Pramāṇa · Search · About · API

Matsya 228

Matsya 228

Language
Sanskrit

Contents

228.1

matsya
uvāca || || nikṣepyasya samaṃ mūlyaṃ daṇḍyo nikṣepabhuk tathā || vastrādikasamastasya tadā dharmmo na hīyate

228.2

yo nikṣepaṃ nārpayati yaścānikṣepya
yācate || tāvubhau coravacchāsyau dāpyau vā dviguṇaṃ dhanam

228.3

upadhābhiśca yaḥ kaścitparadravyaṃ harennaraḥ || sasahāyaḥ sa hantavyaḥ prakāmaṃ vividhairvadhaiḥ

228.4

yo yācitaṃ samādāya na taddadyādyathākramam || sa nigṛhya balāddāpyo daṇḍyo vā pūrvvasāhasam

228.5

ajñānādyadi vā kuryyātparadravyasya vikra
yam || nirdoṣo jñānapūrvvantu coravadvadhamarhati

228.6

mūlyamādāya yo vidyāṃ śilpaṃ vā na prayacchati || daṇḍyaḥ sa mūlyaṃ sakalaṃ dharmajñena mahīkṣitā

228.7

dvije bhojye tu samprāpte prativeśmamabhojayan || hiraṇyamāṣakaṃ daṇḍyaḥ pāpe nāsti vyatikramaḥ

228.8

āmantrito dvijo yastu varttamānaśca
sve gṛhe || niṣkāraṇaṃ na gacchedvaḥ sa dāpyo'ṣṭaśataṃ damam

228.9

pratiśrutyāpradātāraṃ suvarṇaṃ daṇḍayennṛpaḥ

228.10

bhṛtyaścājñāṃ na kuryyādyo darpātkarma yatho
ditam || sa daṇḍyaḥ kṛṣṇalānyaṣṭau na deyañcāsya vetanam

228.11

saṃgṛhītaṃ na dadyādyaḥ kāle vetanameva ca || akāle tu tyajedbhṛtyaṃ daṇḍyaḥ syācchatameva caṃ

228.12

yo grāmadeśasasyānāṃ kṛtvā satyena saṃvidam || visaṃvadennaro lobhāttaṃ rāṣṭrādvipravāsayet

228.13

krītvā vikrīya vā kiñcidyasyehānuśayo bhavet
so'ntardaśāhārttatsāmyaṃ dadyāccaivādadīta vā

228.14

pareṇa tu daśāhasya na dadyānnaiva dāpayet || ādadadvidadaccaiva rājñā daṇḍyaḥ śatāni ṣaṭ

228.15

yastu doṣavatīṃ kanyāmanākhyāya prayacchati || tasya kuryyānnṛpo daṇḍaṃ svayaṃ ṣaṇṇavatiṃ paṇān

228.16

akanyaiveti yaḥ kanyāṃ brūyāddoṣeṇa mānavaḥ || sa
śataṃ prāpnuyāddaṇḍaṃ tasyā doṣamadarśayan

228.17

yastvanyāṃ darśayitvānyāṃ voḍhaḥ kanyāṃ prayacchati || uttamaṃ tasya kurvīta rājā daṇḍantu sāhasam

228.18

varo doṣānanākhyāya yaḥ kanyāṃ varayediha || dattāpyadattā sā tasya rājñā daṇḍyaḥ śatadvayam

228.19

pradāya kanyāṃ yo'nyasmai punastāṃ samprayacchati
daṇḍaḥ kāryyo narendreṇa tasyāpyuttamasāhasaḥ

228.20

satyaṅkāreṇa vā vācā yuktaṃ paṇyamasaṃśayam || lubdho hyanyatra vikretā ṣaṭśataṃ daṇḍamarhati

228.21

duhituḥ śulkavikretā satyaṅkārāttu santyajet || dviguṇaṃ daṇḍayedenamiti dharmmo vyavasthitaḥ

228.22

mūlyaikadeśaṃ dattvā tu yadi kretā dhanaṃ tyajet || sa
daṇḍyo madhyamaṃ daṇḍaṃ tasya paṇyasya mokṣaṇam

228.23

duhyāddhyenuñca yaḥ pālo gṛhītvā bhaktavetanam || sa tu daṇḍyaḥ śataṃ rājñā suvarṇañcāpyarakṣitā

228.24

daṇḍaṃ dattvā tu virametsvāmitaḥ kṛtalakṣaṇaḥ || baddhaḥ kārṣṇāyasaiḥ pāśaistasya karmmakaro bhavet

228.25

dhanuḥśataparīṇāho grāmasya tu samantataḥ
dviguṇaṃ triguṇaṃ vāpi nagarasya tu kalpayet

