Matsya 22
Matsya 22
- Language
- Sanskrit
Contents
- 22.47 — 1 part
22.1
ṛṣaya ūcuḥ || || somaḥ pitṝṇāmadhipaḥ kathaṃ śāstraviśārada || tadvaṃśyayā ye ca rājāno babhūvuḥ kīrttivarddhanāḥ
22.2
sūta uvāca
ādiṣṭo brahmaṇā pūrvvamatriḥ sargavidhau purā || anuttamaṃ nāma tapaḥ sṛṣṭyarthaṃ taptavānprabhuḥ
22.3
yadānandakaraṃ brahma jagatkleśavināśanam || brahmaviṣṇva
rkarudrāṇāmabhyantaramatīndriyam
22.4
śāntikṛcchāntamanasastadantarnayane sthitam || māhātmyāttapasā viprāḥ paramānandakārakam
22.5
yasmā
dumāpatiḥ sārddhamumayā tamadhiṣṭhitaḥ || taṃ dṛṣṭvā cāṣṭamāṃśena tasmātsomo'bhavacchiśuḥ
22.6
adhaḥ susrāva netrābhyāṃ dhāma taccāmbusambhavam || dī
payadiśmamakhilaṃ jyotsnayā sacarācaram
22.7
taddiśo jagṛhurddhāma strīrūpeṇa sutecchayā || garbho bhūtvodare tāsāmāsthito'bdaśatatrayam
22.8
āśāstaṃ
mumucurgarbhamaśaktā dhāraṇe tataḥ || samādāyātha taṃ garbhamekīkṛtya caturmukhaḥ
22.9
yuvānamakarodbrahmā sarvvāyudhadharaṃ naram || syandane'tha sahasrāśve vedaśaktimaye
prabhuḥ
22.10
āropya lokamanayadātmīyaṃ sa pitāmahaḥ||tatra brahmarṣibhiḥ proktamasmatsvāmī bhavatvayam
22.11
pitṛbhirdevagandhavvairauṣadhībhistathaiva ca || tuṣṭuvuḥ
somadevaṃtyairbrahmāṇaṃ mantrasaṃgrahaiḥ
22.12
stūyamānasya tasyābhūdadhiko dhāmasambhavaḥ || tejovitānādabhavadbhuvi divyauṣadhīgaṇaḥ
22.13
tadgītiradhikā tasmā
drātrau bhavati sarvvadā || tenauṣadhīśaḥ somo'bhūdvijeśaścāpi gadyate
22.14
vedadhāmarasaścāpi yadidaṃ candramaṇḍalam || kṣīyate varddhate caiva śukle kṛṣṇe
ca sarvvadā
22.15
viṃśātiñca tathā sapta dakṣaḥ prācetaso dadau || rūpalāvaṇyasaṃyuktāstasmai kanyāḥ suvarcasaḥ
22.16
tataḥ padmasahasrāṇāṃ sahasrā
ṇi daśaiva tu || tapaścacāra śītāṃśurviṣṇudhyānaikatatparaḥ
22.17
tatastuṣṭastu bhagavāṃstasmai nārāyaṇo hariḥ || varaṃ vṛṇīṣva provāca paramātmā janārda
naḥ
22.18
tato vavre varansoma śakralokaṃ jayāmyaham || pratyakṣameva bhoktāro bhavantu mama mandire
22.19
rājasūye suragaṇā brahmādyāḥ santu me dvijāḥ
rakṣaḥpālaḥ śivo'smākamāstāṃ śūladharo haraḥ
22.20
tathetyuktaḥ sa ājahe rājasūyantu viṣṇunā || hotā tribhṛṃguradhvaryyurudgātābhūccaturmukhaḥ
22.21
brahmatvamagamattasya upadraṣṭā hariḥ svayam || sadasyāḥ sanakādyāstu rājasūyavidhau smṛtāḥ
22.22
camasādhvaryyavastatra viśvedevā daśaiva tu || trailo
kyaṃ dakṣiṇā tena ṛtvigbhyaḥ pratipāditam
22.23
tataḥ samāpte'vabhṛthe tadrūpālokanecchavaḥ || kāmabāṇābhitaptāṅgyo nava devyaḥ siṣevire
22.24
lakṣmīnārāyaṇaṃ tyaktvā sinīvālī ca karddamam || dyutirvibhāvasuṃ tadvattuṣṭirdhātāramavyayam
22.25
prabhā prabhākaraṃ tyaktvā haviṣmantaṃ kuhūḥ
svayam || kīrttirjayantaṃ bharttāraṃ vasumārīcakaśyapam
22.26
dhṛtistyaktvā patiṃ nandiṃ somamevābhajaṃstadā || svakīyā iva somo'pi kāmayāmāsa
tāstadā
22.27
evaṃ kṛtāpacārasya tāsāṃ bhartṛgaṇastadā || na śaśākāpacārāya śāpaiḥ śastrādibhiḥ punaḥ
22.28
