Samudrikarahasya 2
Sāmudrikarahasya 2
- Language
- Sanskrit
2.1
kūrmonnatau gūḍhagulphau gupāṣṇīṃ nṛpateḥ smṛtau
2.1-2
atha pramadālakṣaṇaviśeṣamāha
pūrṇacandramukhī yā ca bālasūryasamaprabhā
viśālanetrā bimboṣṭhī sā kanyā labhate sukham
2.2
yā ca kāñcanavarṇābhā raktaputtasaroruhā
sahasrāṇāṃ tu nārīṇāṃ bhavet sā'pi pativratā
2.3
vakrakeśā ca yā kanyā maṇḍalākṣī ca yā bhavet
bhartā ca mriyate tasyā niyataṃ duḥkhabhāginī
2.4
nīlotpalanibhaṃ caturnāsālagnaṃ śubhāvaham
kekare piṅgale netre śyāme lolekṣaṇā'satī
2.5
lalanālocane śaste raktānte kṛṣṇatārake
gokṣīravarṇaviśade snigdhe kṛṣṇapakṣmaṇī
2.6
unnatākṣī na dīrghāyuḥ hasvākṣī kulaṭā bhavet
meṣākṣī mahiṣākṣī ca kekarākṣā na śobhanā
2.7
kāpinīnāṃ tu nitarāṃ gopiṅgākṣī sudurbhagā
pārāvatākṣī duḥśīlā raktākṣī bhartṛghātinī
2.8
koṭarānayanā duṣṭā gajanetrā na śobhanā
puṃścalī vāmakāṇākṣī bandhyā dakṣiṇakāṇikā
2.9
madhupiṅgākṣī ramaṇī dhanadhānyasamṛddhibhāk
palambapakṣmikaṃ yasyāḥ devaraṃ hanti sā dhruvam
2.10
kṛṣṇā kapilakeśī ca militabhrūkuṭistathā
gamanaṃ satvaraṃ caiva tyaktavyā syāt sadā budhaiḥ
2.11
ciratnā daśanā yasyāḥ kṛṣṇoṣṭho kṛṣṇajihvikā
bhartāraṃ prathamaṃ hanti dvitīyaṃ caiva vindati
2.12
trīṇi yasyāḥ pralambāni lalāṭamudaraṃ bhagam
trīṇi sā bhakṣayennārī śvaśuraṃ devaraṃ patim
2.13
kaniṣṭhā'nāmikā yasyāḥ yadi madhyamikā tathā
bhūmiṃ na spṛśate sā strī vijñeyā vyabhicāriṇī
2.14
pāde pradeśinī yasyāḥ aṅguṣṭhaṃ samatikramet
na sā bhartṛgṛhe tiṣṭhet svacchandā kāmacāriṇī
2.15
yasyāḥ gamanamātreṇa bhūmau kampaḥ prajāyate
bahubhāśinīṃ lobhāśca tāṃ nārīṃ parivarjayet
2.16
rājahaṃsagatirvā'pi mattamātaṅgagāminī
siṃhaśārdūlamadhyā ca sā bhavet sukhabhāginī
2.17
gaurāṅgī vā tathā kṛṣṇā snigdhamaṅgaṃ mukhaṃ tathā
dantā stanaṃ śiro yasyāḥ sā kanyā labhate sukham
2.18
mṛdaṅgī mṛganetrāpi mṛgajānu mṛgodarī
dāsījātā'pi sā kanyā rājānaṃ patimāpnuyāt
2.19
atha pramadākarāṅguṣṭharekhādilakṣaṇaviśeṣamāha-ambhojamukulākāramaṅguṣṭhāṅgulisammukham
hastadvayaṃ mṛgākṣīṇāṃ bahubhogāya jāyate
2.20
mṛdu madhyonnataṃ raktaṃ talaṃ pāṇyorasrandhrakam
praśastaṃ śastarekhāḍhyamanyareva śubhaśriyam
2.21
vidhavā bahurekheṇa virekheṇa daridriṇī
bhikṣukī suśirāḍhyena nārī karatalena vai
2.22
viromaṃ viśiraṃ śastaṃ pāṇipṛṣṭhaṃ samunnatam
vaidhavyaheturomāḍhyaṃ nirmāṃsaṃ snāyupatryajet
2.23
raktā vyaktā gabhīrā ca snigdhā pūrṇā ca vartulā
kararekhāṅganāyāḥ syācchubhā bhāgyānusārataḥ
2.24
matsyena śubhagā nārī svastikena vasupradā
padmena bhūpateḥ patnī janayed bhūpatiṃ sutam
2.25
cakravartistriyāḥ pāṇau nandyāvartaḥ pradakṣiṇaḥ
śaṅkhātapatrakacchaṭhā nṛpamātṛtvamūcakāḥ
2.26
tulāmānākṛtī rekhā vaṇikpattinalahetukā
gajavājipṛṣākāśā kare vāme mṛgoddaśām
2.27
rekhā prasādavajrābhā sūte tīrthakaraṃ sutam
kṛṣībalasya patnī syāccakraṭena mṛgeṇa vā
2.28
cāmarāṅkuśakodaṇḍe rājapatno bhaved dhruvam
aṅguṣṭhamūlānnirgatya rekhā yāti kaniṣṭhikām
2.29
yadi sā patihantrī syāddūratastāṃ tyajed budhaḥ
triśūlāsagadāśaktidundubhyākṛtirekhayā
2.30
nitambinī kīrtimatī tyāgena pṛthivītale
kaḍkuḥ-jambūka-maṇḍūka-vṛka-vṛścika-bhoginaḥ
2.31
rāsabhoṣṭraviḍālāḥ syuḥ karasthā duḥkhadāḥ striyaḥ
śubhadaḥ saralo'ṅguṣṭho vṛtto vṛttanakho mṛduḥ
2.32
aṅggunyaśca supardāṇo dīrghā vṛttāḥ śubhāḥ kṛśāḥ
cipiṭāḥ sthapuṭā rūkṣā pṛṣṭharomayajo'śubhāḥ
2.33
ati hasvāḥ kṛśā vakrā viralā rogahetukāḥ
duḥkhāyāṅgulayaḥ strīṇāṃ bahuparvasamanvitāḥ
2.34
aruṇāḥ sa-śikhāḥ stuṅgāḥ karajāḥ sudaśāṃ śubhāḥ
nimnā vivarṇā śuktyābhā pītā dāridryasūcakāḥ
2.35
nakheṣu bindavaḥ śvetāḥ prāyaḥ syuḥ svairiṇīstriyaḥ
puruṣā api jāyante duḥkhinaḥ puṣpitairnakhaiḥ
2.36
atha śarīramānam—
aṣṭaśataṃ ṣaṇṇavatiḥ parimāṇaṃ caturaśītiriti puṃsām
uttamamadhyamādhamānāmaṅgulasaṃkhyā svamānena
2.37
atha viśeṣāṅgaśubhāśubhavarṇanam—
viśeṣāṅgānyaniṣṭāni śiraḥpadakarodare
nitambakaṭiguhyākhyaliṅge'piṣṭāni tāni ca
2.38
karāṅguṣṭhamūle'ṅgulī ghorapāpī
bhavetpūrvaparve prabhuḥ syānnarāṇām
yadā'ṅguṣṭhamadhye naro vaṃśaghātī
tathā'nyatra deśe bhavecchodhako'sau
2.36-2
daridro'ṅguṣṭhatarjanīmūladeśe'ṅgulī syādyadā yasya madhye'lpamāyuḥ
anāmāṅgulāvaṅgulī trāṇakartā kaniṣṭhāṅgulīmūladeśe nṛpātmajaḥ
2.40
tilavarṇanam—
aṅguṣṭhe'ṅguṣṭhapārśve ca bahugantā narastile
dveṣī syāttarjanīpārśve dhanī cā'tra na saṃśayaḥ
2.41
madhyamāpārśvabhāge tu janaḥ śāntipriyaḥ sukhī
tilastvanāmikādeśe ramā-vidyānidhirbhavet
2.42
tathā kaniṣṭhikāpārśve śrutavittasamanvitaḥ
tilaṃ karatale yasya satataśca dhanāgamaḥ
2.43
lālāṭiko lalāṭe ca netre jāraḥ pracacate
śravaṇe sarvasiddhiḥ syānnāsā duṣṭaḥ prakortitaḥ
2.44
kapole suṣamāyuktaḥ lobho syādadhare tilaḥ
kaṇṭhe bhakto manuṣyaḥ syād hṛdi saubhāgyakāraṇam
2.45
bāhau dhanaṃ vijānīyālliṅge tu pramadārataḥ
jaṅghayo śaktiko martyaḥ pāde nṛpatigrāhanam
2.46
pṛṣṭhe kaṭau nitambe ca guhye vyarthaṃ tilo bhavet
vāmāṅge ca śubhaḥ strīṇāṃ prāyaḥ puṃsāñca dakṣiṇe
Linked texts (6)
- Aṅgavidyā — Nārada, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Sāmudrika (Garga) — Garga, Sanskrit
- Kāśīpurāṇa — Sanskrit
- Vīramitrodaya — Rāmamiśra, Sanskrit
- Lakṣaṇaprakāśa (Mitramiśra) — Mitramiśra, Sanskrit