228.26

vṛttiṃ tatra prakurvīta yāmuṣṭro nāvalokayet || chidraṃ vā vārayetsarvvaṃ śvaśūkaramukhānu
gam

228.27

yatrāparivṛtaṃ dhānyaṃ vihiṃsyuḥ paśavo yadi || na tatra kārayeddaṇḍaṃ nṛpatiḥ paśurakṣiṇe

228.28

anirdaśāhāṃ gāṃ sūtāṃ vṛṣaṃ devapaśuṃ
tathā || chidraṃ vā vārayetsarvvaṃ na daṇḍyā manurabravīt

228.29

atho'nyathā vinaṣṭasya daśāṃśaṃ daṇḍamarhati || pālyasya pālakasvāmī vināśe kṣatriyasya
tu

228.30

bhakṣayitvopaviṣṭastu dviguṇaṃ daṇḍamarhati || viśaṃ daṇḍyāddaśaguṇaṃ vināśe kṣatriyasya tu

228.31

gṛhaṃ taḍāgamārāmaṃ kṣetraṃ vāpi samāharan
śatāni pañca daṇḍaḥ syādājñānādviśato damaḥ

228.32

sīmābandhanakāle tu sīmāntaṃ yo hi kārayet || teṣāṃ saṃjñāṃ dadānastu jihvācchedanamāpnuyāt

228.33

athaināmapi yo dadyātsaṃvidaṃ vādhigacchati || uttamaṃ sāhasaṃ daṇḍya iti svāyambhuvo'bravīt

228.34

varṇānāmānupūrvyeṇa trayāṇāmaviśeṣataḥ || akā
ryyakāriṇaḥ sarvvānprāyaścittāni kārayet

228.35

asatyena pramāpya strīśūdrahatyāvrataṃ caret || dānena ca dhanenaikaṃ sarpādīnāmaśaknuvan

228.36

ekaikaṃ sa caretkṛcchraṃ dvijaḥ pāpāpanuttaye || phaladānāñca vṛkṣāṇāṃ chedane japyamṛkśatam

228.37

gulmavallīlatānāñca puṣpitānāñca vīrudhām
asthimatāñca sattvānāṃ sahasrasya pramāpaṇe || pūrṇe vānasyavasthātuṃ śūdrahatyāvrataṃ caret

228.38

kiñciddeyañca viprāya dadyādasthimatāṃ vadhe || anasthā
ścaiva hiṃsāyāṃ prāṇāyāmairviśuddhyati

228.39

annādijānāṃ sattvānāṃ rasajānāñca sarvaśaḥ || phalapuṣpodgatānāñca ghṛtaprāśo viśodhanam

228.40

kṛṣṭānāmoṣadhīnāñca jātānāñca svayaṃ vane || vṛthācchedena gaccheta dinamekaṃ payovratī

228.41

etairvratairapohyaṃ syādeno hiṃsāsamudbhavam || steyakartṛpahartṛṇāṃ
śrūyatāṃ vratamuttamam

228.42

dhānyānnadhanacauryāṇi kṛtvā kāmādvijottamaḥ || sajātīyagṛhādeva kṛcchrārddhena viśuddhyati

228.43

manuṣyāṇāntu haraṇe
strīṇāṃ kṣetragṛhasya tu || kūpavāpījalānāntu śuddhiścāndrāyaṇaṃ smṛtam

228.44

dravyāṇāmalpasārāṇāṃ steyaṃ kṛtvānyaveśmataḥ || caretsāntapanaṃ
kṛcchraṃ tanniryātyaviśuddhaye

228.45

bhakṣyabhojyāpaharaṇe yānaśayyāsanasya tu || puṣpamūlaphalānāntu pañcagavyaṃ viśodhanam

228.46

tṛṇakāṣṭhadrumāṇā
ntu śuṣkānnasya guḍasya ca || celacarmāmiṣāṇāntu trirātraṃ syādabhojanam

228.47

maṇi muktā pravālānāṃ tāmrasya rajatasya ca || ayaskāṃmyopalānāñca
dvādaśāhaṃ kaṇānnabhuk

228.48

kārpāsakīṭajorṇānāṃ dviśaphaikaśaphasya ca || pakṣigandhauṣadhīnāñca rajjvāścaiva tryahaṃ payaḥ

228.49

etairvratairapo
hanti pāpaṃ steyakṛtaṃ dvijaḥ || agamyāgamanīyantu vratairebhirapānudet

228.50

gurutalpavrataṃ kuryyādretaḥ siktvā svayoniṣu || sakhyuḥ
putrasya ca strīṣu kumārīṣvantyajāsu ca

228.51

pitṛṣvastrīyabhaginīṃ svastrīyāṃ mātureva ca || mātuśca bhrātṛbhāryyāāṃ gatvā cāndrāyaṇaṃ caret

228.52

etāḥ striyastu bhāryārthe nopagacchettu buddhimān || jñātīnāñca striyo yāstu patitānugatāśca yāḥ

228.53

amānuṣīṣu puruṣo udakyā
yāmayoniṣu || retaḥ siktvā jale caiva kṛcchraṃ sāntapanaṃ caret

228.54

maithunañca samālokya puṃsi yoṣiti vā dvijaḥ || goyāne'psu divā caiva savāsāḥ
snānamācaret

228.55

cāṇḍālāntyastriyo gatvā bhuktvā ca pratigṛhya ca || patatyajñānato vipro jñānāt sāmyantu gacchati

228.56

vipraduṣṭāṃ
striyaṃ bharttā nirundhyādekaveśmani || yat puṃsaḥ paradāreṣu taccaināṃ cārayedvratam

228.57

sā cet punaḥ praduṣyettu sadṛśenopamantrinā || kṛcchraṃ cāndrā
yaṇañcaiva tat tasyāḥ pāvanaṃ smṛtam

228.58

yaḥ karotyekarātreṇa vṛṣalīsevanaṃ dvijaḥ || tadvrakṣyabhugjapennityaṃ tribhirvarṣairvyapohati

228.59

eṣā
pāpakṛtāmuktā caturṇāmapi niṣkṛtiḥ || patitaiḥ samprayuktānāmimāṃ śṛṇuta niṣkṛtim

228.60

saṃvatsareṇa patati patitena sahācaran || yājanādhyā
panādyaunādanuyānāśanāsanāt

228.61

yo yena patitenaiṣāṃ saṃsargaṃ yāti mānavaḥ || sa tasyaiva vrataṃ kuryyāt tatsaṃsargaviśuddhaye

228.62

patitasyo
dakaṃ kāryyaṃ sapiṇḍairbāndhavaiḥ saha || nindite'hani sāyāhne jñātibhirgurusannidhau

228.63

dāsī ghaṭamapāṃ pūrṇaṃ paryyasyet pretavat sadā || ahorātramupā
sīran nāśaucaṃ bāndhavaiḥ saha

228.64

nivarttayeraṃstasmāttu sambhāṣaṇasahāsanam || dāyādasya pramāṇañca yātrāmevañca laukikīm

228.65

jyeṣṭhābhāvānivarttaita jyaiṣṭhyāvāptañca yatpunaḥ || jyeṣṭhāṃśaṃ prāpnuyāccāsya yavīyānguṇato'dhikaḥ

228.66

sthāpitāñcāpi maryādāṃ ye bhindyuḥ
pāpakarmmiṇaḥ || sarvve pṛthagdaṇḍanīyā rājñā prathamasāhasam

228.67

śataṃ brāhmaṇamākruśya kṣatriyo daṇḍamarhati || vaiśyastu dviśataṃ rājañchu
drastu vadhamarhati

228.68

pañcāśadbrāhmaṇo daṇḍyaḥ kṣatriyasyābhiśaṃsane || vaiśyasyāpyarddhapañcāśacchūdre dvādaśako damaḥ

228.69

kṣatriyasyāpnuyā
dvaiśyaḥ sāhasaṃ punareva ca || śūdraḥ kṣatriyamākruśya jihvācchedanamāpnuyāt

228.70

pañcāśatkṣatriyo daṇḍyastathā vaiśyābhiśaṃsane || śūdre caivārddhapañcāśa
ttathā dharmmo na hīyate

228.71

vaiśyasyākrośanè daṇḍyaḥ śūdraścottamasāhasam || śūdrākrośe tathā vaiśyaḥ śatārddhaṃ daṇḍamarhati

228.72

savarṇākrośane
daṇḍyastathā dvādaśakaṃ smṛtam || vādeṣvavacanīyeṣu tadeva dviguṇaṃ bhavet

228.73

ekajātirdvijātintu vācā dāruṇayā kṣipan || jihvāyāḥ prāpnuyā
cchedaṃ jaghanyaḥ prathamo hi saḥ

228.74

nāmajātigṛhaṃ teṣāmabhidroheṇa kurvvataḥ || nikṣepyo'yomayaḥ śaṅkurjvalannāsye daśāṅgulaḥ

228.75

dharmmopadeśaṃ
śūdrastu dvijānāmabhikurvvataḥ || taptamāsecayettailaṃ vaktre śrotre ca pārthivaḥ

228.76

śrutiṃ deśañca jātiñca karmma śārīrameva ca || vitathañca bruvandaṇḍyo
rājñā dviguṇasāhasam

228.77

yastu pātakasaṃyuktaḥ kṣipedraṇāntaraṃ naraḥ || uttamaṃ sāhasaṃ daṇḍaḥ pātyastasminyathākramam

