudrārccitapādapadmaḥ || tataḥ saśiṣyo giriśaḥ pinākī bṛhaspatisnehavaśānubaddhaḥ

22.37

dhanurgṛhītvājagavaṃ purārirjagāma bhūtaiścarasiddhajuṣṭaḥ
yuddhāya somena viśeṣadīptatṛtīyanetrānalabhīmavaktraḥ

22.38

sahaiva jagmuśca gaṇeśvarādyā viṃśaccatuḥṣaṣṭigaṇāścayuktāḥ || yakṣeśvaraḥ koṭiśatairanekairyu
to'nvagātsyandanasaṃsthitānām

22.39

vetālayakṣoragakinnarāṇāṃ padmena caikena tathā'rbudena || lakṣaistribhirdvādaśabhī rathānāṃ somo'pyagāttatra vivṛddha
manyuḥ

22.40

nakṣatradaityāsurasainyayuktaḥ śanaiścarāṅgārakavṛddhatejāḥ || jagmurbhayaṃ sapta tathaiva lokāścacāla bhūdvīṃ pasamudragarbhā

22.41

sa somamevā
bhyagamatpinākī gṛhītadīptāstraviśālavahniḥ || athābhavadbhīṣaṇabhīmasena sainyadvayasyāpi mahāhavo'sau

22.42

aśeṣasattvakṣayakṛtpravṛddhastīkṣṇāyu
dhāstrajvalanaikarūpaḥ || śastrairathānyonyamaśeṣasainyaṃ dvayorjagāma kṣayamugratīkṣṇaiḥ

22.43

patanti śastrāṇi tathojjvalāni svabhūmipātālamatho dahanti
rudraḥ kopādbrahmaśīrṣaṃ mumoca somo'pi somāstramamoghavīryyam

22.44

tayornipātena samudrabhūmyorantarikṣasya ca bhītirāsīt || tadastrayugmaṃ
jagatāṃ kṣayāya pravṛddhamālokya pitāmaho'pi

22.45

antaḥ praviśyātha kathaṃ kathañcinnivārayāmāsa suraiḥ sahaiva || akāraṇaṃ kiṃ kṣayakṛjjanānāṃ soma
tvayāpītthamakāri kāryyam

22.46

yasmātparastrīharaṇāya soma tvayā kṛtaṃ yuddhamatīva bhīmam || pāpagrahastvaṃ bhavitā janeṣu śānto'pyalaṃ nūnama
tho sitānte || bhāryyāmimāmarpaya vākpatestvaṃ na cāvamāno'sti parasvahāre

22.47

sūta uvāca || tatheti covāca himāṃśumālī yuddhādapā
krāmadataḥ praśāntaḥ || bṛhaspatiḥ svāmapagṛhya tārāṃ hṛṣṭo jagāma svagṛhaṃ sarudraḥ

22.47.p1

iti śrīmatsye mahāpurāṇe somavaṃśākhyāne somāpacāro nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (2)