Matsya 226
Matsya 226
- Language
- Sanskrit
Contents
- 226.18 — 1 part
226.1
cha
matsya uvāca || || na śakyā ye vaśe kartumupāyatritayena tu || daṇḍena tānvaśīkuryyāddaṇḍo hi vaśakṛnnṛṇām
226.2
samyakpraṇayanaṃ tasya tathā
kāryyaṃ mahīkṣitā || dharmaśāstrānusāreṇa sasahāyena dhīmatā
226.3
tasya samyakpraṇayanaṃ yathā kāryyaṃ mahīkṣitā || vānaprasthāṃśca dharmajñāṃstrimaitrāṃnniṣpa
rigrahān
226.4
svadeśe paradeśe vā dharmaśāstraviśāradān || samīkṣya praṇayeddaṇḍaṃ sarvvaṃ daṇḍe pratiṣṭhitam
226.5
āśramī yadi vā varṇī pūjyo vātha gururma
hān || nādaṇḍyo nāma rājño'sti yaḥ svadharmeṇa tiṣṭhati
226.6
adaṇḍyāndaṇḍayanrājā daṇḍyāṃścaivāpyadaṇḍayan || iha rājyātparibhraṣṭo narakañca prapa
dyate
226.8
tasmādrājñā vinītena dharmaśāstrānusārataḥ || daṇḍapraṇayanaṃ kāryyaṃ lokānugrahakāmyayā ||7||yatra śyāmo lohitākṣo daṇḍaścarati pāpahā
prajāstatra na muhyanti netā cetsādhu paśyati
226.9
bālavṛddhāturayatidvijastrīvidhavā yataḥ|| mātsyanyāyena bhakṣyeyuryadi daṇḍaṃ na pātayet
226.10
deva
daityoragagaṇāḥ sarvve bhūtapatatriṇaḥ || utkrāmeyurmaryādāṃ yadi daṇḍaṃ na pātayet
226.11
eṣa brahmābhiśāpeṣu sarvvapraharaṇeṣu ca || sarvvavikramakopeṣu
vyavasāye ca tiṣṭhati
226.12
pūjyante daṇḍino devairna pūjyante tvadaṇḍinaḥ || na brahmāṇaṃ vidhātāraṃ na pūṣāryyamaṇāvapi
226.13
yajante mānavāḥ kecitpra
śāntāḥ sarvvakarmasu || rudramagniñca śakrañca sūryyāṃcandramasau tathā
226.14
viṣṇuṃ devagaṇāṃścānyāndaṇḍinaḥ pūjayanti ca || daṇḍaḥ śāsti prajāḥ sarvvā
daṇḍa evābhirakṣati
226.15
daṇḍaḥ supteṣu jāgartti daṇḍaṃ dharmaṃ vidurbudhāḥ || rājadaṇḍabhayādeva pāpāḥ pāpaṃ na kurvvate
226.16
yamadaṇḍabhayādeke
parasparabhayādapi || evaṃ sāṃsiddhike loke sarvvaṃ daṇḍe pratiṣṭhitam
226.17
andhetamasi majjeyuryadi daṇḍaṃ na pātayet || yasmāddaṇḍo damayati
adaṇḍyāndaṇḍayatyapi || damanāddaṇḍanāccaiva tasmāddaṇḍaṃ vidurbudhāḥ
226.18
daṇḍasya bhītastridaśaḥ sametairbhāgo dhṛtaḥ śūladharasya yajñe
dattaṃ kumāre dhvajinīpatitvaṃ varaṃ śiśūnāñca śaśāṅkalasya
226.18.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe rājadharme daṇḍapraśaṃsā nāma pañcaviṃśatyadhi kadviśatatamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Agnipurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Rājanītiprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit
- Puruṣārthasudhānidhi — Sāyaṇācārya, Sanskrit
- Budhabhūṣaṇa — Sambhurāja 1680, Sanskrit