228.78

rājño niveśaniyamaṃ
vitathaṃ yānti vai mithaḥ || sarvve dviguṇadaṇḍyāste vipralambhānnṛpasya tu

228.79

prītyā mayāsyābhihitaṃ pramādenāthavā vadet || bhūyo na caivaṃ vakṣyāmi
sa tu daṇḍārddhabhāgbhavet

228.80

kāṇaṃ vāpyathavā khañjamandhañcāpi tathāvidham || tathyenāpi bruvandāpyo daṇḍaṃ kārṣāpaṇaṃ dhanam

228.81

mātaraṃ
pitaraṃ jyeṣṭhaṃ bhrātaraṃ śvaśuraṃ gurum || ākrośayañchataṃ daṇḍyaḥ panthānañcārhyanguroḥ

228.82

guruvarjyantu mānārhaṃ yo hi mārge na yacchati || sa dāpyaḥ
kṛṣṇalaṃ rājñastasya pāpasya śāntaye

228.83

ekajātirdvijātintu yenāṅgenāparādhyuyāt || tadeva cchedayettasya kṣipramevāvicārayan

228.84

avaniṣṭhīvato darpādbhāvoṣṭhau cchedayennṛpaḥ || avamūtrayato meḍhramapaśandayato gudam

228.85

sahāsanamabhiprepsurutkṛṣṭasyāpakṛṣṭajaḥ || kaṭyāṃ kṛtāṅko
nirvāsyaḥ sphica vāṣyasya karttayet

228.86

keśeṣu gṛhlato hastaṃ chedayedavicārayan || pādayornāsikāyāñca grīvāyāṃ vṛṣaṇeṣu ca

228.87

tvagbhedakaḥ śataṃ daṇḍyo lohitasya ca darśakaḥ || māṃsabhettā ca ṣaṇṇiṣkānnirvāsyastvasthibhedakaḥ

228.88

aṅgabhaṅkarastasyāṅgaṃ tadevāpaharennṛpaḥ
daṇḍapāruṣyakṛddaṇḍyaḥ samutthānavyayaṃ tathā

228.89

arddhapādakaraḥ kāryyo gogajāśvoṣṭraghātakaḥ || paśukṣudramṛgāṇāñca hiṃsāyāṃ dviguṇo
damaḥ

228.90

pañcāśacca bhaveddaṇḍastathaiva mṛgapakṣiṣu || kṛmikīṭeṣu daṇḍyaḥ syādrajatasya ca māṣakam

228.91

tasyānurūpaṃ mūlyañca pradadyātsvā
mine tathā || svasvāmikānāṃ sakalaṃ śeṣāṇāṃ daṇḍameva tu

228.92

vṛkṣantu saphalaṃ chittvā suvarṇaṃ daṇḍamarhati || dviguṇaṃ daṇḍayeccainaṃ pathi sīmni jalāśaye

228.93

chedanādaphalasyāpi madhyamaṃ sāhasaṃ smṛtam || gulmavallolatānāñca suvarṇasya ca māṣakam

228.94

vṛthācchedī tṛṇasyāpi daṇḍyaḥ
kārṣāpaṇaṃ bhavet || tribhāgaṃ kṛṣṇalā daṇḍyāḥ prāṇinastāḍane tathā

228.95

deśakālānurūpeṇa mūlyaṃ rājā drumādiṣu || tatsvāminastathā daṇḍyā
daṇḍamuktastu pārthiva

228.96

yatrātivarttate yugmaṃ vaiguṇyātprājakasya tu || tatra svāmī bhaveddaṇḍyo nāptaścetprājako bhavet

228.97

prājakaśca bhavedāptaḥ
prājako daṇḍamarhati || nāsti daṇḍaśca tasyāpi tathā vai hetukalpakaḥ

228.98

dravyāṇi yo haredyasya jānato'jānato'pi vā || sa tasyotpādayettuṣṭiṃ
rājño dadyāttato damam

228.99

yastu rajjuṃ ghaṭaṃ kūpāddharedbhindyācca tāṃ prapām || sa daṇḍaṃ prāpnuyānmāṣaṃ tacca sampratipādayet

228.100

dhānyaṃ daśabhyaḥ kumbhebhyo
harato'bhyadhikaṃ vadhaḥ || śeṣe'pyekādaśaguṇaṃ tasya daṇḍaṃ prakalpayet

228.101

tathā bhakṣyānnapānānāṃ na tathāpyadhike vadhaḥ || suvarṇarajatādīnāmuttamānāñca
vāsasām

228.102

puruṣāṇāṃ kulīnānāṃ nārīṇāñca viśeṣataḥ || mahāpaśūnāṃ haraṇe śastrāṇāmauṣadhasya ca

228.103

guruyānāñcaiva ratnānāṃ haraṇe vadhamarhati
dadhnaḥ kṣīrasya takrasya pānīyasya rasasya ca

228.104

veṇuvaidalabhāṇḍānāṃ lavaṇānāṃ tathaiva ca || mṛnmayānāñca sarveṣāṃ mṛdo bhasmana eva ca

228.105

kālamāsādya kāryyañca rājā daṇḍaṃ prakalpayet || goṣu brāhmaṇasaṃsthāsu mahiṣīṣu tathaiva ca

228.106

aśvāpahārakaścaiva sadyaḥ kāryyo'rddha
pādakaḥ || sūtrakārpāsakiṇvānāṃ gomayasya guḍasya ca

228.107

matsyānāṃ pakṣiṇāñcaiva tailasya ca ghṛtasya ca || māṃsasya madhunaścaiva yaccānyadva
stusambhavam

228.108

anyeṣāṃ lavaṇādīnāṃ madyānāmodanasya ca || pakvānnānāñca sarveṣāṃ tanmūlyādviguṇo damaḥ

228.109

puṣpeṣu harite dhānye gulma
vallīlatāsu ca || anneṣu paripūrṇeṣu daṇḍaḥ syātpañcamāṣakam || paripūrṇeṣu dhānyeṣu śākamūlaphaleṣu ca

228.110

niranvaye śataṃ daṇḍyaḥ sānvaye dviśataṃ
damaḥ|| yena yena yathāṅgena steno'nyeṣu viceṣṭate

228.111

tattadeva harettasya pratyādeśāya pārthivaḥ || dvijo'dhvagaḥ kṣīṇavṛttirdvāvikṣū dve ca mūlake

228.112

trapusorvārukau dvau ca tāvanmātraṃ phaleṣu ca || tathā ca sarvvadhānyānāṃ muṣṭigrāheṇa pārthiva

228.113

śāke śākapramāṇe na gṛhyamāṇe na duṣyati
vānaspatyaṃ phalaṃ mūlaṃ dārvvag‍nyarthaṃ tathaiva ca

228.114

tṛṇaṃ go'bhyavahārārthamasteyaṃ manurabravīt || adevavāṭijaṃ puṣpaṃ devatārthaṃ tathaiva ca

228.115

ādadānaḥ parakṣetrānna daṇḍaṃ dātumarhati || śṛṅgiṇaṃ nakhinaṃ rājandaṃṣṭriṇañca vadhodyatam

228.116

yo hanyānna sa pāpena lipyate manujeśvara || guruṃ vā
bālavṛddhaṃ vā brāhmaṇaṃ vā bahuśrutam

228.117

ātatāyinamāyāntaṃ hanyādevāvicārayan || nātatāyivadhe doṣo hanturbhavati kaścana

228.118

prakāśaṃ vā'prakāśaṃ vā manyustaṃ manyumṛcchati

228.120

agnido garadaścaiva tathā cāmyudyatāyudhaḥ
abhicārantu kurvvāṇo rājagāmi ca paiśunam||119||ete hi kathitā loke dharmajñairātatāyinaḥ||bhikṣuko'pyathavā nārī yo'pi vā syātkuśīlavaḥ

228.121

praviśetpratiṣiddhastu prāpnuyādviguṇaṃ damaḥ || parastrīṇāntu sambhāṣe tīrthe'raṇye gṛhe'pi vā

228.122

nadīnāñcaiva sambhedeḥ sa saṃgrahṇamāpnuyāt || na
sambhāṣetaparastrībhiḥ pratiṣiddhaḥ samācaret

228.123

pratiṣiddhe samābhāṣya suvarṇaṃ daṇḍamarhati || naiṣācāraṇadāreṣu vidhiratmopajīviṣu

228.124

sajjayanti manuṣyaistā nigūḍhaṃ vā carantyuta || kiñcideva tu dāpyaḥ syātsambhāṣeṇāpacārayan

228.125

preṣyāsu caiva sarvvāsu gṛhapravrajitāsu ca
yo'kāmāṃ dūṣayetkanyāṃ sa sadyo vadhamarhati

228.126

sakāmāṃ dūṣamāṇastu prāpnuyādviśataṃ damam ||yaśca sañcārakastatra puruṣaḥ sa tathā bhavet

228.127

pāradārikavaddaṇḍyo yo'pi syādavakāśadaḥ || balātsandūṣayedyastu parabhāryyāṃ naraḥ kvacit

228.128

vadho daṇḍo bhavettasya nāparādho bhavetstriyāḥ
rajastṛtīryaṃ yā kanyā svagṛhe pratipadyate

228.129

adaṇḍyā sā bhavedrājñā varayantī patiṃ svayam || svadeśe kanyakāṃ dattvā tāmādāya tathā vrajet

228.130

paradeśe bhaveddhvyaḥ strīcoraḥ sa yato bhavet || adravyāṃ mṛtapatnantu saṃgṛhṇannāparādhyāti

228.131

saddravyāṃ tāṃ saṃgṛhītā daṇḍantu kṣipramarhati
utkṛṣṭaṃ yā bhajetkanyā deyā tasyaiva sā bhavet

228.132

yaccānyaṃ sevamānāñca saṃyatāṃ vāsayedgṛhe || uttamāṃ sevamānastu jaghanyo vadhamarhati || jagha
nyamuttamā nārī sevamānā tathaiva ca

228.133

bharttāraṃ laṅghayedyā strī jñātibhirbaladarpitā || tāñca niṣkāsayedrājā saṃsthāne bahusaṃsthite

228.134

hatādhikārāṃ malināṃ piṇḍamātropajīvinīm || vāsayetsvairiṇīṃ nityaṃ savarṇenābhidūṣitām

228.135

jyāyasā dūṣitā nārī muṇḍanaṃ samavāpnuyāt
vāsaśca malinaṃ nityaṃ śikhāṃ saṃprāpnuyāddaśa

228.136

brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ kṣatraviṭśūdrayoṣitaḥ|| vrajandāpyo bhavedrājñā daṇḍamuttamasāhasam

228.137

vaiśyāgame ca viprasya kṣatriyasyāntyajāgame || madhyamaṃ prathamaṃ vaiśyo daṇḍyaḥ śūdrāgamādbhavet

228.138

śūdraḥ savarṇāgamane śataṃ daṇḍyo mahīkṣitā
vaiśyastu dviguṇaṃ rājankṣatrastu triguṇaṃ tathā

228.139

brāhmaṇaśca bhaveddaṇḍyastathā rājaṃścaturguṇam || agūptāsu bhaveddaṇḍaḥ svaguptāsvādhiko bhavet

228.140

mātāpitṛṣvasā śvaśrūrmātulānī pitṛvyajā || pitṛvyasakhiśiṣyastrī bhaginī tatsakhī tathā || bhrātṛbhāryyāgame pūrvvādaṇḍastu dviguṇo bhavet

228.141

bhāgineyī tathā caiva rājapatnī tathaivaṃ ca || tathā prabrajitā nārī varṇotkṛṣṭā tathaiva ca

228.142

ityagamyāśca nirddiṣṭāstāsāntu gamane naraḥ || śikṣaṃ
syotkarttanaṃ kṛtvā tatastu vadhamarhati

228.143

caṇḍālīñca śvapākīñca gacchanvadhamavāpnuyāt

228.144

tiryagyoniśca govarjyaṃ maithunaṃ yo niṣevate
vapanaṃ prāpnuyāddaṇḍaṃ tasyāśca yavasodakam

228.145

suvarṇañca bhaveddaṇḍyo gāṃ vrajanmanujottamam || veśyāgāmī dvijo daṇḍyo veśyāśulkasamaṃ paṇam

228.146

gṛhītvā vetanaṃ veśyā lobhādanyatra gacchati || vetanaṃ dviguṇaṃ dadyāddaṇḍañca dviguṇaṃ tathā

228.147

anyamuddiśya yo veśyāṃ nayedanyasya kārayet
tasya daṇḍo bhavedrājansuvarṇasya ca māṣakam

228.148

nītvā bhogānna yo dadyāddāpyo dviguṇavetanam || rājñaśca dviguṇaṃ daṇḍaṃ tathā dharmmo na hīyate

228.149

bahūnāṃ vrajatāmekāṃ sarvve te dviguṇaṃ damam || dadyuḥ pṛthak pṛthak sarvve daṇḍañca dviguṇaṃ param

228.150

na mātā na pitā na strī na ṛtvig
yājyamānavāḥ || anyonyaṃ patitāstyājyā yogedaṇḍyāḥ śatāni ṣaṭ

228.151

patitā guravastyājyā na tu mātā kathañcana || garbhadhāraṇapoṣābhyāṃ tena
mātā garīyasī

228.152

adhīyāno'pyanadhyāye daṇḍyaḥ kārṣāpaṇatrayam || adhyāpakaśca dviguṇaṃ tathācārasya laṅghane

228.153

anuktasya bhaveddaṇḍaḥ suvarṇaṃ
sya ca kṛṣṇalam || bhāryyā putraśca dāsaśca śiṣyo bhrātā ca sodaraḥ

228.154

kṛtāparādhāstāḍyāḥ syū rajjvā veṇudalena vā || pṛṣṭhatastu śarīrasya nottamāṅgaṃ
kathañcana

228.155

ato'nyathā praharataḥ prāptaṃ syāccorakilviṣam|| dūta sambhāhyaṃścaiva yo niṣiddhaṃ samācaret

228.156

ācchannaṃ vā prakāśaṃ vā sa daṇḍyaḥ pārthive
cchayā|| vāsāṃsi phalakaiḥ ślakṣṇairnirṇijyādrajakaḥ śanaiḥ

228.157

ato'nyathā hi kurvvaṃstu daṇḍyaḥ syāduktamamāṣakam || rakṣāsvādhikṛtaiścaiva pradeyaṃ yairvilupyate

228.158

karṣakebhyo'rthamādāya yaḥ kuryyāt karamanyathā|| tasya sarvvasvamādāya taṃ rājā vipravāsayet

228.160

ye niyuktāḥ svakāryeṣu hanyuḥ kāryyāṇi
kāryyiṇām|| nirghṛṇāḥ krūramanasaḥ sarvve karmmāparādhinaḥ|| 159||dhanoṣmaṇā pacyamānāstān niḥsvān kārayennṛpaḥ||kūṭaśāsanakartṛṃśca prakṛtīnāñca dūṣakān

228.161

strībālabrāhmaṇaghnāṃśca vadhyādviṭsevinastathā || amātyaḥ prāṅ‌vivāko vā yaḥ kuryyāt kāryyamanyathā

228.162

tasya sarvvasvamādāya taṃ rājā vipra
vāsayet || brahmaghnaśca surāpaśca taskaro gurutalpagaḥ

228.163

etān sarvvānpṛthagviddhyānmahāpātakino narān || mahāpātakino vadhyā brāhmaṇantuvivāsayet

228.164

kṛtacihnaṃ svadeśācca śṛṇu cihnākṛtiṃ tataḥ || gurutalpe bhagaḥ kāryyaḥ surāpāne surādhvajaḥ

228.165

stene tu śvapadaṃ tadvadbrahmahanyaśirāḥ pumān
asambhāṣyā hyasambhājyā asaṃvāhyā viśeṣataḥ

228.166

tyaktavyāśca tathā rājñājñātisambandhivāndhavaiḥ || mahāpātakino vittamādāya nṛpatiḥ svayam

228.167

apsu praveśayeddaṇḍaṃ varuṇāyopapādayet || sahoḍhaṃ na vinā coraṃ ghātayeddhārmmiko nṛpaḥ

228.168

sahoḍhaṃ sopakaraṇaṃ ghātayedavicārayan
grāmeṣvapi ca ye keciccorāṇāṃ bhakṣyadāyakāḥ

228.169

bhāṇḍāvakāśadāścaiva sarvvāṃstānāpi ghātayet|| rāṣṭreṣu rājñādhikṛtāḥ sāmantāścaiva dūṣakāḥ

228.170

abhyaghāteṣu madhyasthāḥ kṣipraṃ śāsyāstu coravat || grāmaghāte maṭhābhaṅge pathi moṣābhimarddane

228.171

śaktito nābhidhāvanto nirvvāsyāḥ saparicchadāḥ
rājñaḥkośāpahartṝṃśca pratikūleṣu saṃsthitān

228.173

arīṇāmupakartṝṃśca ghātayedvividhairvadhaiḥ || sandhi kṛtvā tu ye cauryyaṃ rātrau kurvvanti taskarāḥ
172||teṣāṃ chittvā nṛpo hastau tīkṣṇaśūle niveśayet || taḍāgabhedakaṃ hanyādapsu śuddhavadhena tu

228.174

yastu pūrvvaṃ niviṣṭaṃ syāttaḍāgasyodakaṃ haret
āgamañcāpyapāṃ bhindyātsa dāpyaḥ pūrvvaśāsanam

228.175

koṣṭhāgārāyudhāgāradevāgāravibhedakān || pāpānpāpasamācārānghātayecchīghrameva ca

228.176

samutsṛjedrājamārge yastvamedhyamanāpadi || sa hi kārṣāpaṇaṃ daṇḍyastattvamedhyañca śodhayet

228.177

ajaṅgama'thavā vṛddho garbhiṇī bāla eva ca
paribhāṣaṇamarhanti na ca śodhyamiti sthitiḥ

228.178

prathamaṃ sāhasaṃ daṇḍyo yaśca mithyā cikitsate || paruṣe madhyamaṃ daṇḍamuttamañca tathottame

228.179

chatrasya dhvajayaṣṭīnāṃ pratimānāñca bhedakāḥ || pratikuryustataḥ sarvve pañca daṇḍyāḥ śatāni ca

228.180

adoṣitānāṃ dravyāṇāṃ dūṣaṇe bhedane tathā
maṇīnāmapi bhedena daṇḍyaḥ prathamasāhasam

228.181

samañca viṣamañcaiva kurute mūlyato'pi vā || samāpnuyātsa vai pūrvvaṃ damamadhyamameva ca

228.182

bandhanāni ca sarvvāṇi rājamārge niveśayet || karṣanto yatra dṛśyante vikṛtāḥ pāpakāriṇaḥ

228.183

prākārasya ca bhettāraṃ parikhāṇāñca bhedakam
dvārāṇāñcaiva bhettāraṃ kṣipraṃ nirvvāsayetpurāt

228.184

mūlakarmmābhicāreṣu karttavyo dviśatī damaḥ || abījavikrayī yaśca bījotkarṣaka eva ca

228.185

maryyādābhedakaścāpi vikṛtaṃ vadhamāpnuyāt || sarvvasaṅkarapāpiṣṭhaṃ hemakāraṃ narādhipa

228.186

anyāye varttamānañca cchedayellavaśaḥ kṣuraiḥ || dravya
mādāya vaṇijāmanargheṇāvarundhatām

228.187

dravyāṇāṃ dūṣako yastu praticchannasya vikrayī || madhyamaṃ prāpnuyāddaṇḍaṃ kūṭakarttā tathottamam

228.188

rājā pṛthak pṛthak kuryyāddaṇḍañcottamasāhasam || śāstrāṇāṃ yajñatapasāṃ deśānāṃ kṣepako naraḥ

228.189

devatānāṃ satīnāñca uttamaṃ daṇḍamarhati || ekasya
daṇḍapāruṣye bahūnāṃ dviguṇo damaḥ

228.190

kalaho yadgato dāpyo daṇḍaśca dviguṇastataḥ || madhyamaṃ brāhmaṇaṃ rājā viṣayādvipravāsayet

228.191

laśunañca palāṇḍuñca śūkaraṃ grāmakukkuṭam || tathā pañcanakhaṃ sarvvaṃ bhakṣyādanyattu bhakṣayet

228.192

vivāsayetkṣiprameva brāhmaṇaṃ viṣayātsvakāt || abhakṣya
bhakṣaṇe daṇḍyaḥ śūdro bhavati kṛṣṇalam

228.193

brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ catustridviguṇaṃ smṛtam || yaḥ sāhasaṃ kārayati sa daṇḍyo dviguṇaṃ damam

228.194

yastvevamuktvārhaṃ dātā kārayetsa caturguṇam || sandiṣṭasyāpradātā ca samudragṛhabhedakaḥ

228.195

pañcāśatpaṇiko daṇḍastatra kāryyo mahīkṣitā || aspṛ
śyañcāspṛśannāyyau hyayogyo'yogyakarmmakṛt

228.196

puṃstvaharttā paśūnāñca dāsīgarbhavināśakṛt || śūdrapravrajitānāñca daive paitre ca bhojakaḥ

228.197

avrajan bāḍhamuktvā tu tathaiva ca nimantraṇe || ete kārṣāpaṇaśataṃ sarvve daṇḍyā mahīkṣitā

228.198

duḥkhotpādi gṛhe dravyaṃ kṣipandaṇḍyastu kṛṣṇalam
pitāputravirodhe ca sākṣiṇāṃ dviśato damaḥ || syānnaraśca tathāyyaiḥ syāttasyāpyaṣṭaśato damaḥ

228.200

tulāśāsanamānānāṃ kūṭakṛnmānakasya ca
abhiśca vyavaharttā ca sa daṇḍyo damamuttamam||199||viṣāgnidāṃ patigurunijāpatyapramāpaṇīm || vikarṇanāsikāṃ vyoṣṭhīṃ kṛtvā gobhiḥ pramāpayet

228.201

grāmasya dāhakā ye ca ye ca kṣetrasya veśmanaḥ|| rājapatnyābhigāmī ca dagdhavyāste kaṭāgninā

228.202

ūnaṃ vāpyadhikañcāpi likhedyo rājaśāsanam
pāradārikacaurair vā muñcato daṇḍa uttamaḥ

228.204

abhakṣyeṇa dvijaṃ dūṣya daṇḍya uttamasāhasam || kṣatriyaṃ madhyamaṃ vaiśyaṃ prathamaṃ śūdramarddhakam||203||mṛtāṅgalayavikreturguruṃ tāḍayatastathā || rājayānāsanāroḍhurdaṇḍa uttamasāhasaḥ

228.205

yo manyetājito'smīti nyāyenāpi parājitaḥ || tamāyāntaṃ punarjitvā
daṇḍayeddviguṇaṃ damam

First 200 of 214 passages. Read on

Linked texts (20)