Matsya 69
Matsya 69
- Language
- Sanskrit
Contents
- 69.65 — 1 part
69.1
matsya uvāca || || purā rathantare kalpe paripṛṣṭo mahātmanā || mandarastho mahādevaḥ pinākī brahmaṇā svayam
69.2
brahmovāca
kathamārogyamaiśvaryyamanantamamareśvara || svalpena tapasā deva bhavenmokṣo'thavā nṛṇām
69.3
kimajñātaṃ mahādeva tvatprasādādadhokṣaja || svalpakenātha tapasā
mahatphalamihocyatām
69.4
matsya uvāca || || evaṃ pṛṣṭaḥ sa viśvātmā brahmaṇā lokabhāvanaḥ || umāpatiruvācedaṃ manasaḥ prītikārakam
69.5
īśvara uvāca || || asmādadhantarātakalpāccaturviṃśātpunaryadā || vārāho bhavitā kalpastasya manvantare śubhe
69.6
vaivasvatākhye sañjāte saptame saptalo
kakṛt || dvāparākhyaṃ yugaṃ tadvadaṣṭāviṃśatimaṃ jaguḥ
69.7
tasyānte sa mahādevyo vāsudevo janārdanaḥ || bhārāvataraṇārthāya tridhā viṣṇurbhaviṣyati
69.8
dvaipāyanaṛṣistadvadrauhiṇeyo'tha keśavaḥ || kaṃsādidarpamathanaḥ keśavaḥ kleśanaśanaḥ
69.11
purīṃ dvāravatīṃ nāma sāmprataṃ yā kuśasthalī || divyā nubhāvasaṃ
yuktāmadhivāsāya śāṅgiṇaḥ||tvaṣṭā mamājñayā tadvatkariṣyati jagatpateḥ||9||tasyāṃ kadācidāsīnaḥ sabhāyāmamitadyutiḥ|| bhāryābhirvṛṣṇibhiścaiva bhūbhṛdbhi
rbhūridakṣiṇaiḥ||10||kurubhirdevagandharvairbharitaḥ kaiṭabhārddanaḥ || pravṛttāsu purāṇīsu dharmmasaṃvarddhinīṣu ca
69.12
kathānte bhīmasenena paripṛṣṭaḥ pratāpavān || tvayā
pṛṣṭasya dharmmasya rahasyasyāsya bhedakṛt
69.14
bhavitā sa tadā brahmankarttā caiva vṛkodaraḥ || pravarttako'sya dharmmasya pāṇḍuputro mahābalaḥ||13||yasya
tīkṣṇo vṛko nāma jaṭhare havyavāhanaḥ|| mayā dattaḥ sa dharmātmā tena cāsau vṛkodaraḥ
69.15
matimāndānaśīlaśca nāgāyutabalo mahān || bhaviṣyatyajaraḥ
śrīmānkandarpa iva rūpavān
69.16
dhārmmikastyāpyaśaktasya tīvrāmitvā dupoṣane || idaṃ vratamaśeṣāṇāṃ vratānāmadhikaṃ yataḥ
69.17
kathayiṣyati
viśvātmā vāsudevo jagadguruḥ || aśeṣayajñaphaladamaśeṣāghavanāśanam
69.18
aśeṣaduṣṭaśamanamaśeṣasurapūjitam || pavitrāṇāṃ pavitrañca maṅgalānāñca maṅga
lam || bhaviṣyañca bhaviṣyāṇāṃ purāṇānāṃ purātanam
69.19
vāsudeva uvāca || || yadyaṣṭamīcaturddayordvādaśīṣvatha bhārata || anyeṣvapi dinakṣeṣu na
śaktastvamupoṣitum
69.20
tataḥ puṇyāṃ tithimimāṃ sarvvapāpapraṇāśinīm || upoṣya vidhinānena gaccha viṣṇoḥ paraṃ padam
69.21
māghamāsasya
daśamī yadā śuklā bhavettadā || ghṛtenābhyañjanaṃ kṛtvā tilaiḥ snānaṃ samācaret
69.22
tathaiva viṣṇumabhyarcya namo nārāyaṇyeti ca || kṛṣṇāya pādau sampūjya
śiraḥ sarvātmane namaḥ
69.23
vaikuṇṭhāyeti vaikuṇṭhamuraḥ śrīvatsadhāriṇe || śāṅgirne cakriṇe tadvadgadine varadāya vai || sarvvaṃ nārāyaṇasyaivaṃ sampūjyā
vāhavaḥ kramāt
69.24
dāmodarāyetyudaraṃ meḍhraṃ pañcaśarāya vai || ūrū saubhāgyanāthāya jānunī bhūtadhāriṇe
69.26
namo nīlāya vai jaṅghe pādau viśva
sṛje namaḥ||namo devye namaḥśāntyai namo lakṣmyai namaḥ śriyai||25||namaḥ puṣṭyai namastuṣṭyai dhṛṣṭyai hṛṣṭyai namo namaḥ||namo vihaṅganāthāya vāyuvegāya pakṣiṇe
viṣapramāthine nityaṃ garuḍañcābhipūjayet
69.27
evaṃ sampūjya govindamumāpatiṃvināyakau || gandhairmālyaistathā dhūpairbhakṣyairnānāvidhairapi
69.28
gavyena
payasā siddhāṃ kṛsarāmatha vāgyataḥ || sarpiṣā saha bhuktvā ca gatvā śatapadaṃ budhaḥ
69.29
naiyagrodhaṃ dantakāṣṭhamathavā khādiraṃ budhaḥ || gṛhītvā dhāvayeddantā
nācāntaḥ prāgudaṅmukhaḥ
69.30
brūyātsāyantanīṃ kṛtvā sandhyāmastamite ravau || namo nārāyaṇāyeti tvāmahaṃ śaraṇaṃ gataḥ
69.31
ekādaśyāṃ nirā
hāraḥ samabhyarcya ca keśavam || rātriñca sakalāṃ sthitvā snānañca payasā tathā
69.32
sarpiṣā cāpi dahanaṃ hutvā brāhmaṇapuṅgavaiḥ|| sahaiva puṇḍarīkākṣa dvāda
śyāṃ kṣīrabhojanam
69.33
kariṣyāmi yatātmāhaṃ nirvvighnenāstu tacca me || evamuktvā svapedbhūmāvitihāsakathāṃ punaḥ
69.34
śrutvā prabhāte sañjāte
nadīṃ gatvā viśāṃpate || snānaṃ kṛtvā mṛdā tadvatpāṣaṇḍānabhivarjayet
69.35
upāsya sandhyāṃ vidhivatkṛtvā ca pitṛtarpaṇam || praṇamya ca hṛṣīkeśaṃ
saptalokaikamiśvaram
69.36
gṛhasya purato bhaktyā maṇḍapaṃ kārayedbudhaḥ || daśahastamathāṣṭau vā karānkuryyādviśāṃpate
69.37
caturhastāṃ
śubhāṃ kuryyādvedīmarinisūdana || caturhastapramāṇañca vinyasettatra toraṇam
69.38
āropya kalaśaṃ tatra dikpālānpūjayettataḥ || chidreṇa
jalasampūrṇamatha kṛṣṇājinasthitaḥ || tasya dhārāñca śirasā dhārayetsakalāṃ niśām
69.39
tathaiva viṣṇoḥ śirasi kṣīradhārāṃ prapātayet || ara
tnimātraṃ kuṇḍañca kuryyāttatra trimekhalam
69.40
yonivaktrañca tatkṛtvā brāhmaṇaiḥ payasarpiṣī || tilāṃśca viṣṇudaivatyairmantrairekāgnivattadā
69.41
hutvā ca vaiṣṇavaṃ samyakcaruṃ gokṣīrasaṃyutam || niṣpāvārddhapramāṇāṃ vai dhārāmājyasya pātayet
69.42
jalakumbhānmahāvīryya sthāpayitvā trayodaśa
bhakṣyairnānāvidhairyuktānsitavastrairalaṅkṛtān
69.43
yuktānaudumbaraiḥ pātraiḥ pañcaratnasamanvitān || caturbhirbahuvṛcairhomastatra kāryya udaṅmukhaiḥ
69.44
rudrajāpaścaturbhiśca yajurvedaparāyaṇaiḥ|| vaiṣṇavāni tu sāmāni caturaḥ sāmavedinaḥ || ariṣṭavargasahitānyabhitaḥ paripāṭhayet
69.45
evaṃ dvādaśa tānviprānva
sramālyānulepanaiḥ || pūjayedaṅgulīyaiśca kaṭakairhemasūtrakaiḥ
69.46