tathāpyarājata vidhurddaśadhā
bhāvayandijaḥ || somaḥ prāpyātha duṣprāpyamaiśvaryyamṛṣisaṃskṛtam || saptalokaikanāthatvamavāpa tapasā tadā
22.29
kadācidudyānagatāmapaśyadanekapuṣpā
bharaṇaiśca śobhitām || bṛhannitambastanabhārakhedātpuṣpasya bhaṅge'pyatidurbalāṅgīm
22.30
bhāryyāñca tāṃ devaguroranaṅgabāṇābhirāmāyatacārunetrām
tārāṃ sa tārādhipatiḥ smarārttaḥ keśeṣu jagrāha viviktabhūmau
22.31
sāpi smarārttā saha tena reme tadrūpakāntyā hṛtamānasena || ciraṃ vihṛtyātha ja
gāma tārāṃ vidhurgṛhītvā svagṛhaṃ tato'pi
22.32
na tṛptirāsīcca gṛhe'pi tasya tārānuraktasya sukhāgameṣu || bṛhaspatistadvirahāgnidagdhastadvyā
naniṣṭhaikamanā babhūva
22.33
śaśāka śāpaṃ na ca dātumasmai na mantraśastrāgniviṣairaśeṣaiḥ || tasyāpakattuṃ vividhairupāyairnaivābhicārairapi vāgadhīśaḥ
22.34
sa yācayāmāsa tatastu dainyātsomaṃ svabhāryyārthamanaṅgataptaḥ || sa yācyamāno'pi dadau na tārāṃ bṛhaspatestatsukhapāśabaddhaḥ
22.35
maheśvare
ṇātha caturmukhena sādhyairmarudbhiḥ saha lokapālaiḥ || dadau yadā tāṃ na kathañcidindustadā śivaḥ krodhaparo babhūva
22.36
yo vāmadevaḥ prathitaḥ pṛthivyā
manekarudrārccitapādapadmaḥ || tataḥ saśiṣyo giriśaḥ pinākī bṛhaspatisnehavaśānubaddhaḥ
22.37
dhanurgṛhītvājagavaṃ purārirjagāma bhūtaiścarasiddhajuṣṭaḥ
yuddhāya somena viśeṣadīptatṛtīyanetrānalabhīmavaktraḥ
22.38
sahaiva jagmuśca gaṇeśvarādyā viṃśaccatuḥṣaṣṭigaṇāścayuktāḥ || yakṣeśvaraḥ koṭiśatairanekairyu
to'nvagātsyandanasaṃsthitānām
22.39
vetālayakṣoragakinnarāṇāṃ padmena caikena tathā'rbudena || lakṣaistribhirdvādaśabhī rathānāṃ somo'pyagāttatra vivṛddha
manyuḥ
22.40
nakṣatradaityāsurasainyayuktaḥ śanaiścarāṅgārakavṛddhatejāḥ || jagmurbhayaṃ sapta tathaiva lokāścacāla bhūdvīṃ pasamudragarbhā
22.41
sa somamevā
bhyagamatpinākī gṛhītadīptāstraviśālavahniḥ || athābhavadbhīṣaṇabhīmasena sainyadvayasyāpi mahāhavo'sau
22.42
aśeṣasattvakṣayakṛtpravṛddhastīkṣṇāyu
dhāstrajvalanaikarūpaḥ || śastrairathānyonyamaśeṣasainyaṃ dvayorjagāma kṣayamugratīkṣṇaiḥ
22.43
patanti śastrāṇi tathojjvalāni svabhūmipātālamatho dahanti
rudraḥ kopādbrahmaśīrṣaṃ mumoca somo'pi somāstramamoghavīryyam
22.44
tayornipātena samudrabhūmyorantarikṣasya ca bhītirāsīt || tadastrayugmaṃ
jagatāṃ kṣayāya pravṛddhamālokya pitāmaho'pi
22.45
antaḥ praviśyātha kathaṃ kathañcinnivārayāmāsa suraiḥ sahaiva || akāraṇaṃ kiṃ kṣayakṛjjanānāṃ soma
tvayāpītthamakāri kāryyam
22.46
yasmātparastrīharaṇāya soma tvayā kṛtaṃ yuddhamatīva bhīmam || pāpagrahastvaṃ bhavitā janeṣu śānto'pyalaṃ nūnama
tho sitānte || bhāryyāmimāmarpaya vākpatestvaṃ na cāvamāno'sti parasvahāre
22.47
sūta uvāca || tatheti covāca himāṃśumālī yuddhādapā
krāmadataḥ praśāntaḥ || bṛhaspatiḥ svāmapagṛhya tārāṃ hṛṣṭo jagāma svagṛhaṃ sarudraḥ
22.47.p1
iti śrīmatsye mahāpurāṇe somavaṃśākhyāne somāpacāro nāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit