Somasiddhanta 2
Somasiddhānta 2
- Language
- Sanskrit
2.1
iti śrīsomasiddhānte caturthe śaunakapraśne madhyamādhikāraḥ prathamaḥ
bhacakrāt ṣaṇṇavatyaṃśāḥ 96 samabhūyā ca saiva hi
ādyāgrakhaṇḍadīpā kardai piṇḍajyā taddalābhidhā
2.2
prathamajyāptakhaṇḍonaḥ khaṇḍaḥ khaṇḍaḥ parasya ca
anyāparajyotthakhaṇḍā jyāścaturviṃśatiśca hi
2.3
utkramāt piṇḍakāḥ khaṇḍā utkramajyāptapiṇḍakāḥ
yadotkrameṇa jyonāntyā jyārddhapiṇḍāḥ kramādamī
2.4
tattvanetrāṇi gobdhyabdhistathārūpanagartavaḥ
khāṅgāṣṭau bāṇaśūnyegāḥ śaracandraguṇondavaḥ
2.5
kṛtibāṇendavo gobhūmahīdharahimāṃśavaḥ
digaṅkacandrāśvinavanakhāḥ saptarttudantakarāḥ
2.6
candrānalābdhiyamalā bāṇanāgaśarāśvinaḥ
aṣṭāśvinaganetrāṇi nandapañcabhagāśvinaḥ
2.7
nāgādrinavanetrāṇi kṛtāṣṭagaganānalāḥ
saptātyaṣṭiguṇāstarkapañcanetrahutāśanāḥ
2.8
prakṛtividaśā netramunidevā yathākramāḥ
navāmbarābdhivahvalā rūpāgnikṛtapāvakāḥ
2.6-2
irbhāvagatavyavasthāścotkramajyāṃ prabravīmyatha
śailā navāśvinastarkarasā munipinākinaḥ
2.10
dhṛtiḥ kṣmātkṛtirvedārthavi pūrṇarasābdhayaḥ
godyaurdiknagāstyarthadvīpāḥ śailaviyaddṛśaḥ
2.11
kṣmātyaṣṭicandrā bāṇābdhiviśve'ṣṭāśviśarendavaḥ
atidhṛtyadriśaśino dhṛtinanda niśākarāḥ
2.12
vihastaraśiśanetrāṇi devapāvakavāhavaḥ
aṣṭāśvitattvaṃ śailartubhānyaṅgāṣṭanavāśvinaḥ
2.13
guṇacandradvidahanā vasuviksatavahnayaḥ
grahaṃ khatuṅgāt saṃśodhyocchiṣṭaṃ kendraṃ pade same
2.14
gamyā dorjyā gatātkoṭiroje pāde 'nyathā bhavet
liptā hṛtā tattvayamaiḥ śiṣṭajāntarayorvadhāt
2.15
tattvāśvibhiḥ phalaṃ yojyaṃ gatajyāyāṃ kalādikam
ravermandaparidhyaṃśā manavo yamalāgnayaḥ
2.16
arthādvayo vedaguṇāḥ surāḥ sūryā navārṇavāḥ
kujādīnāmatho śaighyā viṣayānaladasrakāḥ
2.17
guṇaviśve khaśailāśca dyutkṛtirnavapāvakāḥ
ṣaśamanvinduhṛtā dorjyā jñeyā vṛttā kujasya tu
2.18
arkendormanuvahvyabhraśaśāṅkaiśca vibhajyayā
anyeṣāṃ jñoccamānde'tha śaighye śukre jñabhūbhuvām
2.19
ekajyayā ṛṇāṃ śaighye jīvākyaistaddhanaṃ bhavet
sphuṭavṛttahate bāhukoṭijye bhagaṇāṃśakaiḥ
2.20
phalajyo mandajo(1) cāpaṃ bhujāt phalakalāḥ smṛtāḥ
mṛgakarkyādijasvarṇavyāsārddhe śīghrakoṭitaḥ
2.21
phalajyāto doḥphalajyā vargekyādyat padaṃ śrutiḥ
doḥphalajyā trijīvāghnī śrutyāptaṃ syāttu taddhanuḥ
2.22
śaighyaṃ taddoḥphalaṃ proktaṃ cāpānayanamucyate
āsannajyāthavā śiṣṭaṃ śiṣṭaṃ tattvāgnibhirhatam
2.23
śuddhāśuddhajyāntarāptaṃ śuddhajyāsaṃkhyayā hataiḥ
tattvāgnibhiḥ samāyojyaṃ dhanurliptāḥ prakīrttitāḥ
2.24
svarṇaṃ bāhuphalaṃ kendre meṣajūkādike grahe
śīghrārddhamandārddhakhage phalārddhaṃ hṛtasañjñakaḥ
2.25
madhye śaighraphalasyārddhaṃ māndamarddhaphalaṃ tathā
śaighrārddhaṃ madhyage mande māndaṃ śīghraphalaiḥ kramāt
2.26
bhaumādīnāmayaṃ mārgo mandakarmaikamanyayoḥ
bhānubāhuphalābhyastā grahabhuktiḥ samuddhṛtā
2.27
liptābhacakraliptābhirarkavat khacare'pi tat
nātyantarāddaggrahayoḥ ṣaṣṭighnaṃ śeṣaliptikāḥ (1)
2.28
tadyutaṃ kendrabhuktervā (2) grahavanmandakarmaṇi
yat phalaṃ karkinakrādau svarṇaṃ tajjyotiṣāṃ gatau
2.26-2
śīghrakendragatistrijyākṣuṇṇā karṇeddhṛtā ṛṇam
śīghroccabhukteḥ syādbhuktirvakrabhuktirviparyaye
2.30
tadṛṇaṃ madhyabhuktiñca hitvā śīghroccabhuktitaḥ
śeṣārddhaṃmadhyabhuktyaikyaṃ śīghrārddhagatirucyate
2.31
yuge ca ṣaṭśataikatve bhacakraṃ prāk ca lambate
tadguṇo bhūdinairbhakto dyugaṇo'yanakhecaraḥ
2.32
tacchuddhacakradorliptā dviśatyāptāyanāṃśakāḥ
saṃskāryā jūkameṣādau kendre svarṇaṃ grahe kila
2.33
tatsaṃskṛtagrahāt krāntilagnamapyunnatiḥ sphuṭā
harijakālabhāgāñca lagnaṃ yastaṃ tu sādhayet (1)
2.34
grahadorjyādrigoviśvairhatā trijyoddhṛtā dhanuḥ
tasyāḥ krāntirudagyāmyā tatpūrvāparabhāgajā
2.35
krāntyantakṣepamānena grahāṇāṃ sañcaraṃ kiyat
tulābhinnakakupkrāntikṣepayogāntaraṃ kramāt
2.36
śukrajñapātayormāndaṃ phalaṃ māndaṃ tṛtīyakam
caturthaṃ grahavacchaighyaṃ pāteṣvarkāṅgirosṛjām
2.37
pātān grahebhyaḥ śīghroccāt prohya dorjyā jñaśītayoḥ
candrāt khatārakaiḥ khāṅkaḥ khārkaiḥ ṣaṣṭyā khabhāskaraiḥ
2.38
nabhorkaistāḍayedantyacalakarṇaiḥ svakairbhajet
trijyayendoḥ phaladhanurvicchedaḥ krāntivatkakup
caṃ.270 bhau.60 bu.120 bṛ.60 śu.120 śa.120
2.36-2
krāntijyā viṣuvadbhāghnī visaptaśarasaṃguṇā
krānteḥ koṭijyayā bhaktā dvighnaṃ yātarahāsavaḥ (2)
2.40
taccāpaṃ svadinābdhāṃśe svargāṃ yāmye'nyathottare
kṣepā dinārddhe kramaśo bhānāmapi vijistvayam (3)
2.41
grahodayaprāṇahṛtā rāśiliptāhṛtā gatiḥ
svāhorātrāsubhiḥ svarṇāṃ cakrāsurṛjuvakritaḥ
2.42
arkonacandraliptābhyastithayo nakhaparvataiḥ
gatagamyā ca ṣaṣṭighnā nāḍyo gatyantaroddhṛtāḥ
2.43
dhruvāṇi śakunaṃ caiva catuṣpānnāgamarddhataḥ
kiṃstughnaṃ kṛṣṇabhūtāyāścatvāri karaṇāni ca
2.44
bavādīnāṃ tataḥ sapta carākhyakaraṇāni tu
māse'ṣṭakṛtva ekaikaṃ karaṇānāṃ prakalpayet
2.45
tithyarddhabhogaṃ sarveṣāṃ karaṇānāṃ prakalpayet
gatagamyakalārāśergatyā hnānistu saṃkrame
2.46
saṃskṛtāyanabhāgārkasaṃkramastvayanaṃ kila
snānadānādiṣu śreṣṭhaṃ madhyamaṃ sthānasaṃkramaḥ
2.47
grahaliptāṣṭaśatyā bhaṃ gamyāhānirgataiṣyakam
tathārkenduyuteryogo gatyaikena dināni tu
Linked texts (2)
- Sūryasiddhānta — Maya, Sanskrit
- Upapattiśekhara — Durgāprasād Dvivedi, Sanskrit