vāsobhiḥ śayanīyaiśca vittaśāṭhyavivarjjitaḥ || evaṃ kṣapātivāhyā ca gītamaṅgala
niḥsvanaiḥ
69.47
upādhyāyasya ca punardviguṇaṃ sarvvameva tu || tataḥ prabhāte vimale samutthāya trayodaśa
69.48
gā vai dadyātkuruśreṣṭha sauvarṇamukhasaṃyu
tāḥ || payasvinyaḥ śīlavatyaḥ kāṃsyadohasamanvitāḥ
69.49
raupyakhurāḥ savatsāśca candanenābhiṣecitāḥ || tāstu teṣāṃ tato bhaktyā bhakṣyabhojyā
vratārpitān
69.50
kṛtvā vai brāhmaṇānsarvvānannairnānāvidhaistathā || bhuktvā cākṣāralavaṇamātmanā ca visarjayet
69.51
anugamya padānyaṣṭau putra
bhāryāsamānvitaḥ || prīyatāmatra deveśaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ
69.52
śivasya hṛdaye viṣṇurviṣṇośca hṛdaye śivaḥ || yathāntaraṃ na paśyāmi tathā me
svasti cāyuṣaḥ
69.53
evamuccāryya tānkumbhāngāścaiva śayanāni ca || vāsāṃsi caiva sarvveṣāṃ gṛhāṇi prāpayedbudhaḥ
69.54
abhāve bahuśayyānāmekāmapi
susaṃskṛtām || śayyāṃ dadyādvijāteśca sarvvopaskarasaṃyutām
69.55
itihāsapurāṇāni vācayitvātivāhayet || taddinaṃ naraśārdūla ya iccheddipulāṃ
śriyam
69.56
tasmāttvaṃ sattvamālambya bhīmasena vimatsaraḥ || kuru vratamidaṃ samyak snehāttava mayeritam
69.57
tvayā kṛtamidaṃ vīra tvannāmākhyaṃ
bhaviṣyati || sā bhīmadvādaśī hyeṣā sarvvapāpaharā śubhā || yā tu kalyāṇinī nāma purā kalpeṣu paṭhyate
69.58
tvamādikarttā bhava saukare'sminkalpe mahā
vīravarapradhāna || yasyāḥ smarankīrttanamapyaśeṣaṃ vinaṣṭapāpastridaśādhipaḥ syāt
69.59
kṛtvā ca yāmapsarasāmadhīśā veśyā kṛtā hyānyabhavāntareṣu
ābhīrakanyātikutūhalena saivorvvaśī samprati nākapṛṣṭhe
69.60
jātāthavā vaiśyakulodbhavāpi pulomakanyā puruhūtapatnī || tatrāpi tasyāḥ paricārikiyaṃ
mama priyā samprati satyabhāmā
69.61
snātaḥ purā maṇḍalameṣa tadvattejomayaṃ vedaśarīramāpa || asyāñca kalyāṇatithau vivasvān sahasradhāreṇa
sahasraraśmiḥ
69.62
idameva kṛtaṃ mahendramukhyairvibudhairvasurāribhistathā tu || phalamasya na śakyate'bhivaktuṃ yadi jihvāyutakoṭayo mukhe syuḥ
69.63
kalikaluṣavidāriṇīmanantāmiti kathayiṣyati yādevendrasūnuḥ || api narakagatānpitṝnaśeṣā nalamuddharttumihaiva yaḥ karoti
69.64
ya idamaghavidāraṇaṃ śṛṇo
ti bhaktyā paripaṭhatīha paropakārahetoḥ || tithimiha sakalārthabhāṅnarendrastvavacaturānana sāmyatāmupaiti
69.65
kalyāṇinī nāma purā babhūva yā dvādaśī
māghadineṣu pūjyā || sā pāṇḍuputreṇa kṛtā bhaviṣyatyanantapuṇyā'tha bhīmapūrvvā
69.65.p1
iti śrīmātsye mahāpurāṇe bhīmadvādaśīvrataṃ nāmaikonasaptatitamo 'dhyāyaḥ
Linked texts (2)
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit